واکسن‌های خوراکی

زندگی زیباست؛ علم زیباتر! در آغاز دهه 1990، یک فرم واکسن جدید به عنوان جایگزینی برای استفاده سنتی از سرنگ و سوزن ایجاد شد: واکسن خوراکی.

1707183
واکسن‌های خوراکی

اگرچه واکسن‌ها بیشتر به صورت تزریقی به انسان و حیوانات تزریق می‌شوند، اما واکسن‌هایی نیز وجود دارد که به شکل اسپری‌های دهانی یا بینی تزریق می‌شوند. در اوایل دهه 1990، فرم جدیدی از واکسن به عنوان جایگزینی برای این روش سنتی ایجاد شد: واکسن خوراکی.

واکسن‌ها مواد بیولوژیکی هستند که بدون ابتلا به آن بیماری در بدن‌، ایمنی را در برابر بیماری ایجاد می‌کنند. آنها معمولاً حاوی اشکال تضعیف شده یا غیرفعال شده عامل بیماری‌زا یا پروتئین‌هایی هستند که باعث می‌شوند عامل بیماری‌زا توسط سیستم ایمنی شناسایی شود.

استفاده از گیاهان در تولید واکسن چندین مزیت دارد. به عنوان مثال، در واکسن‌های خوراکی نیازی به افزودنی‌ها نیست. هزینه‌های تولید کمتر از واکسنهای معمولی است، زیرا نیازی به پیش‌کاربرد یا تصفیه ندارد. به راحتی می‌توان آن را به صورت خوراکی و بدون تزریق تجویز کرد. همچنین نیازی به نگهداری در دمای پایین نیست.

واکسن‌های خوراکی چگونه کار می‌کنند؟

واکسن‌های خوراکی با ایجاد پاسخ ایمنی در بدن در برابر عامل بیماری‌زای خارجی که باعث بیماری می‌شود عمل می‌کنند و پس از مصرف، سیستم ایمنی بدن را فعال می‌کنند که به آن ایمنی مخاطی می‌گویند.

سیب‌زمینی، یکی از گونه‌های گیاهی مورد استفاده در مطالعات واکسن خوراکی؛ از این واکسن در واکسن‌های تولید شده علیه کزاز، دیفتری، هپاتیت B و ویروس نوروالک استفاده می‌شود. (اصلی‌ترین مزیت تولید واکسن خوراکی از سیب‌زمینی، تکثیر آسان آن است). با این حال، از آنجا که سیب‌زمینی عموماً با پخت و پز مصرف می‌شود، درجه حرارت بالا در حین پخت می‌تواند باعث شود که بیشتر پروتئین‌های آنتی‌ژن کارایی خود را از دست بدهند.

برنج، یکی دیگر از گونه‌های گیاهی مورد استفاده در تولید واکسن‌های خوراکی، مزایایی نسبت به سایر گیاهان دارد. (برنج که به طور گسترده در غذاهای کودک استفاده می‌شود، یک گونه گیاهی مناسب برای تولید بالای آنتی‌ژن‌ها است). با این حال، رشد کند آن و نیاز به محیط گلخانه‌ای در تولید آن از جنبه‌های منفی آن است.

موز یکی از گونه‌های گیاهی است که به طور گسترده در تولید واکسن‌های خوراکی مورد استفاده قرار می‌گیرد. جنبه مثبت آن این است که نیازی به پخت ندارد. با این حال، پژمردگی سریع آن پس از رسیدن میوه، یک نقطه ضعف است.

گیاهانی مانند کاهو، گوجه‌فرنگی، پاپایا، هویج و کینوا برای واکسن‌های خوراکی استفاده می‌شود. مطالعات به منظور ایجاد انواع مختلف واکسن‌ها علیه بیماری‌هایی مانند سرخک، مالاریا، وبا، سیاه زخم و اختلالات سیستم خودایمنی با استفاده از گونه‌های مختلف گیاهی به دلیل کاربرد آسان آنها ادامه دارد.

آیا واکسن‌های خوراکی می‌توانند جایگزین واکسن‌های سنتی شوند؟

آینده واکسن خوراکی به معیارهای زیادی بستگی دارد. هنگام تولید واکسن‌های خوراکی، نظارت دقیق برای حفظ سطح بالای ایمنی و کیفیت در طول رشد گیاهان لازم است.

تولید واکسن معمولی نیاز به امکانات تولید در مقیاس بزرگ و تکنیک‌های گران‌قیمت دارد. تولید واکسن‌های گیاهی راحت‌تر از واکسن‌های سنتی است. (به عنوان مثال، پروتئین‌های آنتی‌ژن موجود در دانه‌ها می‌توانند سالها در دمای اتاق نگهداری شوند. بر این اساس، تنها 200 هکتار زمین برای تولید واکسن‌های مورد نیاز همه نوزادان در سراسر جهان با روش‌های واکسن خوراکی کافی است).

واکسن‌های خوراکی به دلیل هزینه کم، سهولت کاربرد و عدم نیاز به شرایط نگهداری در سرما می‌توانند به راحتی به ویژه برای افرادی که در کشورهای توسعه نیافته زندگی می‌کنند، تحویل داده شوند. با توجه به مزایا و معایب، واکسن‌های خوراکی ممکن است یکی از روش‌های نوآورانه نویدبخش برای پیشگیری از بیماری‌ها باشد.

 

منبع: توبیتاک

 

 

 



خبرهای مرتبط