қирғизистан пирезидентиниң район дөләтлири зийарити

йавроасийаға нәзәр - 82

1678756
қирғизистан пирезидентиниң район дөләтлири зийарити

қирғизистан пирезиденти садир җаппаровниң оттура асийа районидики дөләтләргә қилған зийарити

абдрәсул исһақов

қирғизистан пирезиденти садир җаппаров пирезидент болуш сүпити билән тунҗи чәт әл зийарәтлирини давамлаштурмақта. җаппаров, 2021-йили 27-ийундин 29-ийунғичә түркмәнистан вә таҗикистанда рәсмий зийарәттә болди, 2-ийул ташқи ишлар министири руслан қазақибайевни әзәрбәйҗанға әвәтти. әмди бу зийарәтләрниң тәпсилатлириға қисқичә нәзәр ташлап чиқайли.

пирезидент садир җаппаров, 2021-йили 27-ийундин 28-ийунғичә түркмәнистанда дөләт ишлири зийаритидә болди. түркмәнистан президенти гурбангули бәрдимуһәмәдов җапарофни ашхабатта рәсмий мурасим арқилиқ қарши алди. түркмәнистан вә қирғизистан рәһбәрлири айрим көрүшти. андин, һәйәтләр ара учришишлар елип берилди. тәрәпләр 100 милйон долларлиқ бирләшмә тәрәққийат фонди қуруш, күз-қиш пәслидә қирғизистанни түркмәнистанниң тәбиий гази вә електр енергийәси билән тәминләш, бишкәктә түркмән сода сарийи вә иссиқ көлдә түркмәнистан меһманханиси селиш тоғрисида бирдәклик һасил қилди. түркмәнистан билән қирғизистан оттурисида 14 келишим имзаланди. зийарәт даирисидә түркмәнистан-қирғизистан сода – иқтисад мунбири йиғини чақирилди.

пирезидент садир җаппаров, 2021-йили 28-ийун түркмәнистандин таҗикистанға өтти. таҗикистан пирезиденти имамәли рахман җаппаровни дүшәнбәдә рәсмий мурасим арқилиқ қарши алди. андин рәһбәрләр айрим көрүшти. учришиш уда 6 саәт давамлашти. униңдин кейин, һәйәтләр ара учришишлар елип берилди. учришишлардин кейин  4 келишим имзаланди.

2021-йили 7-айниң 2-күни, қирғизистан ташқи ишлар министири руслан қазақибайев әзәрбәйҗанда зийарәттә болди. руслан қазақбайев бакуда әзәрбәйҗан парламентиниң башлиқи, баш министири, ташқи ишлар министири вә башқа даириләр билән көрүшти. әзәрбәйҗан вә қирғизистан дипломатийә министирлириниң учришишида, икки тәрәплик вә районлуқ мәсилиләр музакирә қилинди. учришиштин кейин, икки дөләтниң ташқи ишлар министирлиқиниң 2021-2022-йиллирини өз ичигә алған һәмкарлиқ пирограммиси имзаланди. қазақибайевниң бакуға пирезидент җаппаровниң хетини пирезидент әлийевға йәткүзүш үчүн кәлгәнлики, хәтниң, икки дөләт мунасивәтлирини истиратегийәлик сәвийәгә йәткүзүш, мәркизий асийа + җәнубий кавказ (3 + 5) һәмкарлиқ мунбири қурушқа мунасивәтлик тәклипләрни өз ичигә алидиғанлиқи билдүрүлди.

пирезидент җаппаровниң ташқи сийасәттә районда охшаш тәқдиргә игә қериндаш, қошна дөләтләргә әһмийәт бериши тәқдирләшкә әрзийду. қериндаш дөләтләр билән иттипақлиқ вә бир гәвдилишиш болмай туруп тәрәққий қилиш вә чоң күчләрниң бесимиға қарши туруш қийиндур. оттура асийа җумһурийәтлири рәһбәрлириниң бирәсмий башлиқлар йиғининиң бу йил түркмәнистан йаки қирғизистанда өткүзүлүши мөлчәрләнмәктә. җаппаров билән бәрдиммуһәмәдовниң бу мәсилини ашхбатта бекиткәнликини тәхмин қилиш мумкин.

афғанистандин келидиған бихәтәрлик тәһдитиниң бир тәрәп қилиниши вә афғанистанниң тинчлиқи вә муқимлиқиға капаләтлик қилишму пәқәт райондики дөләтләрниң күчлирини бирләштүрүши арқилиқла ишқа ашиду. җаппаровниң чеградики тоқунушқа қаримай дүшәнбәдә зийарәттә болушини, «район дөләтлириниң афғанистанға мунасивәтлик бихәтәрлик мәсилисини бирликтә һәл қилиш тиришчанлиқи» тәриқисидә изаһлаш мумкин.

садир җаппаров оттуриға қойған оттура асийа + җәнубий кавказ (3 + 5) һәмкарлиқ мунбирини ройапқа чиқиришниң дәл пәйти йетип кәлди. чүнки узун йиллар талаш-тартишларниң темиси болған һазар деңизиниң қануний салаһийити мәсилиси һәл қилинди. кавказ вә оттура асийа рәһбәрлири өзара сөһбәтлишиватиду. әмди, тәңри тағлиридин тартип ағри тағлириға қәдәр дөләтләрниң күчлирини бирләштүрүшигә тоғра келиду. оттура асийа + җәнубий кавказ (3 + 5) һәмкарлиқ мунбири ройапқа чиқирилған тәқдирдә, муһим рол ойниши мумкин.



مۇناسىۋەتلىك خەۋەرلەر