27nçe may 1960: 60 yıl êlek bügen demokratiyağa höcüm yasaldı

“Xörmätle watandaşlar, kiçä tön urtasınnan başlap böten Törkiyädä Törek qorallı köçläre mämläkätneñ idaräsen üz qulına aldı.”

27nçe may irtänge säğät 05:25tä radiodan şuşı belderü işetelde häm törek demokratiyası berençe tüntäreleşe belän oçraştı. 52%lıq xalıq yaqlawına iyä “Demokrat” partiyası xakimiyäte tämek itep alındı.

Uquçı yäş’lär xökümätkä qarşı qotırtıldı. Uramnarda butalçılıqlar başlandı. Änkarada häm İstanbulda ğadättän tış xäl iğ’lan itelde. Annan soñ 37 tübän rangtağı ofiśer tarafınnan legal’ xakimiyätkä tüntäreleş yasaldı. Töp qanun (konstituśiya) üz köçennän çığarıldı, säyäsi êşçänlek tuñdırıldı. İlbaşı, baş ministr, ğomum ştab başlığı, ministrlar. Däwlätneñ yuğarı däräcäle dairäse qulğa alındı. Yuğarı ğadälät mäxkämäsendä xökemgä tartıldılar. Yassıadadağı xökem itü 11 ay däwam itte.

1961nçe yılnıñ 15nçe sentyabr könne mäxkämä komitetı färmannı imzaladı.

Berençe uqılğan qarar İlbaşı Cälal Bayarğa qağılışlı ide. Gäyeplänüçe Cälal Bayar Törek cäza qanunınıñ 146/1nçe maddäsenä nigezlänep ülemgä xökem tartıluı bertawıştan qabul itelde. Bayar olı yäşe arqasında ülemnän qotıldı.

Tışqı êşlär ministrı Fatih Rüştü Zorlu häm Finans ministrı Hasan Polatkan üterelde. Alardan ber könnän soñ Baş ministr Adnan Mändäräs.

Törek säyäsi tormışına yasalğan bu qara tap ozaq yıllar buyı xäterdä qaldı.

1990nçı yılda Parlament cıyıldı. Şuşı qara tapnı küpmeder däräcädä bulsa da çistartu öçen adım yasadı. Qabul itelgän qanun belän Mändäräskä, Zorluğa häm Polatkanğa däräcäläre kire qaytarıldı. Demokratiya şähitläreneñ mäyetläre İstanbuldağı memorialğa küçerelde.

27nçe maydan qıyulıq alğan opekun mentalitetı annan soñğı distä yıllar êçendä dä xärbi häm post modern tüntäreleşlär häm ê-memorandumlar belän üzen kürsätte.

Ämma bu barışta törek demokratiyası tüntäreleşlärgä qarşı tağın da kübräk qarşılıq köçen qazandı.

2016nçı yılnıñ 15nçe iyülendä törek milläte “FETÖ”nıñ xain tüntäreleş kereşüenä mömkinlek birmäde.