Analiza e javës – Skandali “Irini”

Vlerësimi i profesorit të asociuar Murat YEŞİLTAŞ, Drejtor i Studimeve të Sigurisë pranë Fondacionit për Kërkime Politike, Ekonomike dhe Sociale (SETA) në Ankara në lidhje me ndalimin e anijes tregtare turke në ujërat ndërkombëtare në Medhe.

1535221
Analiza e javës – Skandali “Irini”

Analiza e javës – Skandali “Irini”

Javën e kaluar u jetua një skandal që preku rëndë marrëdhëniet e Turqisë me Bashkimin Evropian dhe veçanërisht me Gjermaninë. Anija tregtare me flamur turk “Roseline-A”, që transportonte bojë dhe furnizime humanitare në Libi, u ndalua nga një fregatë gjermane me emrin “Hamburg”, e cila vepronte në kuadër të misionit të Operacionit “Irini”, dhe pa lejen e Turqisë ushtarët zbarkuan në anije me helikopter dhe kryen kontroll të detyruar. Në një deklaratë të bërë nga Qendra Operative e Operacionit “Irini”, të krijuar nga Bashkimi Evropian në fillim të këtij viti për të mbikëqyrur embargon e armëve kundër Libisë, thuhet: “Operacioni ‘Irini’, që zhvillohet në kuadër të kornizës së zbatimit të rezolutave të Këshillit të Sigurimit të Kombeve të Bashkuara (KS i OKB), zbarkoi dhe inspektoi anijen e ngarkesave "Roseline-A", e cila lundronte me flamur turk dhe kreu inspektime në lidhje me embargon e armëve kundër Libisë. Ekipi i fregatës gjermane ‘Hamburg’ zbarkoi në anije në ujërat ndërkombëtare rreth 160 milje detare në veri të Portit të Bengazit. Kapiteni dhe ekuipazhi i anijes ishin të hapur për bashkëpunim gjatë zbarkimit. Kur shteti i flamurit raportoi se nuk lejon kontrollin e anijes, operacioni “Irini” ndaloi aktivitetin e kërkimit, në të cilin nuk u gjet asnjë gjurmë të materialit të paligjshëm në bord, dhe anija u la të vazhdojë rrugën e saj”.

 

Nga pamjet e pasqyruara në media ishte e qartë që kapiteni dhe ekuipazhi u trajtuan si kriminelë. Më e rëndësishmja është se u deklarua që kur u bë e qartë se Turqia, shteti i flamurit, nuk lejon inspektimin e anijes u tha se kërkimi u ndalua dhe se anija u lirua. Kjo deklaratë është tashmë një tregues i qartë se anija nuk mund të kontrollohet pa lejen e shtetit të flamurit. Duket se ekuipazhi i luftanijes gjermane “Hamburg” kreu një ndërhyrje të paligjshme kundër anijes tregtare me flamur turk “Roseline-A”, duke injoruar rregullat e renditura në faqen e internetit të Ministrisë Gjermane të Mbrojtjes, me të cilën është e lidhur. Shteti i flamurit dhe kapiteni i anijes nuk dhanë leje, ata zbarkuan në bord si piratë dhe kryen inspektime të paligjshme, dhe në fund bënë një deklaratë të çuditshme se "kontrolli u ndërpre dhe u larguan nga anija sepse nuk është marrë leja nga Turqia".

 

Duke lënë mënjanë shkeljen e anijes gjermane, të madje edhe të rregullave të saj, Turqia kundërshtoi me forcë sanksionet kundër saj nën Operacionin “Irini”, të cilin e përshkroi si një nismë, "qëllimi dhe dobia e të cilit janë të hapura për diskutim" dhe si "njëanës". Sepse është e njohur për të gjithë se Franca, e cila është një nga shtetet prapa kësaj iniciative, është në krye të aktorëve që shkelin më shumë embargon e armëve kundër Libisë dhe përpiqen të përmbysin qeverinë legjitime në këtë vend. Operacioni “Irini”, i krijuar si një justifikim për rezolutat e embargos së armëve të Këshillit të Sigurimit të OKB-së mbi Libinë, është bërë një ndërmjetës i politikës së Mesdheut Lindor të hartuar nga vendet e BE-së të tilla si Franca për interesat e tyre, ndërsa mbështetja e Gjermanisë është një zhvillim që do të ketë pasoja të konsiderueshme negative për Berlinin dhe Brukselin. BE-ja, e cila gabimisht u bë pjesë e problemeve të Mesdheut Lindor kur e bëri anëtare të Bashkimit Evropian pjesën greke të Qipros më 1 maj 2004, tani duket se po vepron për të vazhduar të njëjtën gabim edhe në lidhje me Libinë.

 

Autor: prof. asc. Murat YESILTAS



Lajme të ngjashme