Zevaxirineñ ülemennӓn soñ "Êl Kaide”

Könüzäk mäs'älälär 50

1866824
Zevaxirineñ ülemennӓn soñ "Êl Kaide”

AQŞ küzlӓw xezmӓteneñ Ӓfğanstan başqalası Kabulda Êl Kaide terror oyışması liderı Zevaxirine tӓêsirsez xӓlgӓ kiterüe uzğan atnanıñ berniçӓ möhim mӓs’ӓlӓ başçalarınnan berse ide. Mӓs’ӓlӓ AQŞnıñ 11 sentӓbr’ könge höcümnӓre hӓm iğlan itkӓn global’ terrorçılıqqa qarşı körӓş belӓn bӓyle buluı bӓxӓslӓşelde. Lӓkin mӓs’ӓlӓne bar yaqlap qaraw hӓm Zevahiri bӓylӓneşendӓ konkretlaştırıp, abstrakt yağı hӓm artqı planı belӓn bergӓ söylӓşü zarur.

“Êl Kaide” terror oyışmasınıñ xӓzerge waqıtta tӓêsirle bulıp bulmawı qısalarında Zevahiriğa höcümneñ oyışmanı qaqşattı dip ӓytü döres tügel. Ütkӓndӓ Zarkavi, Laden, Bagdadi yӓisӓ Kureyşinı üterep, dinne qullanuçı terrornı beterep bulmadı. Ul waqıtta Zevahirine yuqqa çığaru da bulışmayaçaq.

“Êl Kaide”neñ 11 sentӓbr’ höcümennӓn soñ kire çigenüe hӓm terror höcümnӓre urınına fiker cӓyü strategiyasen alıp bara başlawı iğtibarnı cӓlep itte. Bu qısada xuplawçı, yünӓleş birüçe hӓm citӓklӓwçe añlayış belӓn törle radikal’ awışlarnı kileşterӓ ala. Şulay uq 11 sentӓbr’ tudırğan psixologik poziśiya belӓn qalğan radikal’ oyışmalarğa ilham birӓ. İkençe törle ӓytkӓndӓ, üz aralarında fiker yağınnan kileşӓ almağan xӓrӓkӓtlӓrgӓ töp maqsatnı xӓterlӓtüçe qaharmanğa ӓylӓnde.

“Êl Kaide”neñ kilӓçӓge mӓs’ӓlӓsendӓ berniçӓ faktor bar. Bolardan berse – liderlıkka kilӓçӓk isem alıp baraçaq sӓyӓsӓt. Misırlı êlekke speśnaz personalı bulğan, oyışmanıñ xӓrbi operaśiyalӓre belӓn citӓklӓwçe Seyfü’l Adlnıñ iseme tikşerenüçelӓr, Amerikalı rӓsmi zatlar hӓm Berlӓşkӓn Millӓtlӓr Oyışması xisaplarında ikençe lider bularaq uza. Amerikan Dӓwlӓt departamentınıñ êzlӓnüçelӓr isemlegendӓ Zevahirineñ urınına Adlnı urın aluına qaramastan Süriyӓdӓge Êl Kaide tarafdarlarınıñ Telegram kanalında Seyfü’l Adlnıñ xӓzerge waqıtta İranda saq astında buluı dӓğwası başqa lidernı küzdӓ totu zarurlığın tudıra.

İkençe isem isӓ - Berlӓşkӓn Millӓtlӓr Oyışması xisabında öçençe urında bulğan Zevahirineñ kiyӓwe, “Êl Kaide”neñ Ӓfğanstan-Paqıstan Ӓmire hӓm “Ês Sahab” media organı citӓkçese Abdurrahman êl Mağribi iseme belӓn belenüçe Möxӓmmӓd Abbatay.

İkençe faktor isӓ – Taliban. Oyışmanıñ Ӓfğanstandağı qalğan törkemnӓrne kontrol’ astında totuı belenӓ. Êymen êz Zevahiridӓn ayırmalı bularaq lidernıñ Awrupa hӓm Amerika qıytğaları belӓn bolarnıñ yaqın geografiyadağı barlığın maqsat itep alırğa telӓwe mӓs’ӓlӓsendӓ Taliban belӓn bӓreleşüe xӓtta kirtӓ quyuı köçle ixtimal bulıp tora. Bu ixtimalnıñ çınğa aşuı isӓ yaña lidernıñ Êymen êz Zevahirineñ üçen alu öçen amerikalılarğa qarata qırıs hӓm tiz reakśiyağa sӓbӓpçe bulaçaq xӓrbi sӓyӓsӓtneme yuğıysӓ möselmannar yӓşӓgӓn geografiyada ozın torıp, kontingentın Ӓfğanstan-Paqıstan töbӓgendӓ tağın da imin urınğa küçerep küçermӓw telӓgenӓ turıdan bӓyle.

Murat Yäşeltaş - SETA agentlığınıñ İminlek tikşerenüläre bülege mödire, yazuçı, professor



Bäyläneşle xäbärlär