Sälimiyä mäçete

Törkiyädä turizm 9

1150165
Sälimiyä mäçete

 Sälimiyä mäçete Törkiyäneñ  tanılğan tarixi mäçetlärennän berse. Ul Ğosmanlı-Törkiyä arxitektura tarixında häm dönya miğ’marlıq tarixı şedevrları arasında urın ala.

Sälimiyä mäçete İstanbul ciñep alınğançı Ğosmanlı imperatorlığı başqalası bulğan Ädirnäda 16 nçı ğasırda tözelä.  Ul - dönyaküläm tanılğan arxitektor Sinannıñ äsäre.

Soltan Sälim 2 nçe tözetkän Sälimiyä mäçete häm kölliyäte texnik yaqtan da, ülçämnäre häm êstetik qıymmätläre belän dä barı tik ul çornıñ ğına tügel, annan soñğı däwerlärneñ dä iskitkeç äsäre itep qabul itelä.

 

Kürkäm,häybät küreneşe belän üzenä cälep itüçe Sälimiyä  mäçete 1586 nçe yılda tözelä başlıy häm yaqınça 15 meñ keşeneñ xezmäte belän 1575 nçe yılda ğına tämamlana. Kürkämlege şaqtıy yıraqtan iğ’tibarnı cälep itsä dä êçenä kerü belän soqlanuığız tağın da arta.

Sälimiyä mäçetendä gömbäz arxitektor Sinannıñ üz hönarendä iñ yuğarı noqtağa citüen kürsätä. Şundıy kiñ gömbäze buluğa qaramastan gömbäzne totıp toruçı bağanalarnıñ êçke mäydannı bülüenä mömkinlek birelmägän. Mäçettä 6 meñ keşe namaz uqıy ala.Mäçetneñ 4 poçmağında urnaşqan manaralar dönyadağı iñ näfis manaralar arasında. Manaralar êçenä iskitärlek ostalıq belän 3 törle basqıç urnaştırılğan.

Bötendönya arxitektura tarixına bersennän berse mähabät, kürkäm äsärlär qaldırğan arxitektor Sinan bu mäçetne “ostalıq äsärem” dip bäyäli. Mäçet êçendä qullanılğan taş, märmär,ağaç,perlamutr, fayans motivları belän gömbäz häm arkalardağı bizäklär,işegaldı,kitapxanäse ,uqıtu-öyrätü oyışmaları belän sänğät’ töreneñ iñ yuğarı noqtasın çağıldıra.

 

Arxitektura sänğäteneñ iñ kürkäm, iñ qupşı ürnäklärennän berse bulğan häm keşe icatı dahilığınıñ şedevrı bularaq qabul itelgän Sälimiyä maçete häm kölliyäte 2011 nçe yılda YUNESKOnıñ Bötendönya mirası isemlegenä kertelä.

Bu iskitkeç mäçetne kürü öçen Ädirnägä barasız  häm säyäxätegez iyül’ ayına turı kilä ikän 600 yıldan kübräk däwam itüçe mäşhür Kırkpınar maylı köraşlären dä qarıy alasız.  

Şähärdä yäşäwçe çegännär oyıştıruçı Kakava cıyınnarında qatnaşu öçen biregä may ayında kilergä kiräk.

Biregä kiläsez ikän Ädirnädäge sälamätlek saqlaw, Törek-İslam äsärlären, Balkan suğışı muzeyların kürmiçä qalmağız.Tabada qızdırılğan bawır,mindal’ izmäsen tatıp qararğa, xuş isle sabın häm aq sır satıp alırğa onıtmağız.

 

 

 

 



Bäyläneşle xäbärlär