shimaliy atlantik ehdi teshkilati bashliqlar yighini we türkiye – amérika munasiwetliri

küntertip we analiz (77)

1660288
shimaliy atlantik ehdi teshkilati bashliqlar yighini we türkiye – amérika munasiwetliri

shimaliy atlantik ehdi teshkilati bashliqlar yighini we türkiye – amérika munasiwetliri

küntertip we analiz (77)

(murat yéshiltash)

hörmetlik radiyo anglighuchilar! «küntertip we analiz» namliq pirogrammimizning bügünki bölümide siyaset, iqtisad we jemiyet tetqiqatliri fondi jemiyiti «SETA» ning xewpsizlik tetqiqatliri diriktori we yazghuchisi murat yéshiltash teripidin teyyarlanghan «shimaliy atlantik ehdi teshkilati bashliqlar yighini we türkiye – amérika munasiwetliri» témiliq analizni diqqitinglargha sunimiz.

**** ** *** *********

türkiye-amérika munasiwetliri biryussélda ötküzülgen shimaliy atlantik ehdi teshkilati bashliqlar yighini dairisidiki eng qiziqarliq téma boldi. bu qétimqi erdoghan-baydin uchrishishi ilgirikige oxshashla halqiliq uchrishish boldi. baydin hökümiti bilen türkiye otturisidiki uchrishish kelgüsi bir qanche yilliq jeryangha tesir körsitidighan derijide tolimu muhim idi. türkiye özara munasiwetlerde mundaq üch pirinsipni aldinqi pilangha chiqardi.

 birinchisi, özara munasiwetni belgileydighan uqum ramkisini qayta qurup chiqish idi. soghuq munasiwetler urushidin kéyin, her ikki terepmu munasiwetlirini teriplesh üchün nurghun atalghularni qollandi. istratégiyielik shériklik we ülgilik shériklik munasiwiti dégenge oxshash eslide özara munasiwet jehettin ichini toldurghili bolmaydighan nurghun ramka uqumi ishlitildi. bulardin bezilirining ya ichi qetiy toldurulmidi yaki nahayiti qisqa muddetlik munasiwetke yétekchilik qilidighan pisxikiliq keypiyat yaritishtin halqip kételmidi. shunglashqa türkiye öz musteqilliqigha hörmet qilidighan we tengpungluqqa ige munasiwet ornitishni telep qildi.

ikkinchisi, özara munasiwetlerning réalliq bilen maslishish mesilisi idi. türkiye sahe réalliqidin yiraq bolghan munasiwetlerning paydiliq emeslikini yene bir qétim eskertti. washingiton hökümitimu enqerening emeliyetke uyghun bolmighan türkiye-amérika munasiwitini dawamlashturushni xalimaydighanliqini chüshinip yetti. baydin élan qilghan bayanatlar, türkiye bilen bolghan mesililerni hel qilishni xalaydighanliqini namayan qildi.

türkiye-amérika munasiwetlirining eng halqiliq derijisi, réalliqqa mas kelmeydighan mesililerde yüz bergen chüshinishmeslikler idi. uchrishishta p y d/ y p g, fetthullahchi térrorluq teshkilati,S-400  qatarliq mesililer yene bir qétim muzakire qilindi. yene bir tereptin amérikaning  CAATSAdairiside yürgüzgen émbargolirini bir chetke qayrip qoyup, körmeske sélishning anche mumkin emesliki tilgha élindi. her ikki rehber bu mesilide munasiwetlik ministirliqlarning özara alaqilishidighanliqini bayan qilishti. shunglashqa aldimizdiki mezgilde bezi mesililerning yéniklitilidighanliqini mölcherligili bolidu.

uchrishishta tekitlengen uchinchi nuqta, türkiye-amérika munasiwetlirini sijillashturush idi. uchrishishtin kéyin élan qilinghan bayanatlardin chüshinishke boliduki, her ikki dölet bu munasiwetni téximu sijillashturushni xalaydu.

eger türkiye bilen amérika bu üch prinsipta belgilik ortaq tonush hasil qilalisa, u chaghda bashqa mesililer heqqide téximu rial shekilde sözhbetleshkili bolidu. türkiyening künséri küchiyiwatqan obrazini we tashqi siyasettiki aktipliqini körmeske salidighan herqandaq tashqi siyaset istratégiyesi meghlubiyetke mehkumdur. amérikaning buni körüp yetkenliki we chüshengenliki ayan boldi. bu wejidin shimaliy atlantik ehdi teshkilati bashliqlar yighini türkiye-amérika munasiwetliride yéngi bet échish üchün yaxshi bir purset bilen teminlidi.


خەتكۈچ: #küntertip we analiz

مۇناسىۋەتلىك خەۋەرلەر