سایتهای اجتماعی؟

چه سایتهای اجتماعی را ارزیابی کنیم و چه نکنیم، آنها به جریان ماجرای خود ادامه میدهند

سایتهای اجتماعی؟

 

در قرنی که در آن زندگی میکنیم، با یک الگوی جدید که سایتهای اجتماعی نام دارد روبرو هستیم. نتایجی که از سایتهای اجتماعی و در نتیجه گذراندن ساعتها وقت پای آن، به میان آمده است، موضوع بحث میباشد. سایتهای اجتماعی برای برخی، محیطی سرگرم کننده و یا هوبیسین (Hobisyen) یعنی آنارشی میباشد و برای برخی نیز وضعیت طبیعی لوکین (Lockeyen) است. یعنی محیطی که همه چیز آزاد و شاد کننده بوده ولی باید تنظیم گردد.

ارزیابیهای پرفسور دکتر قدرت بلبل رئیس دانشکده علوم سیاسی دانشگاه ییلدیریم بیاضیت آنکارا را در این رابطه می شنوید.

 

سایتهای اجتماعی را چگونه ارزیابی میکنیم؟ آنچه که در ابتدا باید بگوییم این است که ما چه سایتهای اجتماعی را ارزیابی کنیم و چه نکنیم، آنها به جریان ماجرای خود ادامه میدهند. و این مسئله دلیلی برای متوقف کردن ما نخواهد بود.

 

محیطی که با آزادی و به شکلی رایگان برای همه نوع طرز فکر امکانات فراهم میکند...

در ابتدا اگر بخواهیم از فواید سایتهای اجتماعی سخن بگوییم، باید بگوییم که سایتهای اجتماعی برای کسانی که میگویند "فکری دارم"،  برای کسانی که قصد دارند افکارشان را به دیگران منتقل کنند، افرادی که قصد دارند افکار دیگر را نیز ببینند، کسانی که دوست دارند تفکرات افرادی از دیگر بخشهای جامعه را نیز بدانند، امکاناتی فراهم میکند. طرز فکر خود را میتوانید به بسیاری از افراد داخلی و خارجی که شاید در واقعیت شانس دسترسی به آنها را ندارید، برسانید. اگر به شکلی برعکس نیز به قضیه نگاه کنیم، باید بگوییم که سایتهای اجتماعی سبب میشود تا طرز فکر افرادی که در واقعیت شاید نتوانید به انها دسترسی داشته باشید را به شما منتقل میکند. حتی باید گفت که برای به اشتراک گذاری افکار، نیازی به سرمایه بالایی نیست. در گذشته، برای انتشار روزنامه ای در سطح محلی و یا تاسیس رادیو و یا تلویزیونی کوچک، نیاز به امکانات مادی بالایی بود. توسط سایتهای اجتماعی، با هزینه ای کم امکان به اشتراک گذاری ایده ها در سطحی گسترده وجود دارد. از سوی دیگر این ایده ها و افکار به شکلی بدون کنترل و بدون هیچ مانعی میتواند به اشتراک گذاشته شود. انتقال آزادانه افکار بیشتر جوامع و رژیمهای کوچک و بسته را تهدید میکند. رژیمهای عرب که دهها سال موجودیت خود را به شکلی بسته به کل جهان ادامه میدادند، با آغاز بهار عرب آغاز به تغییر نمودند که یکی از مهمترین دلایل این تغییرات، سایتهای اجتماعی بوده است. چرا که از طریق سایتهای اجتماعی گروههای به راحتی میتوانند سازماندهی شده و واکنش نشان دهند.

 

محیطی که هرگونه دروغ به راحتی منتشر شده و گروهها به راحتی دستکاری میشوند..

سایتهای اجتماعی محیطهایی هستند که هرگونه دروغی به راحتی منتشر شده و به راحتی میتوان تهمت زد. در سایتهای اجتماعی، تشخیص اینکه چه چیزی حقیقت دارد و یا چه چیزی به دور از حقیقت میباشد، گاهی اوقات امکان ناپذیر است.

سایتهای اجتماعی نه تنها افکار بلکه هرگونه رفتار بد، بی قانونی و عناصر جرم را بدون کنترل منتشر میکند. آماده هرگونه حمله ای میباشد. زکبرگ موسس سایت اجتماعی فیس بوک، برای جلوگیری از هرگونه هک شدن، دوربین و ورودی میکروفن لپ تاپش را با چسب بسته بود.

توسط سایتهای اجتماعی، همه اقشار به دلیل اینکه به طور مستقیم قابل دسترسی میباشند،  به شکلی باز برای تحریف و تصرف در می آیند. این بازبودن، برای سازمانها و شبکه های اطلاعاتی برای رسیدن به اهدافشان، بسیار مورد استفاده میباشد. همه باهم دیدیم که در میدان تقسیم ترکیه، به دلیل بریده شدن چند درخت، اقشار مختلف در ترکیه به چه شکلی اعمال نفوذ کردند. به خوبی میدانیم که جنبشهایی چون جنبش زرد، انقلاب نارنجی و انقلاب مخملی با سازمانهایی بین المللی چون انستیتوی جامعه آزاد مرتبط میشود.

در حالیکه از نقاط منفی سایتهای اجتماعی سخن میگوییم، نباید ترولهای را فراموش کنیم. افرادی که برای تشکیل یک دستور کار مشخص و یا مخالفت کردن تلاش میکنند، حسابهای کاربری جعلی که برای بدنام کردن سازمانها به کار میروند، همه اینها برای انجام تبلیغات منفی به شکلی فشرده مورد استفاده قرار میگیرند.

در سایتهای اجتماعی در راستای تاثیر ترولها، گاهی اوقات، حقیقت مفهوم خود را از دست میدهد، تصویری که به نمایش گذاشته میشود، جای واقعیت را میگیرد و با موقعیتهای Post-truth به دفعات روبرو میگردد. سایتهای اجتماعی برای ترولها، نه به عنوان یک رسانه و نه به عنوان یک مکان اجتماعی، بلکه تنها وسیله ای برای حمله به شمار میرود.

 

چند سازمان اطلاعاتی دارای اطلاعات موجود در شرکتهای سایتهای اجتماعی است؟

مسئله ای که در حین ارزیابی سایتهای اجتماعی فراموش میکنیم، انبوه داده ها و اطلاعاتی است که شرکتهای سایتهای اجتماعی از ما جمع آوری کرده اند. از اطلاعات خصوصی که در این مجراها به اشتراک گذاشته ایم، بحث نخواهم کرد. تفاسیر، پسندها، به اشتراک گذاریهایی که انجام میگردد، هویت، شخصیت، ارزش و موضع سیاسی همه اقشار از همه جوامع، ادیان، بخشها و قومها را به معرض نمایش میگذارد و شرکتها نیز این اطلاعات را به راحتی جمع آوری میکنند. شرکتهای سایتهای اجتماعی میتوانند شخصیت افراد را به مراتب بهتر از دوستان صمیمی آنها انجام دهند. در همین راستا، میتوان گفت که این شرکتها با توده اطلاعاتی که در دست دارند میتوانند کل جهان را زیر نظر داشته و آن را آنالیز نمایند و این دقیقا مشابه با صفحه نمایش رمان جرج اوروِل که سال 1984 نوشته بود، میباشد. این وضعیت به شرکتهای سایتهای اجتماعی، سازمانهای اطلاعاتی که با این شرکتها دارای ارتباط نزدیک میباشند و همچنین دولتها، قدرتی باورنکردنی میدهد. مطمئنا این خدمات رایگان ارائه نمیشود. فکرش را بکنید، در هر حادثه و اتفاقی، گویی مجبور به واکنش نشان دادن هستیم، تفاسیری مینویسیم. اطلاعات اینکه در کدام کشور، در مقابل چه حادثه ای، کدام اقشار، چه واکنشی نشان داده اند، از سوی ما به شرکتها تقدیم میشود.  تفاسیر در سایتهای اجتماعی، پسندها و به اشتراک گذاریها که هر روز با موضوعات مختلف انجام میشوند را میتوان به عنوان تحقیقات عمومی که هر روز از سوی میلیونها فرد پاسخ داده میشود، قلمداد کرد. توسط این اطلاعات و داده ها، از سوی شرکتها، آنالیزهای مهمی انجام میگردد. افراد، سازمانها و جوامع، خود نیز با این عمق و به این گستردگی نمیتوانند اطلاعات را جمع آوری کنند. این آنالیزها یک بعدی نیز نیست. از آنالیز شخصیتی، فرهنگی، اجتماعی و سیاسی، اقتصادی گرفته تا ضعفهایشان در مقابل تحولات در دنیای خارج، دارای ابعاد بسیاری است. این وضعیت از نظر آینده همه کشورها باید مورد نظر قرار گیرد.

هم نسلهای من، یعنی افرادی که بالای سن مشخصی هستند، سایتهای اجتماعی را در حد مشخصی ارزیابی میکنند و یا نمیتوانند ارزیابی کنند.  ولی پایین تر از یک سن مشخص، داخل سایتهای اجتماعی زاده شده و رشد میکنند. به دلیل کاهش روابط خانوادگی که روز به روز افزایش می یابد، کودکان به شکلی آزادانه تر رشد میکنند، مفهوم آموزش و محیطهای اجتماعی حقیقی، از میان میرود، سایتهای اجتماعی روز به روز تبدیل به تنها مکانی میگردد که کودکانمان میتوانند در آنجا اجتماعی شوند.  محیطی که برای بخش اعظمی از کاربران بدون قانون و اصول میباشد، مملو از ترولها و دروغ هستند، کودکانمان را به چه سمتی هدایت میکند؟ این محیطها، چه دنیایی را به وجود میآورند؟

من بسیار ناامید نیستم. همانطوری که گفتم، علی رغم همه عناصر نابود کننده، سایتهای اجتماعی، امکانات مثبتی نیز ارائه میکنند. به شرطی که بر محیط موجود واقف باشیم، میتوانیم از آن به شکلی مثبت استفاده کنیم. در رابطه با کودکانمان نیز آنچه که باید انجام دهیم، اجتماعی شدن آنها را نباید به سایتهای اجتماعی محدود کنیم.  با انجام مسئولیتی که بر عهده داریم، آنها را به شکلی واقعی اجتماعی کرده و  به اندازه ای محدود آنها را داخل این مجراها رها کنیم. آنچه که باید انجام دهیم، به جای مخالفت و یا طرفداری، فواید آن را برای خودمان، خانواده مان، کشورمان و بشریت افزایش دهیم.



خبرهای مرتبط