Qazaqstanda cirle hӓm ğomum saylawlar uzdı

Awraziya qaytawazı - 57/2021

1572398
Qazaqstanda cirle hӓm ğomum saylawlar uzdı

 

Ağımdağı yılnıň 10 nçı ğıynwarında Qazaqstanda cirle hӓm ğomum saylawlar uzdı. Ul könne saylawçılar ildӓ hӓm çit illӓrdӓge 10 meň 62 saylaw urınında tawış birde. Zur şӓhӓrlӓrdӓ qatnaşu dӓrӓcӓse tübӓn buldı. Saylawlarda qatnaşu dӓrӓcӓse 63,3% dip belderelde. Parlamentnıň tübӓn palatası hӓm cirle sovetlar öçen 5 partiya köç sınaştı. Saylaw könendӓ 40 meň poliśiya xezmӓtkӓre wazıyfa başqardı. Bu saylaw bӓysez Qazaqstan tarixında ozaq yıllardan soň tӓwge tapqır waqıtında ütkӓrelgӓn saylaw bularaq terkӓlde.

Qazaqstan üzӓk saylaw oyışması 12 nçe ğıynwarda saylaw nӓticӓlӓren açıqladı. Ӓlege nӓticӓlӓrgӓ kürӓ, 7%lıq saylaw kvotasın 3 partiya uzdı. Yaňa parlamentta Nursoltan Nazarbayev citӓkçelegendӓge Nur Otan partiyӓse 76, Azat Peruaşev citӓkçelegendӓge Aq Yul partiyӓse 12, Aykın Konurov citӓklӓgӓn Qazaqstan xalıq partiyӓse 10 urınğa iyӓ buldı. Ӓlege 3 partiya 2012 hӓm 2016 nçı yıllarda ütkӓrelgӓn saylawlarda da parlamentqa kergӓn ide. Parlamentqa kerӓ almağan Ayıl partiyӓse 383 meň 23, Adal partiyӓse 258 meň 618 tawış aldı. Üzen oppoziśiya dip atağan Milli sośial’ demokrat partiyӓse isӓ boykot beldergӓn öçen saylawda qatnaşmadı.

Saylanğan 98 xalıq ışanıçlısınnan tış 9 deputat Nursoltan Nazarbayev citӓkçelegendӓge Qazaqstan xalıq assambleyası tarafınnan saylandı. Saylawlardan soň xakimiyӓttӓge Nur Otan partiyӓseneň parlamenttağı wӓkillӓreneň 70%ı yaňartıldı. Êlekke parlament başlığı Dariga Nazarbayeva qabat parlamentqa qayttı, lӓkin ul barı tik xalıq ışanıçlısı bularaq wazıyfa başqaraçaq.

Awrupa iminlek hӓm xezmӓttӓşlek oyışmasınnan qala ,xalıqara küzӓtüçe oyışmalar, şul isӓptӓn Törki Şura hӓm Törki telle illӓr parlamentariylar assambleyası hӓm alarnıň wӓkillӓre Qazaqstandağı saylawlarnıň qanunnar qısalarında uzuın belderde.

10 nçı ğıynwarda uzğan saylawlardan soň Qazaqstanda ike ministrdan tış barlıq kabinet ӓğ’zaları üz urınnarın saqlap qaldı. Qazaqstan xakimiyӓte totrıqlı rӓweştӓ êşlӓwen dӓwam itӓçӓk.

Saylaw aldınnan partiyӓlӓr öçen qayber ciňelleklӓr dӓ tudırıldı. Mӓsӓlӓn, saylawda qatnaşa alu öçen cıyılğan imzalar 40 meňnӓn 20 meňgӓ qadӓr kimetelde. Lӓkin belgeçlӓrneň bu saylawda parlamentqa tağın da kübrӓk partiya kerӓçӓk digӓn farazları çınğa aşmadı.

Qazaqstanda xalıq ışanıçlıları 5 yılğa saylana. Yaňa parlamentnıň 40%ı qabat saylanğan êlekke xalıq ışanıçılılarınnan tora. Qanunnar kirӓgençӓ parlamentnıň 30%ın xatın - qızlar hӓm yӓş’lӓr tӓşkil itӓ. Yaňa parlamentta 29 xatın -qız deputat bar.

İlbaşı Kasım Comart Tokayev bıyılnıň 15 nçe ğıynwarında yasağan çığışında saylaw qanunına üzgӓreş kertep, kvotanı 5%qa töşerü hӓm byulleten’gӓ “barısına da qarşı” variantın kertergӓ tӓq’dim itte. Monnan tış Qazaqstanda cirle citӓkçelӓrne turıdan - turı xalıqnıň saylawı da kön tӓrtibendӓ. Bu saylawlarda Qazaqstan xalqı totrıqlılıqnı dӓwam itü öçen tawış birde.

 



Bäyläneşle xäbärlär