İrini skandalı

Könüzäk mäs'älälär 48

1535334
İrini skandalı

Uzğan atnada Törkiyäneñ Awrupa Berlege häm ayıruça da Germaniya belän mönäsäbätlärenä citdi räweştä tiskäre täêsir itkän skandal küzätelde. Liviyağa buyaw häm humanitar yärdäm materialı alıp baruçı Roselina-A isemle Törkiyä bayraqlı säwdä köymäse İrini missiyase qısalarında wazıyfa başqarğan Gamburg isemle alman fregatı tarafınnan tuqtatıldı,  Törkiyädän röxsät almıyça fregattağı ğaskärilär köymägä boralaq belän töşte häm köymäne tikşerde.

Awrupa Berlege tarafınnan bu yılnıñ başında Liviyağa qarata qoral êmbargosın tikşerü qısalarında barlıqqa kiterelgän İrini operaŝiyase xäräkät üzägennän yasalğan açıqlawda BMO İminlek şurası qararları qısalarında Törkiyä bayraqlı Roselina-A isemle säwdä köymäsenä menep, tikşerüneñ ütkärelüe, bayraq däwlätennän röxsät alu mäs’äläsendä cawap kilmäsä dä, Bengazi portınnan yaqınça 160 mil’ tön’yaqta xalıqara su kiñlegendä baruçı köymägä menüläre, köymä kapitanı häm êkipajınıñ kooperativ totış kürsätüe häm bayraq däwläteneñ köymäne tikşerügä qarşı çığuı añlaşılğannan soñ operaŝiyaneñ tuqtatılıp, köymäneñ üz yulına däwam itüe urın ala.

Xezmättäşlek başqarğan köymä kapitanı häm êkipajına ğayeple itep qarawları mediada urın aluçı video yazmalarda bik yaxşı kürenä. İñ möhime isä bayraq däwläte bulğan Törkiyäneñ röxsäte bulmawı añlaşılğaç êzläwneñ tuqtatılıp, köymäne cibärüläre belderelä. Bayraq däwläte röxsät birmiçä köymädä êzläw êşlären başqara almawları ap-açıq. Alman xärbi köymäse Gamburgnıñ êkipajı bäyle bulğan Germaniya saqlanu ministrlığınıñ internet säxifäsendä urın aluçı qağıydälärne dä sanğa suqmıyça Törkiyä bayraqlı Roselina-A isemle säwdä köymäsenä xoquqsız qatıştı. Törkiyäneñ röxsäte yuq, köymä kapitanınnan röxsät alınmıy, yulbasar kebek köymägä menep, xoquqsız räweştä êzläw êşe başqarıla häm “Törkiyäneñ röxsäte bulmağan öçen êzläwne tuqtatıp, köymädän töştek” digän säyer açıqlaw yasala.

Älege qatışuda alman köymäseneñ üz qağıydälären dä bozuın ber yaqqa quyıp torsaq, Törkiyä “maqsatı häm faydası bäxäsläşeläçäk” häm “taraflı” kereşü itep twasirlağan İrini operaŝiyase qısalarında üzenä çikläw kertelügä qarşı çığa. Çönki bu kereşü artında toruçı däwlätlär arasında bulğan Franŝiyaneñ Liviyağa qarata qoral êmbargosın iñ küp bozuçı häm bu ildäge legal’ xökümätne bärep töşerergä tırışuçı uyınçılar başında buluın härkem belä.

BMO İminlek şurasınıñ Liviyağa qarata qoral êmbargosı qararların säbäp itep, barlıqqa kiterelgän İrini operaŝiyase Franŝiya kebek Awrupa Belege illäreneñ üz mänfäğat’läre öçen tözegän Könçığış Urta diñgez säyäsäteneñ çarasına äylände, Germaniya moña xuplaw kürsätä, läkin Berlin häm Bryussel’ citäkçelege öçen tiskäre näticäläre bulaçaq. 2004 yılnıñ 1 may könne yalğış räweştä Kön’yaq Kipr Grek Citäkçelegen Awrupa Berlege äğzase yasağanda Könçığış Urta diñgez problemalarınıñ ber öleşenä äylängän Awrupa Berlegeneñ xäzer Liviya mäs’äläsendä şul uq xatanı yasawı kürenä.

Murat Yäşeltaş

SETAnıñ qurqınıçsızlıq tikşerenüläre bülege mödire, yazuçı



Bäyläneşle xäbärlär