<вагнер> исимлик йалланма қошунлар

сийасәт, иқтисад вә җәмийәтләр тәтқиқат орниниң дипломатийә сийасити тәтқиқатчиси җан аҗунниң темиға мунасивәтлик анализи.

<вагнер> исимлик йалланма қошунлар

<вагнер> исимлик йалланма қошунлар

түркийә авази радийоси: оттура шәрқни өз ичигә алған пүткүл тоқунуш районлирида йеқинқи йиллардин буйан һәрқайси дөләтләрниң биваситә робиролишип қелишниң орниға вакаләтчи унсурларни ишлитиватқанлиқи, пат - пат йалланма алаһидә қошунларни ишлитидиғанлиқи көрүлмәктә. бу җәһәттә америка қошма иштатлириниң « BlackWater » әң дәсләп адәмниң көз алдиға келиду. буниңдин башқа йәнә, русийәниң « Wagner » ширкитиниңму көплигән тоқунуш районлирида оттуриға чиқишқа башлиши диққәт қозғимақта. русийә бу ширкәт арқилиқ сүрийә, ливийә, оттура африқа, һәтта венезуела қатарлиқ дөләтләрдә һәм саһәдики иттипақдаш унсурлирини қоллимақта, һәмдә өзиниң нопуз саһәсини кеңәйтишкә тиришмақта.

күнимиздә урушлар вә тоқунушларниң характерини өзгәртип шалғутлишиши,  бу даиридә бихәтәрлик вә мудапиәниң хусусийлишиши һәмдә пул – муамилә саһәси билән гирәлишип кетиши, йеңи тәрздики урушларни шәкилләндүрмәктә. «хусусий һәрбий ширкәт» һадисисиниң оттуриға чиқиши вә күнимиздә тәрәққий тапқан һәм тәрәққий қиливатқан көплигән дөләтләр тәрипидин ишлитилишиму бу басқучниң нәтиҗиси һесаблиниду. дөләтләрниң хусусий ширкәтләр билән бирликтә һәрикәт қилишқа башлиши билән тәң хусусий һәрбий ширкәтләрму урушларға қатнишишқа, һәмдә дөләтләр тәрипидин бихәтәрлик вә мудапиә сийасәтлиридә ишлитилишкә башлиди.

америка қошма иштатлириниңкидин  сирт йәнә, русийәниң хусусий һәрбий вә бихәтәрлик ширкәтлириниң ишлитилишиниңму йеқинқи йилларда барғансери йуқири пәллигә көтүрүлүши, бу ширкәтләрниң болупму оттура шәрқтики вә шималий африқидики паалийәтлири хәлқара җәмийәтниң диққитини қозғиди. бу ширкәтләрдин әң көп диққәт қозғаватқини «вагнер гурупписи» дур. ширкәтниң дөләттин һалқиған қораллиқ тәшкилат сүпитидә сүрийә вә ливийәдики ички урушларға актип қатнишип, урушниң бир парчисиға айлинип қалғанлиқи һәммигә айан.

киремил сарийи билән қойуқ мунасивитиниң барлиқи, һәтта бу гуруппиға аит « Concord Food Catering » ширкитиниңму киремил сарийини йемәк - ичмәк билән тәминләйдиғанлиқи үчүн, «вагнер гурупписи» ниң саһибиниң, «путинниң ашпизи» дәп аталған дунйаға даңлиқ карханичи йевгени пригоҗин икәнлики илгири сүрүлмәктә. бу гуруппиниң һәрбий кимликиниң, болупму оттура асийа, балқан вә кавказ районлиридики дөләтләрдин 30 – 35  йашлардики кона әскәрләрдин тәшкил тапидиғанлиқини ейтиш мумкин. бу һәқтә елип берилған тәтқиқат нәтиҗиси, бу гуруппиниң һәрбий хадимлириниң көпинчисиниң чеченийә, гирузийә вә башқа районларда уруш вә тоқунушларға қатнишип тәҗрибилик болуп қалған, һәмдә иқтисадий қийинчилиқ сәвәбидин пуқрави һайат көчүрүшкә көнәлмигән шәхсләр икәнликини испатлап бәрмәктә. «вагнер гурупписи» ниң қурулмилиқ җәһәттин пиринсиплиқ хадимлири болмаслиқ билән бир вақитта, мәнсуби болған әскәрләр саниниң тәхминән 500 гә йетидиғанлиқи қәйт қилинмақта.

русийәниң 2015 – йили сентәбир ейида сүрийәгә һәрбий җәһәттин мудахилә қилишиға әгишип саһәдә оттуриға чиқишқа башлиған «вагнер гурупписи»ниң сүрийә саһәсидә түрлүк паалийәтләрни елип бериватқанлиқи билинмәктә. җүмлидин, истиратегийәлик муәссәсәләр؛ тәбиий газ вә нефит саһәлирини қоғдаштин сирт йәнә, җәңчи сүпитидә сүрийәниң көплигән нуқтилирида уруш қиливатқанлиқиму хәвәр қилинмақта. русийә сүрийә саһәсидики утуқлирини шәрқий ақдеңиз вә африқа қитәсидиму давамлашуруш мәқситидә, һәфтәр тәрипидики бошлуқтин пайдилинип, ливийәдә давамлишиватқан урушниң муһим актийорлиридин биригә айланди. 2020 – йилиға кәлгәндә ливийә миллий кеңәш һөкүмити билән һәфтәр күчлири оттурисидики уруш тохтитиш тиришчанлиқлириниң башламчиси сүпитидә оттуриға чиқти.

йиғип ейтқанда, урушлар вә тоқунуш динамикилириниң характери өзгирип кәткән бир пәйттә, русийә йеңи басқучқа маслишип, «вагнер» гә охшиған ширкәтләр арқилиқ өзигә һәрикәт саһәси йаритиша тиришмақта.



مۇناسىۋەتلىك خەۋەرلەر