Simerü awıruı

Tormışnıñ qızıqlı yaqları 14/2022

1913113
Simerü awıruı

Tormışnıñ qızıqlı yaqları 14/2022

Ägär dä azıq aşa alınğan ênergiya sarıf itelgän ênergiyädän kübrak bulsa, artqan ênergiyäneñ may bulıp cıyıluı simerü dip atala.

Awıru dip sanalğan häm gäwdä awırlığınıñ may qatlamı isäbenä zurayuı bulğan simerü tämäke tartudan soñ buldırmıy qalu mömkin bulğan ülemnärneñ ikençe töp säbäbe bulıp tora.

Bötendön’ya sälamätlek saqlaw oyışmasınıñ 2018 nçe yılğı Awrupa sälamätlek xisabı mäğ’lümatlarına qarağanda, Türkiyä Awrupada  simezlek däräcäse iñ yuğarı il  itep bilgelände. Dön’yada simezlek buyınça 4 nçe urında bulğan Türkiyädä här öç keşeneñ berse simez dip sanala.

Dön’yada yaqınça 2 milliard keşeneñ awırlığı normadan artıq, şulardan 650 millionı - simez. Yıl sayın barı tik Awrupa töbägendä genä 1 millionnan artıq keşeneñ ülemenä kitergän simerüneñ 2025 nçe yılğa här 5 keşedän bersendä buluı kötelä.

Kiterep çığarğan awırular belän bergä sälamätlek çığımnarında da möhim urın alıp torğan simerü oçraqları soñğı 42 yılda 10 tapqırğa arttı. Texnologiyäneñ alğa kitüe belän xäräkät itüneñ kimüe häm tuqlanu ğadätläreneñ tiz üzgärüe arqasında ênergiya alu külämeneñ artuı simerüneñ iñ töp säbäpläreneñ berse.

Simerü belgeç tabiblar tarafınnan yöräk - qan tamırları awıruları, sulış sisteması awıruları, gipertoniya, yaman şeş, şikär diabetı, muskul - skelet sisteması awıruları kebek küp problemalarnıñ êtärgeçe bulıp sanala. Tikşerenülär kürsätkänçä, simerü Awrupada 2 nçe tiptağı diabetnıñ 80%ı, işemik yöräk awırularınıñ 35%ı häm gipertoniyäneñ 55%ı öçen cawaplı.

Üz beldegeñ belän diyeta totu häm belgeç kontrole bulmağan künegülär yasaw simerü problemasın çişärgä yärdäm itmi, kiresençä, törle sälamätlek problemaları kiterep çığarırğa mömkin.

Türkiyädä könnän - kön arta barğan simerüne däwalaw öçen belgeç tabiblar, diyetologlar, psixologlar häm fizioterapevtlar qatnaşında programma buldırılırğa tiyeş.

Çığanaq: TRT Xäbär



Bäyläneşle xäbärlär