بوزقورد تورکلرین و تورکلوغون سمبولودور

قورد خوصوصیله ناعیل‌لاردا تورک میلتینین جسارتینی و گوجونو تمثیل ائدیر

2159863
بوزقورد تورکلرین و تورکلوغون سمبولودور

قوردون تورک ناغیل و ریوایتلرینده اؤنملی یئری واردیر. چئویک، حرکتلی و گوجلو حیوان اولدوغوندان موختلیف دؤورلرده تورکلرین حیات و دؤیوش گوجونون سمبولو کیمی ایفاده ائدیلمیشدیر. گؤک‌تورک داستانلاریندا قورد موتیفی دقتله ایشلنمیش.

بوزقورد سیاسی سمبول دئییل بلکه تورکلرین و تورکلوغون سمبولودور. بوزقورد اسارت یئرینه اؤلومو اوستون توتان و عادی قوردلاردان فرقلی قورددور. قورد خوصوصیله داستانلاردا تورک میلتینین یاشاماق عزمینی، جسارتینی و گوجونو تمثیل ائدیر.

ناغیل‌لاردا، افسانه‌لرده، تورک میتولوژی‌سینده و ادبی رومانلاردا قورد آدینین قئید اولماسی قوردون تورک تاریخینه و ادبیاتینا نه درجه‌ده نوفوذ ائتدیگینی و تورکلر اوچون نه درجه‌ده اؤنملی بیر سمبول اولدوغونو گؤستریر. قیساجاسی افسانه‌لره گؤره تورکلرین قورد سویوندان گلدیگی اینانجیندان باشلاساق، قوردون ندن بو قدر اؤزل بیر جانلی اولدوغونو آنلایابیلریک.

«بوزقورد» افسانه‌سی

«بوزقورد» افسانه‌سی قدیم تورک افسانه‌لریندندیر و نئچه مین ایللیک کؤکلری واردیر. بو افسانه سینه‌دن سینه‌یه کئچه‌رک بوگونلره گلمیش، اویما اوستالاری طرفیندن قورد هئیکللری اویولوب موختلیف شهرلرده یئرلشدیریلیبدیر.

بو افسانه‌یه گؤره، ۷۴۴ ایله ۵۵۲-جی ایللر آراسیندا اورتا آسیایا حؤکمرانلیق ائدن گؤک‌تورکلر دوشمنه مغلوب اولموشلار، داها سونرا اونلاردان ساغ قالان تک گنج اوغلان و دیشی بوزقورددان یئنیدن تؤره‌میشلر. 

تورکلر باتی دنیزینین ساحیلینده دوشمنین هوجومونا معروض قالمیشلار. بوتون تورکلر قیلینجدان کئچیریلدیب یوخ اولموشلار، ساده‌جه یارالی بیر گنج قالمیش، دوشمنلر اونون قوللارینی و آیاقلارینی کسمیشلر آما بو گنج اؤلممیش.

دیشی بوزقورد گلیب گنجین یارالارینی ساریب اونا سوتوندن وئرمیش. سونرا دوشمنلر قاییدیب بو گنجی اؤلدورمک ایسته‌میشلر. بوزقورد ایگید آدامی قاچیراراق کیمسه‌نین تاپابیلمیجگی ماغارایا آپارمیش. اونلار بو ماغارادا یاشامیشلار. اون اوغوللاری اولموش. تورکلر چوخالمیش و اطرافا یاییلمیشلار. اونلار اوردولار یارادیب اجدادلارینین قیصاصینی آلاراق دوشمان اؤلکه‌سینه سالدیرمیشلار. یئنی بیر دؤلت قوروب یئنیدن آغالیق ائتمیشلر. تورک خاقانلاری ایسه اجدادلارینین خاطیره‌سینه سایغی اولاراق هر زامان چادیرلارینین قارشیسیندا قورد باشلی توغ و بایراق دالغالاندیرمیشلار.

بئله‌لیکله، قورد باشلی بایراق تورکلر آراسیندا خانلیغین سمبولونا چئوریلمیش. لاکین بو عنعنه تکجه گؤک‌تورکلره خاص قالماییب، اونون کوکلری آسیا هون تورکلرینه و تورکلرین قدیم اجدادلارینا قدر اوزانیر.

باشقا قایناقلاردا ایسه تورکلرین ارگنکون آدیندا بیر وادی‌ده، اوجا داغلار آراسیندا توتساق قالدیقلاری یازیلمیش. تورکلر بو بولگه‌دن او داغلارین دمیردن اولدوغونو سؤیله‌ین بیر دمیرچی سایه‌سینده چیخمیشلار. بؤز قورد اونلارا یول گوسترمیش. تورکلر تونل قازیب بو وادی‌دن قورتولموشلار. تورکلرین داغلارین آراسیندان چیخدیقلاری بو گون، بهارین ایلک گونو اولدوغو اوچون، ارگنکون بایرامی و یا نوروز بایرامی آدلاندیریلمیش. تورکلر دونیایا "بوزقوردون" رهبرلیگی آلتیندا آیاق باسمیشلار.

او گوندن سونرا «بوزقورد» تورکلره ساواشلاردا اؤنجو اولموش و اونون دوشمنلره هوجومو ایله تورکلر ظفرلرین تامامینی قازانمیشلار. اؤتن  یوز ایللرده «بوزقورد» تورکلری قورویان، اونلارا یول گؤسترن بیر سمبول حالینه گلمیش.

خالق آراسیندا بوزقورد دیشینی جیبده ساخلاماغین پیس گؤزدن قورویاجاغینا اینانیلیر. قیرقیز خالقیندا چؤلده گزرکن قورد گؤرمک شانس گتیریر. یوخودا قورد گؤرمک‌ ده یاخشی ساییلیر. حامیله قادینی بد نظردن قوروماق اوچون یاستیغینین آلتینا قورد دیشی و یا دریسی قویولور. 

بوزقورد علامتی میللتچیلیگی تمثیل ائدن بیر علامتدیر

بوزقورد بو گون تورک میلتچییگینین سمبولودور. آتاتورک طرفیندن میللی سمبول اعلان ائدیلمیش و بیر چوخ یئرده ایستیفاده ائدیلمیشدیر. جمهورییتین ایلک ایللرینده تورک پوللاری اوزرینده بوزقورد تصویرلری چاپ اولونوردو.

۱۹۹۰-جی ایللرین باشلاریندا میللتچی حرکت پارتیسی و اولکو اوجاقلاری کیمی میللتچی قروپلار طرفیندن قبول ائدیلن بو ایشاره میتینگلرده ایستیفاده اولونور. تورک میللتینین ایستیقلال و آزادلیق موباریزه‌سینی سمبولیزه ائتدیگی بو ایشاره میللتچیلر طرفیندن تورک میلتچیلیگی ایدئولوژیسینین بیر پارچاسی کیمی قبول ائدیلیر.

۱۹۹۱-جی ایلده سووئت ایتیفاقینین داغیلماسیندان سونرا آذربایجان جمهور باشقانی ابولفضل ائلچی‌بئی‌ین باکیدا تشکیل ائتدیگی میتینگده میللیتچی حرکاتین سمبولو آلپارسلان تورکئشی بیر میلیون اینسانین "بوزقورد" ایشاره‌سی ایله قارشیلاماسیندان سونرا تورک میلتچیلر طرفیندن ایستیفاده ائدیلمه‌یه باشلاندی.