Nogayşa 10/2022: MARAZ BİZGE RAHMET BOLGAN (11)

Bu yuma em (hafta da) “MARAZ BİZGE RAHMET BOLGAN (11)” baresinde habarlasamız (hakkında sohbet edeceğiz)...

1905242
Nogayşa 10/2022: MARAZ BİZGE RAHMET BOLGAN (11)

Nogayşa 10/2022: MARAZ BİZGE RAHMET BOLGAN (11)

Marazlardıñ baresinde,   

Bîr alimdiñ aytqanı (söylediği)  

Baalı manelerden (değerli hakikatlardan),

Basqalardı em aytamız (söyleyeceğiz):    

 

On Besinşi Dari (ilaç): 

Ey, avrıganı sebep (hastalandığı için),         

‘Ah!’ etip inlegen maraz (inleyen hasta)!

Marazga tıstan qarap (hastalığa dışardan bakıp)     

‘Ah!’ etip muñayma  (‘ah!’ edip bunalma, üzülme)!

 ‘Oh!’ dep ayt!, tınşlıq tap (‘oh!’ de dinçlik, huzur, sükünet bul)!   

Aqiqatına qara (hakikatına bak)!             

Eger avrıvdıñ manesi (hastalığın manası, hakikatı),    

Arüv bîr zat bolmasa (iyi bir şey olmasa),

Köp maramatlı Yaratuvşı (çok merhametli Yaratıcı) ,     

Bek süygeni (çok sevdiği) qullarına,

Marazlardı bermes edi (hastalıkları vermezdi).    

 

Nege dese marazdıñ (zira hastalığın)   

Aqıyqatı, manesi,   

Paygambar’dıñ sözlerinde,

Tuvra kelgen qabarman (doğru gelen hadis rivayetiyle),  

Nav sözlermen aytılgan (şu sözlerle ifade edilmiş):

En ziyada musibetke,(en çok musibete)    

Qıyınlıqqa tüskenler (sıkıntıya düşenler),

İnsanlardıñ en arüvi (insanların en iyileri),       

En ongınları bolgan (en olgun, kamil olanlarıdır)...

 

Basta Hazret-i Eyyüb,     

Aleyhisselam’man barabar,

Basqa Paygambarlar tagı,     

Em neşe (nice) evliyalar

Hak’tıñ iygi (iyi) qulları,     

Tartqanları (çektikleri) marazlarga (hastalıklara),

Bîrer taza (safi, temiz) ibadet,   

Em Rahman’dıñ özlerine (kendilerine)   

Ediyası dep qaragan  (hediyesi diye bakmışlar)...

 

Avrıgan allerine (hastalıklı hallerine),   

Em baslarına kelgen (gelen)   

Barı (bütün) türlü musibetke,

Yaratuvşı Allah’qa (Yaratıcı Allah’a)

Alal almen qaytpaga (samimi bir halle dönmeye),   

İşten kelip yalbarmaga (içten gelip yalvarmaya)

Sebep bolganları üşün (oldukları için),

Baresine qatlanıp (hepsine tahammül edip)    

Sabırman şükretkenler (sabırla şükretmişler)...

 

Em neşe savaplardıñ (hem nice sevapların) 

Sebebleri bolganga (olduğu için), 

Allah’tıñ özlerine (kendilerine)

Bergeni (verdiği) iqram bilip     

Süyünüp  hamd etkenler (sevinip hamd etmişler)...

 

Maramatlı Rahim Haqq’tıñ     

Rahmetinden qulga kelgen

-Bîr misalmen aytılsa-  (bir örnekle ifade edilse)  

Dokturlardıñ marazlardı  

Ameliyatınday körgenler...

 

‘Qaytip boladı?’ desen (nasıl olur, desen)...  

Doqturlar insanlardıñ   

Bîr yeri köp avrısa (çok ağrısa),

Eger mejburluqqa barsa (eğer mecbur kalınsa),

Basqa şara (çare) qalmasa, 

Avrıgan yer qayer (neresi) bolsa,  

Ya kesedi, ya bışadılar (kesip biçiyorlar).

Tazalap em tüzeltip (temizleyip, düzeltip)    

Qayta tigip yabadılar (tekrar dikerek örtüyorlar)...

 

Dokturdıñ yarıp aşqanı (yararak açtığı),  

Tazalaganı (temizlediği) yerler,  

Kesken vaqıt şanjıydı (kestiği vakit sancır).  

Tek (ancak) yara iygileşse (iyileşse),  

So qıyınlıqtın  artından  (o zorluğun ardından)

Savluq, arüvlik keledi (sağlık, iyilik gelir).

 

Veliy degen (veli diye tanınan) mübarek,  

Em bek arüv ademler,  

Musibetti sosınday (bunun gibi), 

Soñı arüvlikke bargan (neticesi güzel olan), 

Aldı aşşı artı yaqşı (öncesi acı, sonrası güzel),    

Bîrer nimet bilgenler...

 

Sen ey avrıv sebep (hastalık sebebiyle) 

İnlep turgan (inleyip duran) marazlı, 

Nav (bu) nurani insanlarga

Qosulgandı (katılmayı) tilesen  

Sabırmınan şükür et!

 

Yoqsa şiqayet etsen,  

So mübarek insanlar, 

Seni işlerine almaslar,

Tısıyaqta taslarlar (dışarda bırakırlar).     

Eger tısıyaqta qalsan,    

Gapletke tüskenlerdiñ (düşenlerin)  

Aralarında qalıp     

Şuqurlarga tüsersin (çukurlara düşersin)!  

Qarangı yolga kirip (karanlık yola girip)      

Barıyaq yerdi yoytarsın (varacağın yeri kaybedersin).

 

Marazlardıñ bîr kesegi (kısmı),  

Sonı eger ölüm bolsa,

Manevi şeyit  ökmünde  (manevi şehit hükmünde)   

Velilikke  sebep bolgan (Velilik makamına yükseltir)...

 

Misal bolsa bala tabıp (misaller verilecek olursa, çocuk doğurup)      

Loqsa bolgan qatınlar (lohusa olan kadınlar),

Em şancılaşıp avrıganlar (şancılı hastalığa tutulanlar),   

Tagı qursaqları  avrıp (hem karın ağrısına tutularak),    

Keşinip Haqq’a barganlar (vefat edip Allah’a kavuşanlar),

Em suvda bugulganlar (suda boğulanlar),

Tagı otta yanganlar (ve ateşte yananlar),  

Ya de taun dep bilingen (veya taun diye bilinen)    

Birbirine bılasıp (bulaşıp), 

Köbinşe   insanlardıñ (çoklukla insanların)

Ölümüne sebep bolgan   

Marazlardan ölgenler (hastalıklardan ölenler), 

Manevi şeyit bolup  

Allah betten (tarafından) evliya  

Darecesine şıqqanlar (derecesine çıkarlar) ...

 

Tagı (ve bununla beraber) maraz, dünyadıñ  

Süygüsini, bavını  (sevgisini, bağını)

Yengil etkeni sebep (hafifleştirdiği için)

Ölümdiñ suvıq betinden (ölümün soğuk yüzünden)    

Yüreklerdi küydürgen (yürekleri yakan)

Ayrılıq aşşılıgın (ayrılık acısını)

Azaltıp, hatta bazı      

Keşingendi süydürgen (ölümü sevdirir)...

 

Nege dese avır maraz  (çünkü ağır hastalığa)

Bolganlardıñ bazıları (tutulanların bazıları),  

Dayanamay tezok ölüp (dayanamayarak çabuk ölerek)    

Ketkendi tilegenler (gitmeyi istemişler).  

 

Ölgenleri özlerine (ölümleri kendilerine)   

Rahmet bolup qutulganlar (rahmet olmuş, kurtulmuşlar)!

 

Atta bazı ölgenlerdiñ (hatta bazan ölenlerin) 

Artlarından (arkalarından) insanlar: 

‘Beşare (biçare), zavallı adem,  

Tartqanı nav qıyınlıqtan (çektiği şu zorluklardan)   

Qutuldu!’ dep aytqanlar (kurtuldu demişler)...

 

Allah barı (bütün) müminlerdi, 

Är (her) türlü marazlardan, 

Em barı  musibetten (bütün musibetlerden)  

Qorşalavman nimet bersin (koruyarak nimetlendirsin)!    

 

Maraz em musibetti,   

Üstlerinden kötersin (kaldırsın)!  

Arüvlikpen süyündürsün (iyileştirerek sevindirsin)!

Amin!

 

Savlıqpan qalıñız!

Dr. Yusuf ALTINIŞIK

 
 


Bäyläneşle xäbärlär