кордлар сийасийити

күнтәртип вә анализ (/2019/35)

кордлар сийасийити

кордлар сийасийити

 

кордлар сийасийити

радийо аңлиғучи езиз достлар! «күнтәртип вә анализ» намлиқ пирограммимизниң бүгүнки бөлүмидә, әнқәрә йилдирим бәйазит университети сийасий пәнләр факултетиниң мудири  қудрәт булбул тәрипидин тәййарланған «кордлар сийасийити»һәққидә тохтилип өтимиз.

::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::

ғәрбтә вә түркийәдә мәлум күчләр тәрипидин даим дегүдәк п к к ниң паалийәтлири үчүн, йаки п к к билән қойуқ алақиси бар болған һ д п ниң паалийәтлири үчүн «кордларниң сийасий һәрикити», «кордлар сийасити» дегәндәк аталғулар ишлитилмәктә. бу аталғулар арқилиқ бир террорлуқ тәшкилати вә униң билән мунасивити бар бир сийасий партийә гойа «бир милләтниң һәрикити» дәкла тонуштурулмақта.

п к к охшимиған дөләтләрдә, түркийәдә, сүрийәдә, иран вә ирақта һәр хил исимлар билән аммиви шәкилдә, көплигән ғәрб әллиридә болса шәхсләр һалитидә даим дегүдәк террорлуқ паалийәтлирини елип баридиған бир террорлуқ тәшкилатидур.  п к к ниң бу әлләрдә елип бериватқан террорлуқ һуҗумлирида пуқралар, әскәрләр, айаллар, балилар, һәтта бовақлар болуп, миңларчә киши өлтүрүлди, милйонларчә инсан йурт – маканлирини тәрк етишкә мәҗбур болди вә болуватиду.  п к к ниң өзини худди оттура шәрқни тизгинлимәкчи болуватқан күчләрниң вәкилидәкла көрситишкә урунушини чүшәнгили болуши мумкин. шуниң билән бир вақитта, түркийә, сүрийә, ирақ вә иранни парчилашқа урунуп, даим дегүдәк түркләр вә әрәбләр билән бирликтә исламниң байрақдари болған кордларни, қурдурмақчи болған террорлуқ дөлити арқилиқ исраилийәниң бихәтәрликини қоғдашни мәқсәт қилидиған җаһангир күчләрниң вә уларниң кәтминини чепиватқан академикларниң, йазғучиларниң позитсийәлириниму чүшәнгили болуши мумкин.

әмма һәқиқәтни  бундақ бурмилашниң нә реаллиқ билән, нә илмийлик билән, нә аммиви һәрикәт билән һечқандақ мунасивити йоқтур. барлиқ германларни, әрәбләрни вә түркләрни бирла һәрикәтниң/сийасәтниң вәкили дәп қараш қанчилик әмәлийәтчиллик вә илмийлик болса, барлиқ кордларғиму шундақ қараш охшаш шунчилик әмәлийәтчиллик вә илмийлик болса керәк. ичидә милйонларчә вә охшимиған инсанлар бар болған җәмийәтләрниң һәммисини «бирла җәмийәт» дәп қараш мустәбитларчә аңниң башқичә бир хил мәһсулидур. «кордлар сийасити» ни мисалға алсақ, барлиқ кордлар түркийәдики кордлардинла тәшкил тапмайду. түркийә билән бирликтә иран, ирақ, сүрийә вә ғәрб әллиридә йашаватқан бир милләт һәққидә тохтиливатимиз. шундақ, «дөләтләрниң сийасити» дин сөз ачқили болиду. лекин қандақму «италийәликләрниң сийасити», «фирансийәликләрниң сийасити» вә «түркләрниң сийасити» дин сөз ачқили болсун? мәқсәт «түркийәдики кордларниң сийасити» болса, һәр бир аммиви вә демократик җәмийәттикигә охшашла түркийәдики кордларниң һәммиси бир гәвдә һалитидә әмәс. болупму һәрбир җәмийәттикигә охшашла барлиқ кордларниң сийасәткә көңүл бөлүш мәҗбурийити йоқтур. сайламларда  сийасәткә көңүл бөлидиғанларниң һәммисиму аваз беришкә қатнашмайду, аваз беридиған кордларниң һәммиси һ д п ни қоллап беләт ташлимайду. ақ партийәму кордларниң һечболмиғанда һ д п чилик авазиға еришмәктә. гәрчә HÜDAPAR һәрикитиниң аваз  бериш нисбити төвән болсиму, лекин бәзи намайишларда милйонларчә кишини әгәштүрүватқанлиқини көримиз. башқичә ейтқанда, һ д п ни қоллап аваз беридиған кордларниң көунчисиму п к к ниң террорлуқ паалийәтлиригә қаршидур.

қисқиси, башқа һечқандақ бир җәмийәт үчүн әишләткили болмайдиған бир аталғуниң, худди бир қәбилә йаки бир җәмийәттәкла кордлар үчүн ишлитилишиниң һечқандақ қиммити йоқтур. чүнки бу аталғу кордларни кәмситидиған һақарәтлик вә идеологийәлик бир хил позитсийәниң мәһсулидур.

мениң қариишим шуки, түркийәдики нурғунлиған сәзгүр инсанларға охшашла кордлар билән п к к вә һ д п ни бир гәвдиләштүрмәслик лазим. һ д п ниң йолға қоймақчи болған сийасити үчүн земин һазирлап берилиши керәк. шуни алаһидә тәкитләп өтимәнки, һ д п мәсуллири даим дегүдәк тағдики п  к к ни қоллаватқан әһвал астида маңа охшаш пикир йүргүзидиғанларниң тәсәввурлири өз қиммитини йоқитиду. сийасәт демократийәниң, әркинликниң, пуқрави һайатниң әмәс, әксичә террорлуқ тәшкилати вә униң мустәбитларчә бесиминиң васитисиға айлинип қалған чағда, пуқрави вә демократик саһәдә маңғили болидиған йол қалмиған болиду.

:::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::

ундақта, оттурида анчә көп мурәккәп әһвал мәвҗут болмиса, түркийәдики мәлум күчләрниң п к к вә һ д п ниң сийасий паалийәтлирини  «кордларниң  сийасити» дәк көрситишкә урунушиниң сәвәби немәи болуши мумкин? п к к немә дәп җаһангирликниң тилиға тәслим болуватиду? бундақ һәқиқәтни бурмилашқа урунуш әһваллири пәқәт түркийәдила әмәс, бәзи район дөләтлиридиму оттуриға чиқиватқан болуши мумкин.

алди билән, адәмниң көз алдиға келидиған бирқанчә сәвәб үстидә тохтилайли.

п к к дин қорқуш: күндилик һайати демократийәни, әркинликпәрвәрликни вә көп санлиқни асас қилидиған аңға игә бизгә охшиған инсанлар көп һаллларда террорлуқ тәшкилатлириниң бесимлириға,  вәһимилиригә анчә пәрва қилмайду. чүнки террорлуқ тәшкилатлири пәқәт террорлуқ паалийәтлирини елип барғандила андин күнтәртипимизгә кириду вә қисқа вақит ичидә күнтәртипимиздин чиқип кетиду. һалбуки, террорлуқ тәшкилатлириниң вәһимә һәм бесим пәйда қилиш, мәлум шәхсләрни һуҗум нишани қилип қорқутуштәк методлири бардур. җүмлидин, барлиқ кордларни «кордларниң сийасий һәрикити» аталғуси арқилиқ бир қелипқа киргүзүш урунушлириниң бир қисмини  п к к пәйда қилған вәһимә арқилиқ ипадиләш мумкин. һәммигә мәлумки, п к к өзигә қарши чиққан вә башқичә пикир йүргүзидиған корд зийалийлири вә пуқраларни өлтүрмәктә.

йолдаш бесими:

«кордларниң сийасий һәрикити» аталғусини ишлитидиғанларниң муһим бир қисми түрк солчилири ичидики мәлум җәмийәтләрдур. түрк солчилириниң алдинқи қатарда туридиғанлириниң муһим бир қисми болса өтмүш етибари билән «инқилабчи» әнәнидин келиду. һә десила «кордларниң сийасий һәрикити» аталғусини ишлитидиған түрк солчилири ичидики шәхсләрниң бу ғәйритини, марксист – ленинист әнәнигә тайинидиған п к к билән «инқилабий һәмкарлиқ» дәп аташ мумкин. бу җәмийәтләрниң мустәбитларчә аңға майил болушлириниң йәнә бир сәвәбини болса, уларниң өзлириниң асаси болған «инқилабчилиқ әнәниси» ниң буйунтуруқидин қутулалмаслиқи, демократик, әркинлик вә аммивийлиқ қатарлиқ аталғуларни толуқ өзләштүрәлмәслики, дәп изаһлаш мумкин.

түркийәгә қарши хәлқаралиқ күчләр билән бир гәвдилишиш әһвали:

һә десила «кордларниң сийасити» аталғусини ишлитидиғанларниң бир қисминиң түркийәгә қарши хәлқаралиқ күчләр билән бир гәвдиләшкәнликини көрүватимиз. мәзкур күчләрниң иқтисадий йардимиға еришкән бу җәмийәтләр / шәхшләр өзлиригә иқтисадий җәһәттин йардәм бәргән күчләр билән мас қәдәмдә һәрикәт қилмақта.

һөкүмәткә қарши чиқиш:

һөкүмәткә қарши турушниң бәзи зийалийларниң позитсийәлирини чүшиништә муһим рол ойнайдиғанлиқини биливалғили болиду. бәзи зийалийлар һөкүмәт вә әрдоғанға қарши чиқиш намидин, хероин әткәсчилики билән шуғуллинидиған, мәсум балиларни қәтл қилидиған бир террорлуқ тәшкилатини қоллашқа қәдәр ишларни қилип, һәқиқәттин чәтнимәктә.

зийалийларниң йатлишиши:

буни «җәмийәт билән зитлишиш» дәп аташқиму болиду. зийалийларниң йатлишиши ғәрбтин сиртқи җәмийәтләрниң икки йүз йиллиқ ғәрблишиш тарихиниң ечинишлиқ һекайисидур. бу ечинишлиқ һекайини шаир сәзаи қарақоч, «мәсәл» намлиқ шеирида наһайити йахши ипадиләп бәргән. османли империйәси дәвридә, билимини, техникисини өгинип, өз дөлитиниң қудрәт тепишиға һәссә қошсун, дәп ғәрб әллиригә оқушқа әвәтилгән шәхсләрниң көпинчиси, өз җәмийитидин йатлишип кәткән, ғәрбпәрәс бир зийалийға айланған һалда дөлитигә қатйқаниди. җумһурийәт дәвридә болса, өз мәдәнийитидин, тарихидин вә күлтүридин тамамән йирақлишип, ғәрбкә тәслим болғаниди.

йиғип ейтқанда, солчил бир террорлуқ тәшкилати болған, асаслиқи түркләрдин тәшкил тапидиған DHKPC  вә өз миллитидин йатлишип кәткән бир солчил партийәниң паалийәтлири үчүн «түрк сийасити» дейиш қанчилик мәнигә игә болса, п к к вә һ д п ниң паалийәтлири үчүн «кордларниң сийасий һәрикити» дейишму шунчилик мәнигә игә. мәйли п к к вәһимиси болсун, мәйли йолдаш бесими болсун, мәйли башқа бир сәвәб болсун, қисқиси, сәвәби қандақ болушидин қәтийнәзәр,  п к к ниң йаки һ д п ниң паалийәтлирини «кордлар сийасий һәрикити» дәп қараш, әркинликпәрвәр, шан – шәрәплик вә тинчлиқпәрвәр кордларға һақарәттур. өзлирини «зийалий» дәп қарайдиғанларниң,  терроризмниң вә җаһангирликниң тәшвиқатлириға тәслим болуш әмәс, әксичә буниңға қарши чиқип, һәқиқәттә чиң туруш мәсулийити бардур.  

::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::

радийо аңлиғучи езиз достлар! «күнтәртип вә анализ» намлиқ пирограммимизниң бүгүнки бөлүмидә, әнқәрә йилдирим бәйазит университети сийасий пәнләр факултетиниң мудири  қудрәт булбул тәрипидин тәййарланған «кордлар сийасийити»һәққидә мәлумат бәрдуқ.



مۇناسىۋەتلىك خەۋەرلەر