آبنماها، شاهکارهای معماری و هنری

آب و فرهنگ- جغرافیای آناتولی برای کسانی که به آبنما علاقه دارند به منزله بهشت ​​است!

1644905
آبنماها، شاهکارهای معماری و هنری

معلوم نیست که آیا سازه دیگری به گستردگی شیرهای آب و آبنماها در میان سازه‌هایی که هویت شهر را تعیین می‌کنند، وجود دارد یا نه... آبنماها با عملکرد و بعد هنری خود برجسته هستند... اگرچه تمدن‌هایی که هزاران سال در آناتولی ساکن شده‌اند آثار هنری مهم و بی‌نظیری را از خود به جای گذاشته‌اند، آبنماها جایگاهی جداگانه دارند. آبنماها با صدها نمونه مختلف از تمدن‌ها و دوره‌های مختلف مطرح می‌شوند... این جغرافیا برای کسانی که به آبنما علاقه دارند به منزله بهشت ​​است!

آیا عملکرد باید در اولویت قرار داده شود یا زیبایی‌شناسی؟ شاید این یکی از مباحث بسیار مطرح شده در دنیای معماری و طراحی امروز باشد! نگران نباشید، در این برنامه در مورد این موضوع عمیق و چند بعدی بحث نخواهیم کرد... فقط خواستیم توجه را به دو رویکرد اساسی در فواره‌ها و آبنماها جلب کنیم... زیرا امروز در مورد سازه‌های آب ساخته شده بر این دو رویکرد اساسی صحبت خواهیم کرد. می‌توان گفت اولین نمونه‌های آبنما در آناتولی در زمان هیتی‌ها و اورارتو بسیار ساده بوده و بنابراین کاربردی بوده‌‌اند. ولی باید تاکید کرد که آبنمای افلاطون‌پینار جدای از این مبحث است. زیرا این یک "چشمه یادبود" است که با نگرانی‌های عملکردی و هنری ساخته شده است! در اولین شهرهای هلنیستی آناتولی غربی، که پس از تمدن‌های هیتی و اورارتو جای خود را در صحنه تاریخ گرفت، با آبنماهایی روبرو می‌شویم که میادین شهر را آراسته می‌کنند. این آثار آبنماهای بسیار ساده‌ای هستند که از دغدغه‌های هنری به دور بوده و عملکرد در آنها در اولویت قرار دارد. زیرا در حالی که هلن‌ها مشغول ساختن آبنماها بودند، بیشتر کار را به طبیعت می‌سپردند. دقیقاً مانند انواع دیگر سازه‌هایی که ساخته‌اند. برای مثال، هنگامی که آنها در حال ساخت یک آبنما بودند، آنها سنگ را تراش داده، سطح آن را صیقل داده و مخزن را در جایی که آب جریان داشت باز می‌کردند. بزرگترین مداخله انسانی که می‌توانستیم در این سازه‌ها مشاهده کنیم ستون‌ها بودند. ستون‌ها نه برای خودنمایی، بلکه به دلایل کاربردی به برخی از آبنماها اضافه شدند. این ستون‌ها برای تمیز نگه داشتن آب و ایجاد سایه برای شخصی که برای خرید آب آمده است ساخته شده‌اند.

آبنماهای موجود در برخی شهرها از جمله میلتوس، آیدین، اموال عمومی بودند و مقامات عمومی مسئول آنها بودند. این به ما نشان می‌دهد که چقدر در شهرهای اولیه هلنیستی به چشمه‌ها و البته آب اهمیت داده می‌شد. این آبنماها در نقاط قابل دسترسی در میدان شهر، خیابان‌ها و مناطق مقدس ساخته می‌شدند. افرادی که در خانه‌هایشان آب روان نداشتند، کوزه‌های خود را از چشمه‌ها پر کرده و آب آشامیدنی خود را از این طریق تأمین می‌کردند.

وقتی نوبت به دوره روم می‌رسد، می‌بینیم که رومی‌ها از نظر مهندسی به سطح پیشرفته‌ای رسیده‌اند و موفق شده‌اند از راه دور با قنات‌ها آب را به شهرهای خود حمل کنند. شهرهایی که کمبود آب آنها رفع شده، شروع به تغییر شکل می‌دادند. آبنماها نیز سهم خود را از این دگرگونی بدست می‌آورند... زیرا مهندسان رومی سیستمی را اجرا کردند که می‌تواند آب را به جلو و بالا بریزد. علاوه بر مرکز شهر، می‌توانید فواره‌ها و آبنماهای باشکوهی را که با موزاییک پوشانده شده‌اند، در باغ افراد ثروتمند و قدرتمند ببینید.

در شهرهایی مانند سیده، آسپندوس، پرگه، افس، برگاما و میلتوس، جایی که تأثیر رومی‌ها مشاهده می‌شود، "چشمه‌های یادبود" طراحی شده‌اند. این چشمه‌های یادبود به دلیل اینکه در افسانه‌های یونان‌، به نیمف‌ها یعنی پریان دریایی اهدا شده‌اند، به "نیمفائوم" معروف هستند. فواره‌های یادبود، معمولاً دو یا سه طبقه، در وسط استخر قرار دارند. نمای جلویی و محیط اطراف استخر با تندیس‌های خدا، الهه و امپراطور تزئین شده است. آبی که از طریق کانال‌ها از منابع دوردست منتقل شده و به شهر آورده می‌شد، در استخر نیمفائوم جمع‌آوری شده و از آنجا به سایر نقاط توزیع می‌شد.

در آن دوره چشمه‌ها بیشتر با ظاهر خودنمایی می‌کردند. به عبارت دیگر، بعد هنری بر عملکرد اولویت داشت. با این حال آبنماها نقش دیگری نیز داشتند. از آنجا که آنها بیشتر در میدان شهر واقع شده بودند، به مکانی اجتماعی که مردم دور هم جمع شده و اوقات خود را می‌گذرانند، تبدیل شده بود. معلوم نیست این خنکی بود که باعث جذابیت آنها می‌شد یا عظمت مجسمه‌ها و شاید هم اثر آرام‌بخشی آب فواره‌ها... این چشمه‌های یادبود به تدریج به مکان‌های پرجمعیت و شلوغ شهرها تبدیل شدند...

این آبنماها در تمام شهرهای آناتولی که امپراتوری روم در آن حکومت می‌کرد یافت می‌شود، اما معروف‌ترین آنها چشمه هادریان در افس است. نسخه اصلی چشمه که مرمت شده، دارای دو طبقه است. چشمه هادریان که امروز به عنوان یک طبقه از بازدیدکنندگان خود استقبال می‌کند، یادآور قدرت سیاسی و معماری آن دوره بوده و نشان می‌دهد که هیچ چیزی از شکوه خود را از دست نداده است... بینندگان با احترام در برابر این سازه عجیب مهندسی و معماری صدها سال پیش تعظیم می‌کنند...

غیرممکن است که از چشمه‌های دوره رومی در آناتولی سخن گفت و از شهر باستان ساگالاسوس نام نبرد... تحقیقات نشان داده است که بسیاری از آبنماها و چشمه‌های بنای یادبود به سبک نیمفا وجود دارد. اما در این شهر باستانی چنان چشمه‌ای وجود دارد که شایسته ذکر خاص است... چرا؟... زیرا تنها سه چشمه امروزه در میان شهرهای باستانی جهان کار می‌کنند! دو عدد از این آبنماها، در شهر باستان ساگالاسوس در شهرستان آغلاسون ترکیه واقع شده است! چشمه آنتونین که با تلفیق نزدیک به سه هزار سنگ مرمت شده است، با آب باستانی که هزار و هشتصد سال در آن جریان دارد از سایر چشمه‌ها پیشی گرفته و داستان دوران باستان را در گوش‌ها زمزمه می‌کند! این چشمه با آبشار ساخته شده تا قدرت و اعتبار امپراتوری روم را به جهانیان نشان دهد. سنگهای رنگی مختلفی که از نقاط مختلف امپراتوری آورده شده و سنگ مرمر قیمتی آفیون در چشمه استفاده شده است. چشمه آنتونینس همچنین شاخص چقدر ثروتمند و باشکوه شهر باستانی ساگالاسوس بوده است.

در مورد این چشمه افسانه‌ای نیز وجود دارد: طبق افسانه‌ها، آب این چشمه باعث زیبایی انسان می‌شود و کسانی که آن را می‌نوشند عاشق می‌شوند! فواره آنتونین فقط در سایه همین افسانه هر ساله از هزاران گردشگر استقبال می‌کند! "افسانه" است دیگر، معلوم نیست که واقعیت دارد یا خیر؟ اما بیایید آنچه را که از آب چشمه می‌دانیم با شما در میان بگذاریم: تیم حفاری در این شهر باستان این آب بسیار تمیز و بسیار سرد را که از لایه‌های سنگ آهک جریان داشت برای بررسی به بلژیک فرستاد. و در نتیجه تجزیه و تحلیل، به این دانش رسیدند که آبی با این کیفیت و طعم در اروپا وجود ندارد!

شهر باستانی ساگالاسوس در سال 2009 در فهرست موقت میراث جهانی یونسکو قرار گرفت. دیدن سازه‌های بنای یادبود با سنگهای اصلی در شهر امکان‌پذیر است. ساگالوسوس طولانی‌ترین مرکز تولید سرامیک دوره باستان، شایسته است که نه تنها با چشمه آنتونین، بلکه از جنبه‌های مختلف نیز کشف شود.

 



خبرهای مرتبط