خاورمیانه از دیدگاه ترکیه

توافق ترکیه و اسرائیل

خاورمیانه از دیدگاه ترکیه

ترکیه و اسرائیل با توافقی که هفته پیش حاصل نمودند، به اختلافات سیاسی شش ساله خود پایان دادند. این تفاهم البته که برای فلسطینیان ساکن غزه نیز نتایجی به همراه آورد. دیگر به غزه که اعمال برخی محدودیت ها بر علیه آن ادامه خواهد  یافت، امکان ارسال کمک های انسانی هر چه بیشتر میسر خواهد شد. ولی نبایستی فراموش کرد که این توافق بیش از هر چیز از نظر روابط ترکیه و اسرائیل حائز اهمیت است. این توافق پیش بینی کننده امضای قرار داد حل مسئله فلسطین نمی باشد. زیرا مسئله فلسطین ماهیت خیلی پیچیده ای دارد که نمی توان آن را در قرار داد تفاهم منعقده بین ترکیه و اسرائیل گنجاند. لذا بهتر خواهد بود تا کنه مسئله در چهارچوب واقعیت مسئله فلسطین در 49 امین سالگرد جنگ اعراب و اسرائیل که در سال 1967 با استیلای غزه و کرانه باختری رود اردن توسط اسرائیل آغاز گردید، مورد ارزیابی قرار گیرد. کرانه باختری رود اردن، نوار غزه و بیت المقدس شرقی از سال 1967 بدین طرف تحت کنترل سربازان اسرائیل قرار دارد. در پی اشغال این مناطق از سوی اسرائیل نزدیک به 300 هزار فلسطینی ناگزیر از ترک خانه و کاشانه خود شده و بخش بزرگی از این عده نتوانستند به این مناطق بازگردند. اسرائیل در سال 1967 با پاکسازی برخی از واحد های مسکونی در این مناطق از فلسطینیان، این واحد ها را نابود کرد. یکی از اقدامات اولیه ای که مقامات اسرائیلی در بیت المقدس شرقی بدان متوسل شدند، سوزاندن 135 باب خانه در محله مغاربه در بیت المقدس شرقی و دور سازی 600 نفر از ساکنین آن از محله بود. در محل خانه های تخریب شده مرکز خرید و فروش موسوم به دیوار غربی تاسیس شد. اولین مرکز مسکونی غیر قانونی در کرانه باختری رود اردن در ماه سپتامبر سال 1967 و با حمایت حکومت حزب کارگر بر پا شد. این مرکز مسکونی و تمامی دیگر مراکز مسکونی تاسیس شده که در خارج از مرزهای تعیین شده در سال 1949 باقی ماندند، در ماهیت نقض حقوق بین المللی و چهارمین قرار داد ژنو بوده است. مشاور حقوقی حکومت اسرائیل در یک بریفینگ مخفیانه مغایرت این اقدامات با اصول و موازین حقوقی را قبول می کند.

اسرائیل در سالهای بین 1974 و 1975 در شرق بیت المقدس مرکز مسکونی " معاله آدومیم " را که امروزه از ویژه گی بزرگترین مرکز مسکونی اسرائیل در کرانه باختری رود اردن برخوردار است، تاسیس کرد. امروزه در کرانه باختری رود اردن و بیت المقدس شرقی 125 واحد مسکونی که موجودیت آنها از سوی حکومت اسرائیل تایید شده، وجود دارد. حدود 100 واحد مسکونی دیگر بدون مجوز در مناطق مذکور تاسیس شده است. در تمامی این واحدهای مسکونی حدود 600 هزار نفر بطور غیر قانونی اقامت دارند. بموجب ارقام سازمان ملل متحد در طول 10 سال اخیر ساکنین اسرائیلی در واحدهای مسکونی مورد بحث به 2598 اقدام خشونت آمیز بر علیه فلسطینیان متوسل شدند. باز ارقام نشان می دهد که تا اواسط سالهای 1980 در میزان خاکهای قابل کشت متعلق به فلسطینیان در کرانه باختری رود اردن کاهشی به میزان 40 درصد قید شده است. اسرائیل پس از سال 1991 ورود فلسطینیان مقیم خاکهای تحت اشغال به اسرائیل را مشروط به دریافت اجازه شخصی نمود. در کرانه باختری رود اردن بیش از 500 ایست بازرسی که مانع از آزادی عمل فلسطینیان می شود، و دیگر موانع فیزیکی وجود دارد. اسرائیل در سال 2003 با کرانه باختری رود اردن و بیت القمدس شرقی دیوار جدایی تاسیس کرده و در سال 2004 نیز دیوان عالی لاهه در زمینه مغایرت احداث این دیوار با حقوق بین المللی را اظهار نظر کرده بود. در کرانه باختری رود حدود 1 میلیون و 800 هزار فلسطینی زندگی می کنند. 70 درصد این عده در موقعیت پناهجویان رسمی سازمان ملل قرار داشته و از فلسطینیانی متشکل هستند که در جنگ سال 1948 از خاکهای خود رانده شده اند. در سال 2005 به اسکان در غزه و تاسیس پاسگاهها پایان داده شد ولی وضعیت اشغالی بالفعل منطقه از سوی اسرائیل همچنان ادامه دارد.

 اسرائیل در سال 1967 اعلام داشت که محدوده مرزهای شهر بیت المقدس را توسعه داده و حتی بخشی از خاکهایی را که پس از جنگ سال 1967 تحت کنترل خود در آورده بود را به مرزهای این شهر علاوه کرده است. این بطور واضح به معنی الحاق خاکهای فلسطین به اسرائیل بود. کذا این عمل به هیچ عنوان از سوی جامعه بین المللی نیز مورد قبول واقع نشد. یک سوم این خاکهای الحاق شده ، استملاک شده و یک واحد مسکونی 47 هزار نفره در این خاکها تاسیس شد. بخش بزرگی از فلسطینیان مقیم بیت المقدس فاقد موقعیت شهروندی بوده و با اجازه اقامت دایمی که دریافت آن مشروط به برخی اصول و قواعد است، می توانند در این شهر به زندگی ادامه دهند. اتوریته های اسرائیل گهگاهی با ادعای عدم رعایت شرایط مورد درخواست از سوی ساکنین فلسطینی در بیت المقدس اجازه های اقامت فلسطینیان در شهر را لغو کرده و این افراد را از شهر می رانند. تعداد این افراد در سال 2014 ، 107 نفر اعلام شد. مقامات اسرائیلی همچنین در قبال فلسطینیان سیاست های تبعیض آمیز اعمال می کنند. اسرائیل در خاکهای تحت اشغال پس از جنگ 1967 به اجرای سیستم دادگاهی دو گانه متوسل شد. بدین گونه که به دعاوی600 هزار اسرائیلی ساکن شهرک های یهودی نشین دادگاه های غیر نظامی و به فلسطینیانی که جمعیت آنها بالغ بر چهار و نیم میلیون نفر می باشد، دادگاههای نظامی رسیده گی می کنند. دادگاههای نظامی در 99 ممیز 74 درصد دعاوی اقامه شده ، مدعی علیه ها را متهم کردند. مقامات اسرائیلی بدون نیاز به اینکه جرمی ارتکاب شده باشد و یا بدون نیاز به حکم دادگاه از حق بازداشت 6 ماه فلسطینیان منطقه برخوردار هستند. مقامات اسرائیلی حتی بعد از شش ماه در صورت نیاز می توانند این شش ماه را تمدید کنند. از 7 هزار محکوم فلسطینی که امروزه بازداشت هستند، 715 نفر را تعدادی که بدین شکل تحت نظر گرفته شده اند، تشکیل می دهند. اتوریته های اسرائیل از سال 1967 بدین طرف با روش اعمال مجازات جمعی صدها خانه متعلق به فلسطینیان را ویران کردند. بسیاری از خانه های متعلق به فلسطینیان نیز به بهانه نداشتن مجوز ساخت ویران شدند. از سوی دیگر درخواست مجوز 95 درصد فلسطینیان برای ساخت مسکن نیز رد گردید. در پنج ماه اول سال 2016 تعداد فلسطینیانی که از سوی اتوریته های اسرائیلی ویران شد به 625 نفر رسید. در انتفاضه اول که بین سالهای 1987 الی 1993 ادامه یافت، بیش از هزار فلسطینی که 20 درصد آنان را کودکان تشکیل دادند، جان خود را از دست دادند. در شش حمله اسرائیل به غزه در سالهای بین 2006 الی 2014 نیز هزار و 97 کودک کشته شدند. بموجب قرار داد اوسلوو که در اواسط سالهای 1990 امضا شد، حکومت فلسطین تاسیس یافت. این حکومت در بخشی از واحدهای مسکونی متعلق به فلسطین که از سال 1967 بدین طرف تحت کنترل اسرائیل قرار دارد، در برخی موضوعات به فلسطینیان خدمت می کند. بموجب قرار دادهای منعقده خاکهای تحت کنترل اسرائیل به سه منطقه " A " ، " B " و " C " تقسیم شدند. مناطق " A " و " B " به یکدیگر متصل نبوده و از 227 محوطه متفاوت متشکل هستند. لازم به تاکید است که 60 درصد تمامی کرانه باختری رود اردن از نظر نظامی و غیر نظامی تحت کنترل اسرائیل قرار دارد. نهادهای مختلف حقوق بشر مانند کمیته نظارت بر حقوق بشر و برخی از کمیته های وابسته به سازمان ملل سیاست های مورد اجرا از سوی اسرائیل بر علیه فلسطین را بعنوان سیاست های تبعیض نژادانه مورد ارزیابی قرار دادند. خلاصه کلام آنکه حل مسئله فلسطین با توجه و تلاش جدی جامعه بین المللی و اجرای مکانیزم های حقوقی امکان پذیر خواهد بود.  



خبرهای مرتبط