آبها، شاهدان خاموش تاریخ

در طول تاریخ هزاران ساله آناتولی می‌توان با مراحل پیشرفت بشریت از عصر سنگ تا امروز روبرو شد...

1662557
آبها، شاهدان خاموش تاریخ

ماجراجویی انسان روی زمین با تقلید از طبیعت آغاز شد. انسان تقلید را کنار گذاشته و شروع به اختراع و تولید کرد ولی کار تا تسلط بر طبیعت به پیش رفت. آیا وقتی فکر می‌کردیم که بر طبیعت و آب حاکم هستیم، در واقع آن را نابود می‌کردیم؟ چه موقع به این تفکر که انسان بر طبیعت برتری داشته و همه چیز در طبیعت برای خدمت به انسان وجود دارد رسیدیم؟ آیا این اشتباه بزرگ در دوران انقلاب صنعتی، زمانی که شرایط کار در حال بدتر شدن بود و تنها هدف، تولید بیشتر و کسب درآمد بیشتر بود، آغاز شد؟

در نتیجه رشد جمعیت، آلودگی سریع منابع آب پاک از زمان انقلاب صنعتی و تغییرات آب و هوایی، ارزش آب امروز حتی بیشتر شده است. امروزه به آب "طلای آبی" گفته می‌شود. امروزه برخی انسانها طرفدار این هستند که به هر چیزی که بها داده می‌شود، ارزشمند می‌شود و مهمترین و حیاتی‌ترین موجود در جهان، یعنی آب نباید رایگان باشد. آنها معتقدند که آب باید تجاری شده و مانند نفت در بازارهای سهام معامله شود. این ایده در استرالیا اجرایی شد! کشاورزان به شرط پرداخت پول، می‌توانند برای مزارع یا حیوانات خود آب تامین کنند! شرایط برای کسانی که پول ندارند بسیار سخت‌تر است. جنگ‌های آبی که در فیلم‌ها، گویی در آینده بسیار دور اتفاق خواهد افتاد، ممکن است در آستانه ظهور باشد!

آیا اینکه تنها کسانی که پول دارند به آب دسترسی خواهند داشت، ترسناک نیست؟ کسانی که می‌خواهند آب را کالایی کنند، حق آب و البته حق حیات را نادیده می‌گیرند! فروش حق زندگی برای مردان این سرزمین که با فلسفه مولانا، اندیشمند مشهور که می‌گوید "آب، نیازمندان و یتیمان را تغذیه می‌کند و تشنگان را زنده می‌کند" پرورش یافته‌اند، قابل قبول نیست! زیرا اگر آب نباشد، حیات هم وجود نخواهد داشت...

آیا آب تنها یک فرمول شیمیایی است؟ آیا گفتن اینکه آب از دو هیدروژن و یک مولکول اکسیژن تشکیل شده کافی است؟ اگر چنین باشد چرا نمی‌توان آب تولید کرده و به مناطقی که با خشکسالی روبروست ارسال کرد؟ زیرا اگرچه ممکن است ساده به نظر برسد، اما مسئله آب کاملاً پیچیده است. کسی که اهمیت حیاتی آب را درک کند، می‌داند که این ماده حتی از گرانترین فلز نیز گرانتر است. یک ضرب‌المثل ازبکی می‌گوید در هر قطره آب یک ذره طلا وجود دارد. آب بی‌بها است! ارزش آب فراتر از هر چیز دیگری است، زیرا زندگی و محیط زیست قابل سکونت فقط با آب امکان‌پذیر است.

متأسفانه آب آشامیدنی در جهان به طرز چشمگیری در حال کاهش بوده و دنیای ما با یک بحران جهانی آب مواجه است. بنابراین به نظر می‌رسد آب از نظر موجودیت، آینده، منافع امنیتی و توسعه اقتصادی کشورها از اهمیت زیادی برخوردار است. آتش‌سوزی‌های مهمی که در دیگر قاره‌ها به ویژه در استرالیا ظاهر می‌‌شوند، منادی خشکسالی محسوب می‌شوند.

آبهای جهان، به ویژه رودخانه‌ها، شاهدان خاموش تاریخ هستند. آب هم شاهد اسرار و هم اتفاقات هزاران ساله بوده‌اند. اگر آبها قادر به سخن گفتن بودند، شاید پاسخ هر آنچه که ما درباره آنها کنجکاو بودیم و دستیابی به اصل آنها غیرممکن بود را به ما می‌دادند. شاید هم همچنان در سکوت هزار ساله به حفظ اسرار ادامه می‌دادند...

آب همان چیزی بود که قبل از شروع زندگی در جهان وجود داشت... باستانی بود... غیرقابل دسترس بود... آدمی در مقابل آب ضعیف و اغلب درمانده بود. او آب را قویتر از خود  دیده و ترسیده بود... بعدها در کنار آب اسکان گزید. گاه آب را پرستید و گاه از آب شفا یافت. بعضی از مناطق جغرافیایی در مقایسه با مناطق دیگر از نظر دسترسی به آب خوش‌شانس بودند، زیرا بیشتر آبهای خروشان، دریاچه ها و دریاها به آنها تعلق داشت. آنها از مزیت بیشتری برخوردار بودند زیرا از فاکتور قدرت بسیار مهمی یعنی آب برخوردار بودند. اما به دلیل این شرایط مساعد، آنها همواره در معرض جنگ و حمله قرار گرفتند. جغرافیای آناتولی نیز یکی از این مناطق است! ما سعی کردیم تمدنهایی را که با آب شکوفا شدند و ردپایی از آنان در آناتولی که شاهد آغاز تاریخ و آثار ماندگار در تاریخ بود و روابط آنها با آب را برای شما توضیح دهیم. شما را به سفر در طول تاریخ در این جغرافیای بااحتشام بردیم.

ما برنامه خود را با سومری‌ها آغاز کردیم، آنها با موفقیت در آبیاری کشاورزی پیشگام تمدن شدند. سومری‌ها باتلاق‌ها را تخلیه کردند، کانال‌های آبیاری ساختند و از وقوع سیل جلوگیری کردند. ما در مورد بابلی‌ها صحبت کردیم که اهمیت آب را به خوبی می‌دانستند. در مورد آن باغ‌های باشکوه، یکی از عجایب هفتگانه جهان باستان و باغ‌های معلق بابل... صحبت در مورد اولین و تنها سد هیتی‌ها، آناتولی و جهان که رابطه کاملاً متفاوتی با آب برقرار کرده بودند و سد باستان هیتیت و بنای یادبود افلاطون‌پینار با استخرهای مقدس آن را فراموش نکردیم. ما از اورارتوها که صاحب فناوری بسیار جلوتر از زمان خود در آن جغرافیای خشن در شرق آناتولی بودند و سازه‌های آبی که تا به امروز باقی مانده و یک تمدن آبیاری محسوب می‌شود، سخن گفتیم.

ما در مورد قنات پولیو، یکی از بناهای یادبودی که به طور غیرمنتظره می‌توانید روبرو شوید و قنات باشکوه والنس که مشکل استانبول که قرن‌ها از کمبود آب رنج می‌برد را حل کرد، صحبت کردیم. ما از تالس، اولین مهندس آب میلتوس، یکی از مکانهای استحمام و معاشرت زمان خود، حمامهای معروف رومی و ترکی، مخازن آب مورد نیاز شهرها و چشمه‌های باشکوهی که هرساله میزبان هزاران گردشگر است، سخن گفتیم.

ما در مورد قدیمی‌ترین فانوس دریایی جهان در پاتارا، پایتخت اتحاد لیکیا، سرزمین نور و شگفتی مهندسی دلیک کمر یکی از ساختارهای منحصر به فرد میراث باستان‌شناسی آناتولی صحبت کردیم. ما همچنین در مورد پرگه یکی از سازمان‌یافته‌ترین شهرهای یکپارچه با آب، معروف به شهر آبی آناتولی و همچنین شهر معروف باستانی آسپندوس جایی که معماری و هنر در مورد آب رقابت می‌کنند، بحث کردیم. ما همچنین از پاموک‌قلعه، اثر خارق‌العاده طبیعت که با ترکیب با آب ایجاد شده است و پادشاهی پرگامون، که به بشریت کاغذ پوستی مقاوم در برابر حتی آتش هدیه داد و از آب در درمان استفاده می‌کرد صحبت کردیم...

ما در مورد آبنماها، چشمه‌ها، پل‌ها، منابع آبگرم در این جغرافیا، دجله و فرات، آب های فرامرزی ترکیه که تاریخ آنها حتی از تاریخ بشریت هم فراتر می‌رود و از نظر مذهبی و معماری از عناصر مهم فرهنگ ترک هستند، سخن گفتیم.

در طول تاریخ هزاران ساله آناتولی می‌توان با مراحل پیشرفت بشریت از عصر سنگ تا امروز روبرو شد... ما همچنین در این برنامه توسعه سازه‌های آب در طول تاریخ را بررسی کردیم... برخی از آنها تاکنون باقی مانده و مقاومت کرده‌اند... برخی حتی با ویرانه‌های خود، بسیار باشکوه به نظر می‌رسند.  دیدیم که برخی از سازه‌ها در جغرافیای آناتولی، جزو معدود نمونه‌های موجود در جهان هستند و حتی برخی، تنها نمونه‌های آن هستند! ما شما را با سازه‌های آبی که بسیار جلوتر از زمان خود بودند، با شهرهایی که با معماری و هنر خود زنده شده‌اند، آشنا کردیم. ما به صدای تمدن‌هایی گوش دادیم که صدها و هزاران سال پیش ارزش آب را به ما می‌گفتند. ما سعی کردیم میراث و فرهنگ منتقل شده از گذشته به امروز در جغرافیای آناتولی، جایی که تاریخ با آب آغاز شده و از طریق رابطه ایجاد شده با آب را برایتان نقل کنیم. داستان‌های ناگفته بسیاری از این سرزمین‌ها، بسیاری از سازه‌های آبی در انتظار کشف شدن هستند، داستان‌هایی که برای آب نوشته شده‌اند، توسط آب خلق شده‌اند... در این سرزمین‌های باستانی که گذشته و آینده در آن شکل می‌گیرد، سخن زیادی برای گفتن وجود دارد. آب، فرهنگ و تمدن مردمان آناتولی را شکل داده است... ما در مورد آب نوشتیم، سعی کردیم هزاران سال ماجراجویی آب در آناتولی را توضیح دهیم. ما صدای خود را به شما رساندیم تا مانند نوشته‌هایی که روی سطح آب نوشته شده گم نشود. از اینکه در طول سری برنامه "آب و فرهنگ" همراه با ما بودید سپاسگذاریم. شاد باشید.

 



خبرهای مرتبط