تاریخچه جنبش زنان آناتولی موسوم به باجیان روم

جنبش زنان آناتولی در قرن سیزدهم در آغاز به فعالیت نمود

1653062
تاریخچه جنبش زنان آناتولی موسوم به باجیان روم

زنان در اروپا و آمریکا در دوره قبل از انقلاب صنعتی اکثرا در موسسات تجاری خانوادگی و بخش کشاورزی بکار اشتغال داشتند . زنان بعد از انقلاب صنعتی یعنی در قرن هیجدهم به اشتراک در نیروی کار شروع کرده و این‌بار در کارهایی که به زحمت و صرف تلاش فشرده نیاز داشت، به نصف قیمت دستمزد مردان به کار پرداخته و در قرن نوزدهم  سازماندهی در این راستا میسر گردید . این درحالیست‌که زنان آناتولی در قرن سیزدهم بشکلی سازماندهی شده به کار شروع کردند.

جنبش زنان آناتولی و یا باجیان روم اولین نهادی است که در قرن سیزدهم از سوی زنان در آناتولی تشکیل یافته‌است.  باجی به معنی خواهر بوده و حتی امروزه نیز در آناتولی بشکلی متداول مورد استفاده قرار می‌گیرد. در آن ایام بجای کلمه آناتولی از واژه روم استفاده می‌شد. نخست احتمال تاسیس چنین اتحادیه‌ای از سوی زنان در قرن سیزدهم از نظر محققین و پژوهشگران غیر واقعی به نظر می‌رسد. فکر تشکیل این اتحادیه از سوی زنان که قادر به کار آفرینی و تولید بوده و می‌توانستند محصولات تولیدی خود را در بازارها بفروشند، به نظر آنها چندان منطقی و اجرایی به نظر نمی‌رسید. زیرا زنان اروپایی در دوره قرون وسطا تنها وظیفه رسیدگی به امور خانواده و مراقبت از کودکان را بر عهده داشت. آندسته از زنانی که با این قالب هماهنگی نمی‌کردند، به افسونگری و جادوگری متهم شده و بشکلی وحشتناک مجازات می‌شدند. از نظر محققین غربی ایفای نقش از سوی زنان آناتولی در بخش تولید و اقتصاد و صاحب شدن به شعور و آگاهی تشکیل نهاد مدنی غیر ممکن به نظر می‌رسد. به همین علت گفته‌ها و نوشته‌های مربوط به موضوع را مد نظر قرار نداده و با تصور اشتباه بودن نوشته‌ها به موجودیت این نهادها با شک و تردید می‌نگردند. عاشق پاشازاده یکی از مورخین مهم تاریخ عثمانی از جنبش زنان باجیان روم سخن به میان آورده‌است. این نهاد صرفا یک نهاد تجاری نبوده و دارای ابعاد اجتماعی، فرهنگی و مسلکی بود. اگرچه در مورد جنبش زنان آناتولی صاحب اطلاعات زیادی نیستیم ولی محققین بر این نظرند که این نهاد بایستی از موسسه آهی‌گری که نوعی نهاد همیاری پیشه‌وران در آناتولی آن‌دوران بود، تفکیک شود. این نهاد در دوره سلجوقیان آناتولی بعنوان یک نهاد همیاری اصناف در آناتولی تاسیس شده‌بود. این نهاد دارای اصول و قوانین متعددی بوده و این اصول و مقررات بیش از تشویق پیشه‌وران به مهارت در کار برای پیروی صاحبان شغل از رفتار نیکو وضع شده و در موازات تنظیم امور تجاری، اصول مربوط به زندگی روزانه تعیین آنان را تعیین می‌کرد. بر اساس این اصول و مقررات تواضع و فروتنی، سخاوتمندی و وفاداری لازمه انسان بودن، پشتکاری، تولید، احترام به زحمت و دسترنج و همبستگی نیز لازمه صاحب بودن به خصائل نیکوی پیشه‌وری بود. در سنت آهی‌گری در آناتولی، زنان در حیات اقتصادی و اجتماعی دارای جایگاه مهمی بودند. آهی اورن موسس نهاد آهی‌گری و فاطمه باجی همسر آهی اورن نیز موسس جنبش زنان آناتولی بود. آهی اورن با وارد کردن ترکمنان مهاجر در این نهاد موجب می‌شود تا این عده صاحب شغل و مسلک شوند. به همان صورت فاطمه باجی نیز زنان ترکمن را برای آموختن شغلی مناسب برای خود تشویق کرد.

زنان آناتولی دیگر برای فروش پشم‌هایی که تولید می‌کردند، در بازار چرم‌فروشی و مس‌گران گردهم آمدند. آن‌ها پس از آموزش به همراه اعضای نهاد آهی‌گری در بخش‌های مختلف تولیدی عرض اندام کردند. کارگاه‌های زنان در بازارهای مختلف دایر شده‌بودند. در این کارگاه‌ها اکثرا فرش، کلیم و پارچه بافته شده و ضمن گلدوزی به نمدکاری و تولید نخ ابریشم و پنبه پرداختند. زنان علاوه بر هنرهای دستی در تولید پوشاک نیز ایفای نقش نمودند. جنبش زنان آناتولی بدون تبعیض بین مجرد و متاهل مسئولیت آموزش دینی، اخلاقی و مسلکی کلیه زنان عضو را بر عهده داشت. این جنبش که بمنظور همیاری زنان برای تولید مشترک و امرار معاش آنان تاسیس یافته بود، دارای اصول و مقررات مشابه صنف آهی‌گری بود. بدون اعمال تبعیض اصول و مقرراتی مانند عشق و محبت به یکدیگر، گذشت و مسامحه، نیکوکاری و یاری به فقرا و بی‌کسان را برای اعضای خود وضع کرده‌بود. برای جای‌گزینی ارزش‌های اخلاقی و قوانین اجتماعی گویی که وظیفه یک آموزشگاه و مدرسه را بر عهده داشت. جنبش زنان آناتولی برای رواج ارزش‌های اخلاقی و اصول و قوانین اجتماعی در عین‌حال وظیفه یک نوع مدرسه را بر عهده داشت. این اولین اتحادیه زنان جهان، دختران بی‌کس در جهان را تحت حفاظت خود قرار داده و از آموزش آنان مسئول بود. مراقبت از زنان تنها و بی‌دفاع را بر عهده گرفته و به زنان دارای مشکلات مالی یاری می‌کرد. اصل فلسفه این جنبش را تامین و تحکیم وحدت و همیاری بین زنان بود. در جنبش زنان آناتولی که می‌تواند بعنوان شاخه جنبی آهی‌گری نیز تلقی شود، کلیه آموخته‌ها مناسب و هماهنگ با جنبه‌های عملی زندگی بود. آموزش در این نهاد بدون تبعیض جنسی با هدف پرورش در عرصه مسلکی، صاحب شدن در زمینه‌های دینی و اخلاقی و آمادگی برای شرایط جنگی صورت می‌گرفت. کذا در خلال استیلای مغول در دوره زمامداری سلجوقیان آناتولی، اعضای جنبش زنان آناتولی نیز در شهرهایی مانند کئرشهیر و قونیه دوش به دوش مردان در مقابل نیروهای دشمن ایستادگی کرده و از خاک‌های وطن دفاع کردند.

برخی از پژوهش‌گران معتقدند ریشه این زنان شجاع و بی‌باک  آناتولی که در شرایط مساوی با مردان در امر تولید شرکت کرده و سود عاید خود ساخته و به زنان جنگجوی آمازون شباهت داشتند، به آمازونی‌ها می‌رسد. آیا اعضای جنبش زنان آناتولی چه رابطه‌ای با آمازون‌های جنگجو دارند؟ مگر زنان جنگجوی آمازون در جنگل‌های وحشی آمازون در آمریکای جنوبی زندگی نمی‌کردند؟ و یا آن‌ها تنها عبارت از یک داستان میتولوژیک نبودند؟ آیا حقیقتا زنانی بنام زنان آمازون وجود داشتند؟ در برخی منابع مکتوب شهرستان ترمه در استان سامسون بعنوان محل زندگی زنان آمازون نشان داده می‌شود. هرودوت پدر تاریخ از آنها بعنوان اسکیت‌ها نام برده و جغرافی دان معروف استرابن نیز در آثار خود از آمازون‌ها سخن می‌گوید. شاعر معروف هومر از زنان آمازون بعنوان زنان مساوی و همتراز با مردان یاد کرده که در جنگ تروا شرکت کردند. پلاتون متفکر معروف عهد عتیق نیز در کتاب معروف خود بنام دولت از زنان بیشماری در اطراف دریای سیاه که چنان مردان اسب سواری کرده و از سلاح‌هایی مانند تیر و کمان استفاده میکردند، نام برده‌‍است. ولی بعلت اینکه این زنان در داستان‌های میتولوژیک ، مطرح شدند، لذا به آنها با شک و تردید نگریسته می‌شود. آیا این زنان تخیلی بودند یا اینکه واقعا وجود داشتند؟ این سوالی است که سال‌هاست بی پاسخ مانده‌است. برخی‌ها ریشه زنان آمازونی را که دو هزار سال قبل از میلاد به سبک مادرسالاری زندگی می‌کردند، با اسکیت‌ها، هیتیت‌ها و یونانیان مرتبط ساختند. حال آنکه باستان‌شناسان امروزی اسناد و مدارکی دال بر موجودیت حقیقی زنان آمازونی ارائه می‌کنند. دکتر  J.D. Kimball باستان شناس معروف آمریکایی در سال 1994 مهم‌ترین و جالب‌ترین تحقیقات در این زمینه را ارائه کرد. زیرا وی با حرکت از آثاری که در خلال کاووش‌های باستان‌شناسی در قزاقستان بدست آمده‌بود، واقعیت این افسانه را ثابت کرد. در نتیجه کاووش‌های باستان‌شناسی در یک گور تعداد زیادی اسکلت متعلق به زنان سنین 30 الی 40 سال کشف گردید. چیزی که باستان‌شناسان را به هیجان واداشت نه اسکلت‌های زنان بلکه دفن اجساد به همراه نیزه‌ها و تیر و کمان‌ها و شمشیرهایی به طول 90 سانتی متر و بشکلی که گویی اسب سواری می‌کنند. وی با مشاهد این اسکلت‌ها به یاد افسانه آمازون‌ها افتاده و به تحقیق پیرامون اینکه آیا ارتباطی با ترک‌های مهاجر قزاق ساکن منطقه دارد یا خیر؟ آغاز می‌کند. و از این اسکلت‌ها نمونه‌برداری کرده و آن‌ها را با اسکلت‌های زنان منطقه مقایسه می‌کند.  نتیجه آزمایش دی ان آی هر دو به میزان 99 ممیز 9 درصد مشابه هم معلوم شد. این باستان‌شناس آمریکایی از کلیه آثار مکشوفه در کتابی بنام " زنان جنگجوی آمازون " سخن به میان آورده است. گورستان متعلق به جنگجویان زن اسکیت واقع در غرب روسیه که از سوی محققین انستیتوی آرکئولوژی روسیه در سال 2019 کشف گردید، نشانه دیگری از واقعی بودن زندگی آمازون‌هاست. بدین‌ترتیب کتاب‌ها و فیلم‌های تخیلی از سوژه‌های میتولوژيکی خارج شده و افسانه آمازون‌ها به حقیقت تبدیل می‌شود. اگرچه هنوز ثابت نشده‌است که آیا آمازون‌ها در شهرستان ترمه استان سامسون زیسته‌اند یا خیر؟ ولی تابستان هر سال در این منطقه جشنواره‌ای به یاد آنان با شرکت زنان برگزار شده و در آن مسابقات اسب سواری و تیر و کمان برگزار می‌شود.

جنبش زنان آناتولی که در دوره سلجوقیان آناتولی تاسیس شده از نظر نشان دادن نقش زنان موثر زنان در حیات اقتصادی و اجتماعی و برخورداری آنان از حقوق مساوی با مردان حائز اهمیت فراوانی است. امروز از اولین جنبش زنان در جهان که در قرن سیزدهم در آناتولی تاسیس یافته و الگوی ایفای نقش موثر از سوی زنان در زندگی اقتصادی و اجتماعی آندوران به همراه مردان بود، سخن گفتیم.



خبرهای مرتبط