انقلاب سوریه و جنگ نیابتی قدرتهای منطقه ای و فرامنطقه ای

روند مبارزه داخلی در سوریه با مداخله بسیاری از بازیگران منطقه ای و فرامنطقه ای، وضعیت یک جنگ نیابتی را به خود گرفته است.

1492625
انقلاب سوریه و جنگ نیابتی قدرتهای منطقه ای و فرامنطقه ای

 

انقلاب سوریه که از سال 2011 آغاز شده است به تدریج از وضعیت یک مبارزه داخلی فراتر رفته و به یکی از کانونهای مبارزه برای قدرتهای منطقه ای و جهانی تبدیل شده است. از آنجا که روند مبارزه و یا بهتر بگوییم جنگ داخلی در سوریه با مداخله بسیاری از بازیگران منطقه ای و فرامنطقه ای، وضعیت یک جنگ نیابتی را به خود گرفته است، بازیگران و نحوه تعامل آنها در قبال این بحران نیز دچار دگرگونی شده اند.

 

از آغاز انقلاب در سوریه، سیاست کشورهای ترکیه، روسیه و ایران پایدارترین سیاستها در قبال بحران این کشور بوده است. به این صورت که ترکیه از مخالفان سوریه پشتیبانی می کند، در حالی که روسیه و ایران همچنان در کنار رژیم اسد ایستاده‌اند. از طرف دیگر، ایالات متحده آمریکا نیز در سیاستهای خود در مورد سوریه، بارها شاهد تجربه جزر و مدی متلاطم بوده است.

اکنون به تفسیر جان آجون، پژوهشگر موسسه ستای ترکیه در زمینه سیاست خارجه در قبال این موضوع توجه فرمایید:

 

در سالهای آغازین انقلاب سوریه، کشورهای غربی، به ویژه ایالات متحده آمریکا، از مخالفان سوریه علیه رژیم دمشق حمایت کردند، اما آنها به دنبال موفقیتهای داعش و مداخله روسیه از ادامه حمایت از مخالفان سوری منصرف شدند. سپس ایالات متحده آمریكا با گروه تروریستی ی.پ.گ و جناح سیاسی آن پ.ی.د که هر دو در اصل شاخه سوری گروه تروریستی پ.ك.ك بودند وارد تعاملات نظامی شد و محدوده نفوذی را به ویژه در منطقه شمال شرقی سوریه ایجاد كرد.

 

 اکنون در حالی که سایر کشورهای غربی، هنوز گروههای مخالفت سوریه را به عنوان اوتوریته مشروع و قانونی این کشور قبول دارند، اما آنها دیگر حمایت مشخصی از این گروهها نمی‌کنند. از طرف دیگر، ایالات متحده آمریکا نیز همچنان در مواضع خود در قبال سوریه  به اتخاذ سیاستهای زیگزاگی خود ادامه می‌دهد .

 

آمریکا اگرچه در طی دوره باراک اوباما رییس جمهوری پیشین، خطوط قرمز خود را در قبال سوریه اعلام کرده و چندین بار نیز اقدام به عقب نشینی از این خطوط کرده است، اما اخیراً مشخص شده که اوباما خود شخصا در سپتامبر سال 2015 میلادی فضای لازم را برای مداخله نظامی فدراسیون روسیه در سوریه فراهم کرده است.

 

در دوره دونالد ترامپ رییس جمهوری کنونی آمریکا، اگرچه شخص وی مصمم به عقب نشینی نیروهای آمریکایی از سوریه بود، اما مواضع سنتکوم و نهادهای مختلف در ایالات متحده آمریکا مانع از تحقق طرح ترامپ شد و از شکل‌گیری عقب نشینی کامل نیروهای آمریکایی از این کشور ممانعت کرد. در اینجا بود که کارت نفت به عنوان  یک برگ برنده مهم در برابر سیاست عقب نشینی ترامپ رو شد.

 

در حال حاضر، نیروهای آمریکایی به کنترل مناطق نفت‌خیز شمال سوریه از منطقه ریملان گرفته تا دیرالزور در شرق رودخانه فرات ادامه می دهند. از سوی دیگر نیروهای آمریکا تحت پوشش حمایت از س.د.گ در حال پشتیبانی از تررویستهای پ.ی.د/ ی.پ.گ هستند.

 

از طرف دیگر روسیه اگرچه مشکلات و مسايل مختلفی با رژیم دمشق دارد اما همچنان به حمایت از این رژیم ادامه می‌دهد. حکومت مسکو اگرچه ادعای ضرورت كنترل تمام کشور از سوی رژيم اسد را طرح کرده است اما با مشاهده عدم امکان تحقق این ادعا در صحنه عمل، به دنبال برگزاری روند آستانه با مشارکت ترکیه و در راستای تعاملات سیاسی و نظامی بوده است. روسیه با فشار بر روی ادلب، در پی آن است تا ترکیه را وادار به اتخاذ سیاستهایی در راستای خواسته‌های خود کند. از طرف دیگر روسیه روابط خود را با ی.پ.گ در سطوح مختلف، به ویژه درشهرهای  تل‌رفعت و منبچ ، ادامه می‌دهد.

 

علاوه بر این روسیه در شرق رودخانه فرات، به ویژه در خط مالکیه - فیشابور ، با ایالات متحده آمریکا درگیر یک زورآزمایی جدی شده است. حکومت مسکو در اینجا با ایجاد گشت‌زنیهای متعدد نظامی، اغلب در معرض درگیری مستقیم با سربازان آمریکایی قرار می‌گیرد. روسیه سیاست گام به گامی اتخاذ کرده که در یک روند تاکتیکی می تواند ایالات متحده آمریکا را از این منطقه خارج کند.

 

مسئله مهم دیگر برای روسیه در سوریه، موضوع رقابت این کشور با ایران است. در حالی که روسیه همچنان به اتحاد با ایران در مقابله با مخالفان و حضور باقیمانده داعش در سوریه ادامه می دهد، اما در عین حال تلاش می کند تا کنترل و حوزه نفوذ ایران را در سوریه نیز تضعیف کند. در واقع مسکو در تلاش است تا نفوذ خود را بر رژیم اسد، به گونه ای که علیه نفوذ ایران است تقویت کند.

 

آنچه که مطالعه فرمودید تفسیر جان آجون پژوهشگر موسسه ستای ترکیه در زمینه سیاست خارجی بود که توسط دکتر فرزاد صمدلی ترجمه و تنظیم شده است.



خبرهای مرتبط