تفسیر سیاسی هفته - انتخابات محلی و شهرداریها در ترکیه

اولین انتخابات محلی و اولین انتخابات اتحاد محلی پس از آغاز سیستم ریاستی در ترکیه

تفسیر سیاسی هفته - انتخابات محلی و شهرداریها در ترکیه

ارزیابی های پروفسور قدرت بلبل رئیس دانشکده علوم سیاسی دانشگاه ییلدیریم بیاضیت در برنامه یازدم تفسیر سیاسی هفته:

ترکیه روز 31 مارس 2019، یک انتخابات محلی جدید ترتیب خواهد داد. احزاب سیاسی و نامزدهای مستقل به فعالیتهایشان برای پیروزی در انتخابات، ادامه میدهند. من نیز در مقاله این هفته مشاهدات خود در رابطه با انتخابات و مفهوم انتخابات محلی و شهرداریها را با شما در میان خواهم گذاشت.

اولین انتخابات محلی و شهرداریها در ترکیه، یک سال پس از فرمان تنظیمات یعنی در سال 1840 انجام گردید. از نظر پرفسور محمت آلکان، این انتخابات که برای مشخص نمودن اعضای شورای محلی، انجام میگردد، اولین انتخابات محلی و شهرداریها در تاریخ کشورمان میباشد. یکی دیگر از ویژگیهای این انتخابات این است که نمونه ای از دموکراسی محسوب میشود. بدین ترتیب مردم مسلمان و غیر مسلمان عثمانی، با انتخابات آشنا شده اند.  Şehremanet، یعنی شهرداری استانبول و Beyoğlu 6. Daire-i Belediye یعنی ششمین دفتر شهرداری بیگ اوغلو، سال 1855 تاسیس شدند. پس از سالهای 1860، در دوره عثمانی، مجالس شهرداری در شهرها، گسترش یافت. اولین تغییرات در رابطه با انتخابات محلی، "نظام نامه اداره شهرداری Dersaadet (نام قبلی استانبول)" میباشد.

در دوره جمهوریت نیز اولین انتخابات محلی و شهرداریها، در سال 1930 انجام شده است. ازسال 1930 تاکنون انتخاباتی که امسال انجام میشود، نوزدهمین انتخابات محلی و شهرداریها در دوره جمهوریت محسوب میشود. و از سال  1950 که انتخابات دموکراتیک چند حزبی آغاز شد، چهاردهمین انتخابات میباشد.

 

اولین انتخابات محلی و اولین انتخابات اتحاد محلی پس از آغاز سیستم ریاستی در ترکیه

همانگونه که مشاهده میکنید، تاریخ 180 ساله انتخابات محلی در ترکیه، حتی از تاریخ بسیاری از کشورها نیز قدیمی تر میباشد. هر انتخابات شرایط خاص، تفاوتهای خاص و نو آوریهایی را به همراه می اورد.

انتخابات محلی و شهرداریهای سال 2017، پس از سیستم ریاستی که با همه پرسی مورد قبول واقع گردید، اولین انتخابات محلی بود. انتخابات از این نظر دارای مفهوم ویژه ای میباشند.

یکی دیگر از خصوصیات انتخابات محلی، امکان به میان آمدن اتحادهای انتخاباتی که قبلا ممنوع بود، میباشد. در این چهارچوب، داخل اتحاد جمهور و اتحاد ملت، احزاب با یکدیگر متحد شده و در انتخابات شرکت میکنند. احزابی که با یکدیگر متحد شده اند، در مراکزی که به تفاهم رسیده اند، به حمایت از یکدیگر میپردازند و در آن مراکز، نامزدی از خود معرفی نمیکنند.

امکان برقراری اتحاد میان احزاب، تحولی مثبت از نظر آزاد نمودن یک انتخاب دموکراتیک از حالت ممنوعیت میباشد. قبلا احزاب با هویت و آرم خود حق برقراری اتحاد را نداشته و در برگه انتخابات جای نمیگرفتند و این نیز یک نقطه منفی محسوب میشد. این وضعیت تلاشهای فعال احزاب و مشارکت سیاسی رای دهندگان را کاهش میداد. در حالی که فعالیتها برای تنظیم قانون اجازه اتحاد در انتخابات عمومی انجام میگردید، این نظرم را در میان گذاشتم که: قانون به شکلی که در انتخابات محلی نیز استفاده گردد، حاضر شود.  احزاب تحت سقف اتحاد، با آرم خود و با نامزدهای خود در انتخابات شرکت کنند. آرای احزابی که داخل اتحاد میباشند، به شکلی که گویی یک حزب میباشند، باهم شمرده شود. اگر یک  اتحاد در منطقه ای بیشترین رای را گرفته باشد، نامزدی که در آن اتحاد دارای بیشترین آرا میباشد، برنده انتخاباتی شود. روشهایی به این شکل و یا به شکلی مشابه، که به احزاب فرصت شرکت در اتحادها با آرم و نامزدهای خودشان را میدهد، موجب میگردد تا احزاب و رای دهندگان به شکلی فعالتر و با حس مالکیت در انتخابات شرکت نمایند.

 

مفهوم انتخابات محلی

آغاز انتخابات در محیطی معتدل تر، ادامه عادی سازی: علی رغم اینکه مدت زمان کمی تا آغاز انتخابات باقی مانده است،  با مقایسه این دوره و دوره های قبلی، حال و هوای انتخابات را کمتر حس میکنیم. می توان گفت  تاثیرات میانجیگرانه سیستم ریاستی به میزان مشخصی در این نتیجه نیز تاثیر گذار بوده است. از سوی دیگر کمپین انتخابات دیجیتالی که از سوی حزب عدالت و توسعه آغاز شده است، یکی دیگر از دلایلی است که انتخابات کمتر در جلوی دید میباشد. قبلها، افرادی که حتی علاقه ای به انتخابات نداشتند، با دیدن کاروان خودروها، صدای بوق، آفیشهای تبلیغاتی که همه کوچه و خیابانها را پر مینمود، از آغاز انتخابات باخبر میشدند. هم اکنون در طول زندگی روزمره، تاثیرات انتخابات به اندازه گذشته به چشم نمیخورد.

انجام انتخابات در محیطی معتدلتر  از گذشته، انجام کمپینها به شکلی حساستر در رابطه با محیط اطراف، انتقال فعالیتهای انتخاباتی از خایابانها به اماکن دیجیتالی، نشان میدهد که عادی سازی درترکیه ادامه دارد.

تداوم ثبات / سیستم ریاستی: ترکیه کشوری است که  به تازگی وارد سیستم ریاستی شده است. هر تغییر بزرگ، به میزان مشخصی موجب عدم اطمینان و نارضایتی میشود. تغییرات اساسی و تحولات با برطرف نمودن این عدم اطمینان و نارضایتیها امکان پذیر است نه با بازگشت به وضعیت قبلی. اگر انتخابات 2019، اولین انتخابات پس از سیستم ریاستی نبود، بلکه انتخاباتی که پس از جا افتادن سیستم انجام میگردید، بود، نتایج انتخابات چندان به سیستم ریاستی ارتباط داده نمیشد. ولی در وضعیت فعلی، افزایش آراء بلاک مخالف میتواند موجب به میان آمدن بحثهای دوباره در خصوص سیستم ریاستی از سوی أحزاب مخالف گردد. این انتخابات از نظر سیستم ریاستی و همچنین ثبات، بسیار مهم میباشد.

انتظارات عناصر نیابتی خارجی: 28 فوریه، 27 آوریل، اقدام به کودتای ارگنه کُن، حوادث پارک گِزی، 17/25 دسامبر، 15 جولای، به طور خلاصه سرفصلهای اقدام به کودتا طی 20 سال اخیر در ترکیه میباشد. میتوان گفت هیچ یک از این اقدامها را نمیتوان تنها با تحولات داخلی در ترکیه بیان کرد. مبارزات از میان برداشتن دموکراسی و جنگهای نیابتی در سالهای 2000، به میزان بالایی به هدفش رسید. کانونهای نیابتی داخلی ازمیان برداشته شده، موانع موجود در مقابل أراده ملی به میزان بالایی از میان رفت. ولی علی رغم همه این تحولات داخلی، میتوان گفت عناصر نیابتی خارجی که بر روی ترکیه تلاشهایی انجام میدادند، از این تلاشهایشان دست برنداشتند. برای عدم تلاش بازیگران نیابت خارجی در یافتن کانون نیابت جدید در داخل در راستای منافع خود و تنها همکاری با نمایندگان أراده ملی، جای گرفتن سیستم ریاستی و ادامه ثبات از اهمیت به سزایی برخوردار است. محیط نامشخص و بحرانی، کانونهای نیابت داخلی و خارجی را باری دیگر امیدوار خواهد کرد.

مفهوم انتخابات هر آنچه که باشد، هر انتخاب، انتخابی جدید است. أحزاب سیاسی نیز در همین راستا به فعالیتهایشان میپردازند. با مقایسه أحزاب مخالف و حزب حاکم، میتوان دید که حزب حاکم به شکلی فعالتر به تلاشهای انتخاباتی ادامه میدهد. پس از سالیان سال حاکمیت در کشور و با در نظر گرفتن میزان تخریبات، حزب حاکم باید در هر انتخابات سطح خود را بالاتر ببرد. رجب طیب اردوغان رئیس حزب عدالت و توسعه و رئیس جمهور ترکیه، همانند دیگر انتخاباتها، در این انتخابات نیز خصوصیت رهبری که به بیشترین شهر رفته، بیشترین میتینگ را ترتیب داده و بیشترین پروژه را تولید کرده است را حفظ میکند. از زمان تاسیس حزبش، به عنوان رهبری که همه انتخابات را با موفقیت به پایان رسانده است، به خوبی میداند که هیچ انتخاباتی بدون تلاش موفقیت آمیز نخواهد بود، بدون نزدیک شدن به مردم و بدون جلب قلبهایشان، نمیتوان آرا را به راحتی به دست آورد.

 

 

نویسنده پروفسور قدرت بلبل رئیس دانشکده علوم سیاسی دانشگاه ییلدیریم بیاضیت



خبرهای مرتبط