xitayning amérika bilen bolghan munasiwiti: 21-esirdiki eng chong géo politikiliq imtihan

tashqi ishlar ministiri blinkén tashqi siyasette ehmiyet béridighan nuqtilar üstide toxtalghanda, démokratiye namida bashqa döletlerge herbiy jehettin arilashmaydighanliqlirini, diktator tüzümlerni herbiy küch bilen aghdurushqa urunmaydighanliqlirini éytti.

1594970
xitayning amérika bilen bolghan munasiwiti: 21-esirdiki eng chong géo politikiliq imtihan

türkiye awazi radiyosi xewiri: blinkén amérika tashqi ishlar ministirliqida qilghan sözide, amérika pirézidénti jon baydin hökümitining tashqi siyasette aldin ehmiyet béridighan nuqtilirini élan qildi.

bularning ichide birinchisining wuxen wirusi (Kovid-19) gha qarshi turush we dunya sehiye bixeterliki ikenlikini bildürüp, yer shari iqtisadining turghunluqini eksige özgertishning, démokratiyeni qaytidin ulughlashning muhim ishlarning biri ikenlikini eskertti.

u pütkül dunyada démokratiyeni ilgiri süridighanliqlirini bildürüp: «démokratiyeni chiqimi yuqiri herbiy arilishish yaki diktator tüzümlerni zorluq küch bilen aghdurush heriketliri bilen ulughlashqa tirishmaymiz. burun bu taktikilardin paydilanduq. biraq, niyet yaxshi bolghan bilen muweppeqiyetlik bolmidi. démokratiyeni ulughlashqa nachar mene qoshti. bular amérika xelqige bolghan ishenchni ziyangha uchratti. biz ishlarni oxshimighan usulda qilimiz» dédi.

pirézidént baydinning herbiy küch ornigha diplomatiyege ehmiyet béridighanliqini eskertken blinkén, amérikaning urushlardin éghir sawaq alghanliqini we amérika xelqining uzun dawamlashqan herbiy arilishishlardin harghanliqini bildürdi.

u bolupmu, afghanistan we ottura sherqtiki herbiy arilishishlardin kéyin, uzun muddetlik tinchliq berpa qilishta, herbiy küchning cheklik rol oynaydighanliqini körgenliklirini bildürüp: «kélechekte herbiy küch ishlitishke mejbur qalghan waqtimizda, meqset we wezipilirimiz ochuq hemde qolgha chiqqidek ehwalda bolsa, meniwi qimmet qarashlirimiz, qanunlirimiz asasida, izchil we amérika xelqining ruxsiti bilen qilimiz, shundaqla buni diplomatiye bilen bille qilimiz» dédi.

u amérikaning xitaygha qarshi kürishinimu muhim aldinqi orunda turidighan nuqtilar qatarida sanidi. u xitayning amérika bilen bolghan munasiwitini «21-esirdiki eng chong géo politikiliq imtihani» dep atidi.

u amérikaning dunyada rusiyedin iranghiche, birmadin éfiyopiyegiche nurghun xirislargha duch kelgenlikini bildürüp: «xitayning xirisi héchqaysigha oxshimaydu» dédi.

u amérikaning xitay bilen bolghan munasiwitining zörür tépilghanda riqabetlishidighanliqini, zörür tépilghanda hemkarliqni asas qilidighanliqini, yene zörür tépilghanda düshmenlik bolidighanliqini bayan qildi. u mundaq dédi:

«xitay muqim we ochuq xelqaraliq tüzümge we dunyani bizning arzuyimizgha layiq qilghan qaide-pirinsiplar, meniwi qimmetler we munasiwetlerge, iqtisadiy, diplomatiye, herbiy we téxnika jehettin chong xiris qilalaydighan birdinbir dölet.»

u kilimat özgirishige taqabil turush we yéngidin gülliniwatqan téxnikilarni tereqqiy qildurushmu, amérika tashqi siyasitining muhim nuqtisi ikenlikini alahide tekitlidi.



مۇناسىۋەتلىك خەۋەرلەر