Küzlärne saw-sälamät saqlaw öçen kiñäşlär

Sälamät bulıyq 43/2022

1848296
Küzlärne saw-sälamät saqlaw öçen kiñäşlär

 “Sälamät bulıyq” tapşıru tezmäbezneñ bügenge çığarılışında küzlärne saw-sälamät saqlaw öçen kiñäşlär täq’dim itäbez.

Ğadi çaralar belän küzlärdä kilep çığarğa mömkin citdi problemalarnı buldırmasqa mömkin.

Bu rizıqlarnı regulyar räweştä aşaw küz sälamätlege öçen bik möhim:

Rukola, mangol’d, şpinat kebek yaşel yafraqlı üsemleklärne, sitrus cimeşlӓren, boday häm arış yarmaların regulyar rӓweştӓ qullanığız.

Śinkka bay fasol’, borçaq, sıyır ite häm qoş-qort ite küzlärne yaqtılıq häm nur zıyanınnan saqlıy.

A vitaminı bulğan kişer, şpinat, batat, salat,petruşka, tuna balığı, söläyman balığı , käcӓ söte, sıyır söte , yomırqa häm bawır küz küremen, kürü ütkenlegen  saqlaw öçen faydalı.

Sarı tap awırtuı bulmasın öçen kişer,şalqan, yomırqa sarısı häm brokkoli kebek rizıqlar öställӓregezdä hӓrwaqıt bulırğa tiyeş.

Küzlär yaxşı kürsen öçen:

  • Beta Karoten çığanaqları: kişer häm kişer suı, batat, qabaq, äflisun häm äflisun suı, qawın, mango, örek, käbestä, şpinat, qızıl borıç, Bryussel’ käbestäse, balıq mayı.
  • C vitaminı çığanaqları: śitrus cimeşläre häm alarnıñ sokları, töçe çiyä, qura ciläge, ciläk, qaraciläk, kivi, brokkoli,yäşel häm qızıl borıç, çäçäkle käbestä häm kӓbestä.
  • E vitamini çığanaqları: boday yarması, badäm(mindal’),pestä,könbağış, citen orlığı,avokado häm yomırqa.
  • Luteyn häm zekantin çığanaqları: şpinat,mangol’d, şalqan,yäşel borçaq,kukuruz,salat,brokkoli,qabaq,kişer,Bryussel’ käbestäse.
  • Śink hӓm selen çığanaqları: śink küzlärne nığıta. Pestä, qabaq orlığı, noğıt borçağı, çüprä bulğan rizıqlar, diñgez produktları śinkka bik bay.

 

Kosmetika çaralarınıñ soñğı qullanu datasına iğ’tibar itegez.

Sıyıq yäki krem kebek çistartu çaralarında bakteriyälär ciňel ürçi. Şuña kürä küz sälamätlege öçen  3 ay qullanğan sıyıq kosmetika çaraların qullanmağız.

Ägär da küzegezdä infekśiya bulsa barlıq kosmetikanı taşlağız. Kerfek çiteneñ êçke öleşenä küz karandaşı qullanmağız. Çönki biredä yäş’ ağızu kanalları bar. Bolar kanallarnıñ tığıluına hӓm infekśiyӓlӓrgӓ kiterergä mömkin.

Kön sayın kiçen küzdäge kosmetikanı maxsus çaralar belän çistartığız. Kosmetikadan çistratu çaraların başqa keşelär belän bergӓ qullanmağız, alar barı tik sezneke genä bulırğa tiyeş.

Komp’yuter artında êşlagändä 20 minut sayın 20 sekund tӓnӓfes yasağız

Komp’uter êkranına ozaq qarağanda küzlar arıy hӓm alarda qorılıq barlıqqa kilä. Çönki êkranğa qarağanda küzlärebezne ğadättägedän az açıp-yomabız. Küz sälamätlege öçen  komp’yuter artında êşlӓgändä 20 minut sayın 20 sekund tӓnӓfes yasap, küzne yal itterep alığız.  Komp’yuterda êşlägändä monitordan 50 santimetr yıraqlıqta utırırğa kiräk. Yaqtılık çağılışı da küzgä naçar tӓêsir itä, alarnı totqarlarğa tırışığız.

Kontakt linzaları

Kontakt linzaları qullansağız, alarnıñ çistalığına zur iğ’tibar biregez. Yuğisä küz infekśiyäse qurqınıçı arta. Kontakt linzaların kigänçe hӓm çığarğançı qullarığıznı sabınlap yuığız. Linza sawıtın 2-3 ay sayın yaňartığız. Linzanı kiňӓş itelgän waqıttan ozağraq qulanmağız. Alar belän yoqlamağız, basseynğa barmağız häm yuınmağız.

Cäyen-qışın qoyaş küzlege kiyegez

Qoyaşnıñ yaqtı nurları tiregezgӓ dä, küzläregezga dä zıyan kiterä. Ul katarakta, küz qabağı yaman şeşenä kiterergӓ mömkin. Monnan tış sarı tap awıruına da êtӓgeç birä ala. Kön bolıtlı bulsa da, cäygä yäki qışqa qaramastan qoyaş küzleklӓren qullanığız. 

Saqlağıç küzlek kiyӓrgӓ onıtmağız

Küz cӓrӓxӓtlӓreneň yartısı diyӓrlek êştӓ tügel, öydӓge qazalarda bula. Şuňa kürӓ öydӓ remont yasağanda, çistratu matdӓlӓren qullanğanda, ayruça tup belӓn uynağanda saqlağıç küzlek kiyegez.

Tӓmӓke tartmağız

Tӓmӓke tartu - yӓş’ belӓn bӓyle sarı tap awırtu , yӓğ’ni makulyar bozılu öçen iň qurqınıç faktor. Ul şulay uq katarakta formalaşunı tizlӓtӓ hӓm küzlӓregezne kipterӓ. Tӓmӓke tartu ateroskleroz kiterep çığarğanğa kürӓ , küz tamırlarında okklyuziyӓgӓ kiterӓ , nӓticӓdӓ kürü ütkenlege kimergӓ mömkin. Tӓmӓke tartunı tuqtatqaç küz awıruları qurqınıçı tӓmӓke tartmağan keşelӓr dӓrӓcӓsenӓ töşӓ.

 

Avtor: Tabib Mäxmät Uçar

 

 

 



Bäyläneşle xäbärlär