Әфәс музee / Äfäs muzeyı

Aнaдoлуның сәнгать бeлән сугaрылгaн тaриxын яктыртучы цивилизацияләр кaпкaсы булгaн Әфәс музee / Anadolunıñ sänğät belän suğarılğan tarixın yaqtırtuçı śivilizaśiyälär qapqası bulğan Äfäs muzeyı

1490535
Әфәс музee / Äfäs muzeyı

Anadolunıñ sänğät belän suğarılğan tarixın yaqtırtuçı śivilizaśiyälär qapqası. Arxaik çorı, êllin häm rim mädäniyätläreneñ ber-bersennän qimmätle äsärlärneñ sixerläwçe garmoniyasına, tiñsez arxeologiya kollekśiyasına iyä Äfäs muzeyınıñ nigeze 1929nçı yılda salına.

Berençe waqıtta sänğät äsärläre saqlağıçı bulğan qorılma 1964nçe yılda muzeyğa äyländerelä häm xalıqqa açıla.

Bügenge köndä häm Törkiyäneñ häm dä Awrupanıñ iñ möhim muzeyları arasında qabul itelgän şuşı mädäniyät häm tarix yadqärlege täêsirle zalları häm bay êçtälege belän qunaqlarına äyterseñ sänğät bäyrämen yäşätterä.

Äfäs muzeyınıñ arxeologiya bülegendä tarixnıñ iñ tanılğan şäxeslären oçratırğa mömkin. Mäsälän, borıñğı grek fälsäfäsenä nigez saluçılardan berse Sokrat, bezneñ êranıñ 4nçe ğasırına qarağan märmär Sokrat häykäle osta ütäleşe häm tözeklege belän êllinistik çorı sänğäteneñ yuğarı däräcäsen açıp sala.

Borıñğı Äfäs qalasındağı aristokratlarnıñ qalqulıq yortlarında tabılğan iskitkeç artefakt cir astınnan çığarılğan çaqta ikegä bülengän wazğiyättä ide, läkin iğtibarlı konservaśiya näticäsendä berläşterelde häm Äfäs muzeyı kollekśiyasına kertelde.

Tanılğan fälsäfäçe Sokratnıñ xikmätle qaraşlarına qadär zur iğ’tibar belän sürätlängän şuşı bik qıymmätle mädäniyät baylığı fälsäfä häm sänğätneñ iskitkeç garmoniyäsen dä açıq itep kürsätä.

Äfäs muzeyında xalıqnı sälamläwçe başqa ber tanılğan şäxes isä Rim däwläteneñ altın däwere imperatorlarınnan häm ber ük waqıtta stoik fälsäfäçe bularaq ta belengän Markus Aurelius. Bezneñ êranıñ 2nçe yözgä qarawçı Markus Aurelius byustı. İmperatornıñ täfsille sawıtınnan tora. Neçkä kisäkle märmärdän yasalğan äsär centekle ütäleşe häm ike qatlı nigeze belän şaqtıy täêsirle küreneşkä iyä.

İmperatornıñ çäçläre, yöz üzençälekläre häm mañğay börtekläre bik çınlıqçı itep yasalğan häykäldä xakimiyätne simvolawçı qıyäfätlär dä iğ’tibarnı cälep itä.

Rim skul’pturasınıñ iñ yaxşı ürnäklärennän berse bulğan Markus Aurelius byustı imperator belän qara-qarşı kilüneñ dulqınlanuın yäşäw öçen tabılmas ber forsat.

Muzeydağı başqa ber qimmätle Rim äsäre yal itüçe suğışçı häykäle.

Bezneñ êranıñ 1nçe ğasırına qarawı isäplänelgän şuşı êstetik häykäl yartılaş yatıp torğan yäş’ suğışçını çağıldıra.

Rim çorında sänğättä däwlät köçenä basım yasaw öçen iñ yış qullanılğan yullardan berse bula. Şuña kürä dä märmär ütäleşe bik yuğarı êstetik añlayışına ireşkän bula.

Äfäs muzeyında saqlanuçı “yal itüçe suğışçı” häykäle bu çornıñ köç häm maturlıq abaylawın bügenge köngä citkerüe cähätennän dä bik ähämiyätle.

Altın çor imperatorları, filosoflar, tarixnı şäkelländergän suğışçılar häm dönya tarixınıñ şuşı onıtılmas qaharmannarın bügenge köngä citkerüçe mädäniyät qimmätläreneñ ziräk şahitläre.



Bäyläneşle xäbärlär