ترکیه چرا از روسیه سیستم های پدافند هوایی اس ـ 400 می خرد؟

تفسیر سیاسی به قلم پرفسور دکتر صالح یلماز عضو هیئت علمی دانشگاه ییلدریم بایزید آنکارا و رئیس انستیتوی تحقیقات روسیه

ترکیه چرا از روسیه سیستم های پدافند هوایی اس ـ 400 می خرد؟

حکومت ترکیه در موضوع اس-400 ها، در برابر اعمال فشارها گردن خم نخواهد کرد.

رجب طیب اردوغان رئیس جمهور ترکیه در سخنرانی خود به تاریخ 12 ژوئن 2019 اظهار داشت: "من نمی گویم که ترکیه سیستم دفاعی S-400 را خواهد خرید، من می گویم که خریده است. ما این کار را تمام کردیم. ما قرارداد مربوط به این موضوع را امضا کردیم. هم این سیستم را به قیمت مناسب خواهیم خرید و هم وعده تولید مشترک را گرفتیم. انشالله این سیستم به زودی وارد کشور خواهد شد. ما نباید بحران سوریه را از S-400 و F-35 مجزا ارزیابی کنیم.

در همان روز یعنی در 12 ژوئن، الکسی یرخوف سفیر روسیه در آنکارا تاکید کرد که موضع روسیه در زمینه سیستم دفاعی S-400 تغییر نکرده و تیم فنی ترکیه و روسیه به کار در این زمینه ادامه خواهند داد.

علیرغم کلیه فشارهای اعمالی از سوی آمریکا و ناتو، ترکیه در راستای این اظهارات موضع کاملا محکمی از خود به نمایش می گذارد. اعلام گردید که اولین قطعه های S400 ها در ماه ژوئیه وارد ترکیه خواهد شد. مطابق توافق انجام شده بین روسیه و ترکیه، سیستم دفاعی  S400 تنها در سرزمین های تحت حاکمیت ترکیه می تواند مورد استفاده قرار گیرد. به موجب این ماده، جنجالهای اخیر که ادعا می کردند ترکیه می تواند این سیستم را به کشورهای ثالث بفروشد، خود به خود منتفی می شود. اما در صورت تشدید بحران بین ترکیه با ایالات متحده آمریکا، ترکیه از حق استقرار این سیستم در جمهوری ترک قبرس شمالی که دارای پایگاه نظامی در آن است، برخوردار می باشد.

ترکیه، سیستم دفاعی S400 را به عنوان یک سلاح دفاعی خریداری می کند.

نیاز ترکیه به سیستم های دفاع هوایی مساله ای جدید و یک ساله نیست، بلکه ترکیه بیش از 10 سال است که برای رفع این نیاز خود تلاش می کند.  

حال چرا ترکیه برای خرید سیستم دفاعی S400 احساس نیاز کرد؟ از آنجایی که هم پیمان ترکیه در ناتو یعنی ایالات متحده آمریکا به درخواست ترکیه در زمینه خریداری سیستم دفاع موشکی پاتریوت پاسخ مثبت نداد، بنابراین ترکیه در جستجوی گزینه های جدید به ارزیابی پیشنهادات جاذب و مثبت روسیه مبنی بر خرید سیستم دفاع هوایی S-400 پرداخت و تصمیم بر خرید این سیستم گرفت. اما در روند فعلی، ایالات متحده خرید S400 توسط ترکیه را از یک مساله نظامی خارج کرده  و آن را تبدیل به یک مسئله سیاسی کرده است.

وزارت امور خارجه آمریکا اغلب تهدید می کند که در صورت دریافت سیستم های دفاع هوایی S-400 از روسیه توسط ترکیه تحریمهایی را علیه ترکیه در پیش خواهد گرفت. حتی اخیرا شاناهان سرپرست وزارت دفاع آمریکا در نامه ای خطاب به خلوصی آکار وزیر دفاع ملی ترکیه ضمن بیان مجدد این تهدیدات، در عین حال ترکیه را به عنوان یکی از متفقین آمریکا تهدید کرده است. این نگرش ایالات متحده با اتحاد و دیپلماسی سازگار نیست.

ترکیه S400 ها را  به عنوان یک سلاح تهاجمی نمی خرد. چراکه S400 یک سلاح دفاعی است. لذا کشورهایی که قصد حمله به ترکیه را ندارند نباید از خرید این موشکها ناراحت شوند. ایالات متحده مدعی است که این موشکها می توانند سیستمهای هواپیماهای اف-35 را در اختیار بگیرند. از سوی دیگر آمریکا مدعی است که موشکهای S400 با ناتو سازگار نیست. در چنین شرایطی ترکیه پیشنهاد تشکیل کمیسیون مشترک و بررسی موضوع را داده و قبول کرده است که در صورت صحت چنین چیزی از خرید این موشکها صرف نظر خواهد کرد. این در حالی است که‌آمریکا این پیشنهاد را نیز نپذیرفته است و به نوعی عدم صحت ادعاهای خود را قبول کرده است.

در اصل به دلیل اینکه این موشکها با سیستمهای متفاوتی کار می کنند و کنترل آنها به طور کامل در اختیار ترکیه است لذا این احتمال که S400 ها اسرار F-35 ها را بری روسیه برملا کنند به هیچوجه درست نیست.

روابط ایالات متحده با سازمان های تروریستی مغایر با حقوق هم پیمانی مانند ترکیه است.

"قانون اعمال تحریمها علیه دشمنان‌امریکا" که در سال گذشته در کنگره آمریکا تصویب شد اگر علیه ترکیه اعمال شود می تواند هم آمریکا را به شدت تحت تاثیر خود قرار دهد و هم در منطقه به عنوان یک نقطه عطف تلقی شود.  در اصل سیاستهای ناتو و اروپا، به خصوص در دریای سیاه، دریای مدیترانه، اروپای شرقی، بالکان، خاورمیانه و غیره، بدون حضور ترکیه می تواند بسیار پر هزینه و همچنین بی فایده باشد.

آمریکا ترکیه را به دلیل خرید S400 به نقض حقوق همپیمانی متهم می کند. اما آمریکا به درخواست چند ساله ترکیه از این کشور برای خرید سیستم هوایی پاتریوت توجهی نشان نمی دهد. از سوی دیگر آمریکا با میزبانی از سرکرده گروه تروریستی فتو و اعطای پناهندگی به آنان در خاک خود به رغم اقدام به کودتای روز 15 جولای سال 2016 که موجب کشته شدن 200 نفر و مجروح شدن 2 هزار نفر دیگر شد در حال نادیده گرفتن حقوق متفق خود است.  حکومت واشنگتن همچنین هنگامیکه مشغول همکاری با سازمانهای تروریستی پ.ک.ک در شمال سوریه که باعث مرگ 40 هزار نفر در ترکیه بین سالهای 1980-2019 و نیز PKK-PYD که سبب بی خانمانی هزاران نفر از مردم شده است از حقوق همپیمانی بحث نمی کند و علاوه بر ان هزاران کامیون تریلی و سلاح به تروریستها می دهد.

در حقیقت ایالات متحده با تهدید تمام جهان، قوانین بین المللی را نادیده می گیرد.

ایالات متحده از حقوق همپیمانی وقتی سخن می گوید که منافعش در دستور کار قرار می گیرد. به همین ترتیب، هنگامی که آمریکا به آلمان می گویید که شما نمی توانید خط لوله گاز North Stream-2 را احداث کنید و یا به اروپا هشدار می دهد که بدون اجازه ما قادر به شکل دهی به ارتش اروپایی نیستید و یا اینکه قوانین سازمان تجارت جهانی را نادیده می گیرد هرگز به روح اتفاق و همپیمانی نمی اندیشد.

می توانیم بگوییم که وجود تهدیدات درازمدت امنیتی علیه ترکیه و بی اعتنایی ناتو به این تهدیدات  ترکیه را مجبور به خرید سامانه دفاعی  S-400 از روسیه کرده است.

تلاش های ایالات متحد آمریکا برای اتخاذ تصمیمات اعمال تحریم های تک طرفه بر علیه ترکیه در پی روسیه، کره شمالی ، ایران ، چین و ونزوئلا با هدف خدمت به منافع خود  نیز دوره ایی را مهیا کرده است تا کشورهای عضو اتحادیه اروپا دیگر در مقابل سیاست های تک طرفه آمریکا سکوت اختیار نکنند. اگر کشورهای عضو اتحادیه اروپا در مقابل این وضعیت سکوت اختیار کنند، هم امنیت خود را به خطر خواهند انداخت و هم روزی خواهد رسید که سیاست های تک طرفه آمریکا خود این کشور را نیز تحت تاثیر قرار خواهد داد.

ترکیه بعنوان یکی از مهمترین کشورهای عضو ناتو تمامی مسئولیت های خود را بجای آورده است.

ایالات متحد آمریکا و اروپا بایستی بدانند که تصمیم ترکیه برای خریداری موشک های اس ـ 400 بر علیه هیچ کشوری نمی باشد. تلقی رویکرد ترکیه برای خریداری این سیستم ها در این برحه از زمان که بسیاری از مناطق جهان با بحران ها و تنش های سیاسی در تلاطم است، برای دفاع از خود بعنوان یک تهدید تسلیحاتی جهان را متقاعد نخواهد کرد. ترکیه سالیان مدیدی است که در کشورهایی مانند أفغانستان ، کوزوو، سوریه ، بوسنی هرزه گوین و حوزه دریای سیاه بعنوان فعال ترین کشور عضو ناتو ایفای نقش کرده است. اگر آمریکا می خواهد با سیاست های خود ترکیه را به انزوا بکشاند، در این تلاش های خود موفق نخواهد شد و در نتیجه نیز با واکنش جامعه ترکیه مواجه خواهد شد. مضافا به اینکه صنایع دفاعی ترکیه برای تامین نیازهای خود می تواند از روسیه و چین طلب یاری کند. پر کردن خلا سیاسی ، اقتصادی و نظامی حاصله در نتیجه سیاست های تجرید و تحریم های آمریکا از سوی دیگر کشورها موجب خواهد شد تا آمریکا بطور کامل ترکیه را از دست بدهد. تصمیم ترکیه در مورد موشک های اس ـ 400 باید بشکلی مرتبط با أصول و أساس حق حاکمیت تعبیر و تفسیر شود. ترکیه ترجیح داده است تا نیازهای خود به سیستم های دفاع هوایی را با سیستمی مناسب با تامین کننده ایی مناسب بر آورد کند. ترکیه بعلت عدم فروش موشک های پاتریوت از سوی حکومت آمریکا بطور طبیعی راههای تامین این نیازها را جستجو کرده است. حکومت آمریکا با استناد به قانون کاتسا می تواند بر علیه ترکیه تحریم های سیاسی و نظامی بمورد اجرا بگذارد و البته که این تحریم ها نتایج اقتصادی نیز در پی خواهد داشت. ولی نبایستی فراموش کرد که این تحریم ها در میان مدت و دراز مدت موجب تغییرات مورد انتظار آمریکا در ترکیه نخواهد شد. جامعه ترکیه از ازل همواره در کنار مظلومین و ستمدیدگان قرار داشته و به دموکراسی ایمان دارد. اگر آمریکا فکر می کند که با مجازات ترکیه می تواند ما را به مطیع خود کند، با تاثیر معکوس آن مواجه خواهد شد. روزی که کشورهای مقتدر جهان به این واقعیت پی ببرند که با تهدید و یا استثمار کشورهایی که آنها را ضعیف می دانند، نخواهند توانست صلح جهانی را برقرار کنند، آرامش و ثبات در جهان حکمفرما خواهد شد.



خبرهای مرتبط