Qırğızstan İlbaşınıñ Vengriya (Macarstan) säfäre

Awraziya qaytawazı 41

1505555
Qırğızstan İlbaşınıñ Vengriya (Macarstan) säfäre

28nçe-29nçı sentyabr’ könnärendä Qırğızstan İlbaşı Sooronbay Ceenbekov Macarstanğa (Vengriyağa) säfär yasadı. Räsmi qarşı alu tantanasınnan soñ İlbaşı Sooronbay Ceenbekov häm Macarstan-Vengriya Baş ministrı Viktor Orban ike yaqlı häm wäkilleklärara söyläşülär ütkärde. Söyläşülär näticäsendä İlbaşı Sooronbay Ceenbekov häm Vengriya Baş ministrı Viktor Orban Qırğızstan häm Macar ile (Vengriya) arasında urtaq strategik xezmättäşlek kileşüenä qul quydı. Bu räweşle Macarstan-Vengriya - Qırğızstannıñ Awrupadağı berençe strategik urtağı buldı. Taraflar arasında Qırğız-Macar üseş fondın tözü, ike yaqtan da salım alunı totqarlaw, investiśiyälärne saqlaw häm üsterü, Vengriyada qırğız watandaşlarınıñ belem aluı öçen ayırılıp quyılğan 75 keşelek kvotanı 150gä arttırıluı, iq’tisadnıñ śifrlaştırıluı, sälamätlek saqlaw ölkäsendä xezmättäşlek kebek barlığı 15 kileşü imzalandı.

İlbaşı Sooronbay Ceenbekov säfär qısalarında Macarstan-Vengriya Milli Mäclese (parlamentı) başlığı Laslo Kövér häm Vengriya-Macarstan İlbaşı Yanoş Ader belän ayırım ayırım küreşte. Bu söyläşülärdä ike il mönäsäbätlären qızıqsındırğan mäs’älälär quzğatıldı.

Qırğızstan İlbaşı Ceenbekov annan soñ Budapeşt şähär xakimiyäte başlığı (şähär mêrı) Gergey Karaçon’  belän bergä şähärdäge ber parkka tanılğan yazuçı Çıñğız Äytmätovnıñ isemen birü tantanasında qatnaştı. Säfär waqıtında macarlarnıñ (vengrlarnıñ) Çıñğız Äytmätovnı häm anıñ äsärlären bik yaxşı belüe bilgele buldı.

Sooronbay Ceenbekov soñınnan Macarstan-Vengriya Baş ministrı belän bergä Törki Kiñäşmäneñ Budapeşt ofisına bardı. Törki Kiñäşmäneñ Budapeşt ofisında Çıñğız Äytmätovkä bağışlanğan räsem kürgäzmäse oyıştırıldı. İlbaşı Ceenbekov Törki Kiñäşmägä äğ’za däwlätlärneñ liderları arasında oyışmanıñ Budapeşt ofisına barğan berençe lider buldı.

İlbaşı Sooronbay Ceenbekovnın Vengriya-Macarstan säfäre qısalarında 29nçı sentyabr’ könne ike il êşmäkärläreneñ qatnaşuında Qırğız-Macar êş forumı oyıştırıldı. Forumda ber törkem kileşülärgä imza salındı.

Qırğızstan belän Macarstan (Vengriya) arasındağı mönäsäbätlär 1992nçe yılda urnaştırılğan bulsa da ike il arasındağı êlemtälär telängän däräcädä tügel ide. Soñğı tapqır Qırğızstannıñ waqıtlı citäkçelegeneñ däwlät başlığı Roza Otunbayeva 2011nçe yılda Macarstanğa (Vengriyağa) säfär yasağan ide. Macarstan-Vengriya Baş ministrı Viktor Orbannıñ 2018nçe yılda Qırğızstanğa yasağan säfärennän soñ Qırğızstan-Macarstan (Vengriya) mönäsäbätläre üsä başladı. Orban şuşı säfäre waqıtında Törki Kiñäşmä sammitında häm Bötendönya küçmä uyınnarnı açu tantanasında qatnaşqan ide. 2019nçı yılnıñ sentyabr’ ayında Bişkäk şähärendä säwdä häm iq’tisad mönäsäbätläre belän bäyle Qırğızstan-Macarstan (Vengriya) xökümätlärara komissiyasınıñ berençe cıyılışı ütkärelde. 2020nçe yılnıñ fevral’ ayında Macarstan-Vengriyanıñ Bişkäk ilçelege binasınıñ açılış tantanası oyıştırıldı.

Qırğızstan belän Vengriya xäzergä çaqlı kübräk igençelek häm daruxanäçelek (farmaśevtika) ölkäsendä xezmättäşlek urnaştırğan ide. Qırğız-Macar üseş fondına Macarstan 50 million dollar kredit biräçägen açıqladı. Şuşı fond yärdämendä ike ilneñ iq’tisadi êlemtäläre yaña däräcägä kütäreläçäk.

Ceenbekovnıñ säfäre waqıtında Bişkäk-Budapeşt oçqıç säfärläreneñ açıluı mäs’äläsendä kileşügä ireşelde. Bu qarar ike il mönäsäbätläreneñ üseşenä zur öleş kertäçäk. İlbaşı Ceenbekovnıñ Macarstan-Vengriya säfäreneñ näticäle uzuın äytergä bula.

Abdrasul İsakov



Bäyläneşle xäbärlär