Analiza e javës – Takimi Erdogan-Biden

Vlerësimi i prof. dr. Murat Yesiltas, Drejtor i Kërkimeve të Sigurisë pranë Fondacionit për Kërkime Politike, Ekonomike dhe Sociale (SETA) në Ankara në lidhje me takimin Erdogan-Biden të realizuar në kuadër të Samitit të Liderëve të G20-ës në Romë.

1729535
Analiza e javës – Takimi Erdogan-Biden

Analiza e javës – Takimi Erdogan-Biden

Takimi mes Presidentit Erdogan dhe Biden në kuadër të Samitit të Liderëve të G20 të javës së kaluar në Romë ishte i rëndësishëm për të ardhmen e marrëdhënieve turko-amerikane. Fakti që takimi përkoi me pasojat e krizës së ambasadorëve të jetuar një javë më parë e bëri takimin edhe më të rëndësishëm. Ndonëse ambasadorët mbizotëruan krizën, në kuadër të takimit u diskutuan edhe çështje të tjera në marrëdhëniet turko-amerikane, por nuk u gjet asnjë formulë për zgjidhje. Ndërsa takimi ishte pozitiv, vendosja e vullnetit për zgjidhjen e problemeve parandaloi thellimin e krizës në marrëdhëniet turko-amerikane.

Zhvillimi më i rëndësishëm pozitiv që pritet të hapë një kapitull të ri në marrëdhënie është kërkesa e Turqisë për blerjen dhe modernizimin e avionëve luftarakë F-16 nga Shtetet e Bashkuara të Amerikës dhe të mos pengohet nga Kongresi Amerikan. Megjithatë, nuk mund të thuhet se administrata Biden ka dhënë ndonjë garanci. Kjo për shkak se shitje të tilla i nënshtrohen miratimit të Kongresit në Shtetet e Bashkuara. Edhe pse Biden ka thënë se do të bëjë gjithçka në fuqinë e tij për të bindur Kongresin, ekspertët thonë se Kongresi nuk është aq i prirur për këtë. Nëse të dy vendet nuk arrijnë një marrëveshje për blerjen dhe modernizimin e F-16, bashkëpunimi i mbrojtjes në marrëdhëniet turko-amerikane mund të bëhet më i diskutueshëm.

Një çështje tjetër është se Shtetet e Bashkuara vazhdojnë të ndihmojnë organizatën terroriste YPG në Siri. Deklarata e presidentit Erdogan se “nuk kemi më durim” kuptohet si shenjë se Turqia së shpejti do të kryejë një operacion ushtarak në Siri, por ende nuk ka nisur asnjë operacion. Pas takimit, Erdogan kritikoi administratën Biden për mbështetjen e YPG-së dhe tha se është e pamundur të vazhdohej në këtë mënyrë. Kritika të tilla sugjerojnë se është e vështirë të arrihet një marrëveshje midis Turqisë dhe Shteteve të Bashkuara për Sirinë së shpejti.

Natyrisht se takimi kishte edhe pika pozitive. Biden theksoi rëndësinë e procesit të Turqisë, veçanërisht në lidhje me Afganistanin, ndërsa vuri në dukje se Turqia mund të luajë një rol të rëndësishëm në këtë vend. Gjithashtu është i rëndësishëm edhe theksi se të dy vendet do të punojnë  së bashku në Mesdheun Lindor dhe Libi.

Ekzistojnë dy probleme kryesore midis Shteteve të Bashkuara dhe Turqisë: E para është kriza e besimit. Të dy vendet kanë humbur besimin tek njëra-tjetra. E dyta është një krizë sigurie. Politika e SHBA-së, veçanërisht për Sirinë, po shkakton një krizë sigurie për Turqinë. Nuk do të jetë e lehtë për të dy vendet të kthejnë një fletë të re pa tejkaluar këto dy kriza.

Autor: Prof. dr. Murat YESILTAS



Lajme të ngjashme