rusiye-ukraina urushi kücheymekte

küntertip we analiz (05)

1886664
rusiye-ukraina urushi kücheymekte

rusiye-ukraina urushi kücheymekte

rusiye-ukraina urushi kücheymekte

küntertip we analiz (05)

(jan ajun)

hörmetlik radiyo anglighuchilar! «küntertip we analiz» namliq pirogrammimizning bügünki bölümide siyaset, iqtisad we jemiyet tetqiqatliri fondi jemiyiti «SETA» ning tashqi siyaset tetqiqatchisi jan ajun teripidin teyyarlanghan «rusiye-ukraina urushi kücheymekte» témiliq analizni diqqitinglargha sunimiz.

***** ** **** *** *** ****

rusiye-ukraina urushi rusiye pirézidénti wiladimir putinning «qismen seperwerlik» xitabnamisi bilen yéngi basquchqa qedem qoydi. ishghal qilinghan rayonlarda ötküzülgen référandumdin kéyin urush téximu keskinlishish basquchida kirdi. rusiye xarkow rayonida éghir meghlubiyettin kéyin, meydanda qaytidin herbiy tengpungluq berpa qilish üchün bashlanghan qismen herbiy seperwerlik arqiliq 300 ming kishini qorallandurup, aldinqi sepke yötkeydighanliqini élan qildi. lékin bu qedemning urush meydanidiki emeliy weziyetni ruslargha nisbeten zadi qanchilik paydiliq halgha keltüridighanliqi namelum. iqtisad we énérgiye sahesidiki tirkishishmu dawamlashmaqta. rusiye yawropa ittipaqigha tutishidighan turuba yolini taqap, peqet türk éqimi arqiliiqla gaz toshushni dawamlashturmaqta.

ukrainada meydanidiki urushqa tesir körsitidighan ikki halqiliq özgirish boldi. birinchisi؛ rusiye ishghal qilghan donbas, xérson we zaporijya qatarliq rayonlarda référandum ötküzüsh qararidur. del kütülginidek bu rayonlarning hemmiside %100 ge yéqin netije bilen rusiyege qoshulup kétish qarari chiqqan boldi. elwette, bu qétimqi omumiy xelq référandum netijisi héchqandaq qanuny küchke ige emes. shundaqtimu rusiye bu netijini asas qilip, rayonlarni özige qoshuwalghanliqini élan qilsa, andin ukraina armiyesimu bu rayonlarni hujum nishani qilsa, u chaghda rosiye, «öz térrotoriyesige qilinghan hujum» dep qarap, yadro qoralnimu öz ichige alghan barliq herbiy wasitilirini ishlitidighanliqi bilen tehdit sélishi mumkin.

référandumning yene bir netijisi؛ barliq tinchliq muzakire éhtimalining pütünley yoqqa chiqirilishi hésablinidu.  chünki zélénski ochuq qilip, «eger bu référandum ötküzülidighan bolsa, russiye bilen hergizmu muzakire  üstilide olturmaydighanliqini jakarlidi. yene bir muhim özgirish bolsa, putinning nutuqidiki intayin qopalliq, andin qismen herbiy seperwerlikni élan qilishi boldi.

chünki rusiye dölet mudapie ministiri shoyguning bayanatida 300 ming kishining eskerlikke élinidighanliqi we bulardin 250 ming kishining zapas esker ikenliki bildürüldi. lékin seperwerlik élanidin kéyin, memliket miqyasida tümenligen kishi mejburlap eskerlikke  élindi.  minglighan rusiyelik dölettin qéchishqa urunghan körünüshler taratqularda tarqitildi. yene kélip daghistangha oxshash aptonom jumhuriyetlerde xelq bu seweperlikke qattiq naraziliq bildürdi. putingha nisbeten urushning dölet ichidiki chiqimi téximu örleshke bashlidi.

putinning qismen herbiy seperwerlik qarari bilen rusiye armiyesi aldinqi septe esker sanini köpeytish arqiliq ukraina armiyesige qarshi küch tengpungluqi yaritishqa tirishmaqta. bolupmu xarkowdiki éghir meghlubiyet putin we uning hemrahlirini qattiq endishige salghan weziyette turmaqta. gherb döletliridin kéliwatqan cheksiz herbiy yardemler we urush meydanidiki ukraina armiyesining rohiy keypiyatining üstünliki heriketlendürgüch küchni qolgha keltürüp, rusiyege qarshi üstünlük tikleshke bashlighanliqini körsitip bermekte. emdilikte bolsa, putin qismen herbiy seperwerlik  arqiliq héch bolmighanda aldinqi septe küch tengpungluqigha érishishni xalimaqta. emma rusiye armiyesi bilen mudapie sanaitining tartqan ziyanlarning ornini toldurush iqtidari yoqliqini oylighinimizda, bu upritish urushiida rusiyening ghelibe qilalishi mumkin emestek qilidu. rusiyening qismen seperwerlikni toluq seperwerlikke özgertip, barliq sanaet ul esliheliri we adem küchini urushqa yötkesh arqiliqla ukraina we uning ittipaqdashlirigha qarshi ghelibe qilish éhtimalliqi bar, undaq bolmighanda  taktikiliq yadro qorallirini qollinishi yaki ishghal qilghan jaylardin tedrijiy chékinishi mumkin. hazirqi herbiy tengpungluqni nezerde tutqanda, rusiyening bu qismen herbiy seperwerlik arqiliq urush meydanda ghelibe qazinalishi qetiy mumkin emes.


خەتكۈچ: #küntertip we analiz

مۇناسىۋەتلىك خەۋەرلەر