erdoghanning ukraina ziyariti

jumhur reis rejep tayyip erdoghanning ukraina ziyariti we türkiye - ukraina munasiwetliri.

erdoghanning ukraina ziyariti

erdoghanning ukraina ziyariti

türkiye awazi radiyosi: jumhur reis rejep tayyip erdoghan 2020 – yili 3 féwral küni ukrainada dölet ishliri ziyaritide boldi. shuni alahide tekitlesh hajetki, türkiye bilen ukraina 1992 – yili 3 – féwral küni diplomatik munasiwet ornatqanidi. erdoghan kiyéwda resmiy murasim arqiliq qizghin qarshi élindi. türkiye jumhuriyiti jumhur reisi rejep tayyip erdoghan bilen ukraina pirézidénti wladimir zéléniski ayrim körüshti. arqidin 8 – nöwetlik «türkiye – ukraina istiratégiyelik aliy hemkarliq kéngishi yighini chaqirildi. bu dairide, terepler otturisida 7  türlük kélishim imzalandi. buningdin bashqa yene, erdoghanning ishtirak qilshida «türkiye – ukraina soda – iqtisad munbiri» yighini chaqirildi.

her ikki terep munasiwetlerni «istiratégiyelik» dep ataydu. heqiqetenmu yéqindin buyan ikki dölet munasiwetlirining türlük sahelerde tereqqiy qilghanliqini éytish mumkin. bixeterlik sahesidiki hemkarliq türkiye – ukraina munasiwetlirining yenimu yüksek sewiyege yetküzülüshide muhim rol oynimaqta. ukrainaning enqere bash elchisi andréy sibiga, türkiyening ukraina armiyesining éhtiyajliri, bolupmu qoral - yaragh séliwélishi üchün 200 milyon türkiye lirasi yardem béridighanliqini tekitlidi. türkiye ukrainaning « Antonov-178 » tipliq ayropilanigha intayin köngül bölidu. türkiye dölet mudapie ministiri térrorizmgha qarshi  küreshnimu öz ichige alghan bixeterlik sahesidiki hemkarliqni yenimu kücheytish mesilisi toghruluq muzakire élip bérish üchün mart éyida ukrainada dölet ishliri ziyaritide bolidu. bixeterlik saheside hemkarliqning yenimu yüksek sewiyege yetküzülüshi her ikki dölet üchün intayin paydiliqtur.

her ikki dölet teripidin ijra qiliniwatqan kimlik bilenla sayahet qilish tüzümimu méwe bérishke bashlidi. aldinqi yili ukrainadin türkiyege 1.5 milyon sayahetchi keldi. téxi besh yil burunla bu reqem 700 ming etrapida idi.

sehiye sahesidimu türkiye ukrainaliqlargha nisbeten eng jezbidarliq döletke aylandi. jumhur reis rejep tayyip erdoghanning ziyariti esanida imzalanghan «shopurluq kénishkilirini özara qobul qilish kélishimi» mu, yekke we ailisi bilen sayahet qilidighanlar üchün qolayliq yaritip béridu, yeni her ikki döletning sayahet ishlirining tereqqiy qilishigha töhpe qoshidu. shuning bilen bir waqitta, sayahet saheside hemkarliq pursetlirining nahayiti köplükinimu ilawe qilishqa toghra kélidu.

kiyéwdiki soda – iqtisad munbiri yighinda erkin soda kélishimining bu yil imzalinish éhtimalliqining barliqi bildürüldi. erkin soda kélishimi ishqa kirishtürülgen teqdirde, ikki dölet munasiwetlirining yenimu mustehkemlinidighanliqini, 10 milyard dollarliq soda omumiy sommisi nishanighimu qolay yétish imkaniyitining barliqini éytish mumkin. nöwette ikki dölet otturisidiki soda omumiy sommisi 4 milyard etrapida bolup, baharda chaqirilishi pilanliniwatqan «türkiye  -m ukraina soda – iqtisadiy hemkarliq komitéti» yighinida bu heqte ilgirilesh hasil qilinalishi mumkin.

kiyéwda ukrainaning trans anadolu tebiiy gaz turuba liniyesi layihesi arqiliq hazarning tebiiy gazidin behrimen bolush mesilisimu küntertipke keldi. derweqe, bu hemmige paydiliqtur. ilgiri türkiye rusiyening tebiiy gazini ukraina arqiliq alatti, emdilikte bolsa ukraina hazarning tebiiy gazini türkiye arqiliq alidu.

jumhur reis rejep tayyip erdoghan ukrainada qirim tatarliri, gagawuzlar we ahiskar türkliri bilen ayrim – ayrim körüshti. ukrainadiki türkiy xelqlerning wekilliri türkiyening ukraina bilen bolghan munasiwetlirining tereqqiyatining kapaliti hésablinidu. türkiye hemkarliq we kordinatsiye idarisining ulargha qarita élip bériwatqan paaliyetliri ikki terep munasiwetlirining yenimu yüksek sewiyege yetküzülüshide türtkilik rol oynaydu.

erdoghanning kiyéwda türkiyening ukrainaning zémin pütünlükige hörmet qilidighanliqini tekitlishi we resmiy qarshi élish esnasida ishletken «slawa ukrainé (yashisun ukraina)» ipadisi rusiyeni tizginlesh jehettin nahayiti zor ehmiyetke ige.

türkiyening ukraina bilen birlikte qirim tatarliri üchün turalghu berpa qilidighanliqini jakarlishi,  ukraina ortodoks chérkawining moskwadin musteqil bolushida oynighan roli, enqerening tengpung siyasitini yolgha qoyuwatqanliqining eng roshen namayendisi, elwette. türkiye rusiyediki tutqun ukraina puqralirining qoyup bérilishi üchün xizmet ishlidi.

yighip éytqanda, jumhur reis rejep tayyip erdoghanning ukraina ziyariti muweppeqiyetlik ötti. ukraina bilen hemkarliqni yenimu kücheytish, türkiyening qaradéngizda we omumen shimalda muhim aktiyor bolalishi jehettin paydiliqtur.


خەتكۈچ: ziyaret , türkiye , ukraina , erdoghan

مۇناسىۋەتلىك خەۋەرلەر