خاورمیانه از دیدگاه ترکیه

هزینه های تسلیحاتی کشورهای منطقه اروپا

482736
خاورمیانه از دیدگاه ترکیه

مرزهای قطعی منطقه خاورمیانه و اینکه کدامین دولتها در داخل این منطقه جای گرفته است، هنوز هم قابل مباحثه می باشد. فقط تمایل کلی، منطقه ای را که در غرب با آغاز از مراکش تا مرزهای شرقی ایران امتداد می یابد، بعنوان خاورمیانه تعریف می کند. یعنی تمامی افریقای شمالی، اسرائیل، ایران، ترکیه و تمامی شبه جزیره عرب منجمله کشورهای عربی. لاکن برخی اوقات جای دادن پاکستان، افغنستان و سودان در داخل منطقه خاورمیانه نیزمی تواند مورد بحث باشد. در اصل علاوه کرد این کشورها به مباحثه پیرامون مسائل در خاورمیانه، تمایز کیفیتی بهمراه نمی آورد. بالعکس از ویژگی تقویت کننده گفته ها برخوردار می باشد.

امروزه یکی از مسئله دار ترین مناطق جهان خاورمیانه، شاید نیز مسئله دارترین می باشد.

هرکدام از کشورهای منطقه مجبور به دست و پنجه نرم کردن با مسائل جدی خود در ابعاد مختلف می باشد. برخی از دول سعی می کنند که با نژادپرستی مبارزه بکنند. در برخی ها نیز سازمانهای رادیکال ورای ملت چنان القاعده و داعش کنترل مناطق معینی را در دست گرفته و سعی می کنند تا این مناطق را گسترش بدهند.

در سوریه، یمن و لیبی بطور آشکار یک جنگ داخلی در جریان می باشد. فقط دولی که در منطقه ناموفق می باشند، تنها اینها نیستند. این روند خطرناک در کنار اکثر کشورها قرار دارد. در کشورهای مورد بحث جنگ داخلی وجود نداشته، ولی هر لحظه می تواند وقوع بیابد.

امروزه دیگر کشورهای منطقه به جنگ قدرت و نفوذ در کشورهایی که گریبانگیر جنگ داخلی می باشند، ادامه می دهند. دیگر مذهب گرایی بصورت بزرگترین زخم خونین منطقه در آمده است. هم بسیاری از کشورها را از داخل تحلیل کرده و هم روابط بین المللی در منطقه را مسموم می کند.

منطقه چنان قطر و امارات متحده عربی، کشورهایی را که در بین 10 کشور ثروتمند جهان قرار دادند، پناه داده است. در کشورهایی نیز که در آنها درگیری وجود دارد، چنان یمن فقر و نداری بزرگی پای گرفته است. اگر افغانستان، پاکستان و سودان را نیز جزو کشورهای منطقه محسوب بکنیم، وخامت منطقه افزایش بیشتری خواهد یافت.

 خاورمیانه منطقه ایست که از سالهای 1900 بدین طرف متمادیا در معرض مداخلات خارجی قرار داشته است. منطقه ای که بر روی تمامی کشورهای آن محاسباتی انجام می گیرد. در اصل خود واژه خاورمیانه، واژه ایست که نشان می دهد که منطقه در معرض مداخلات قرار گرفته است. این واژه ثمره تلاشهای قدرتهای استثمارگر بزرگ در راستای تعریف مناطق تحت حاکمیت خود می باشد. نقشه منطقه نیز در نتیجه تلاشهای تقسیم این قدرتها شکل گرفته است. از سال 1920  بدین طرف تنها دو دولت وجود دارد که بطور مستقیم تحت اداره کرد قدرتهای استثمارگر قرار نگرفته و در نتیجه ارتباط با آنها پای نگرفته اند، ترکیه و ایران...

یکی از اساسی ترین ویژگیهای منطقه نیز برتری حقوق می باشد که در کل بعنوان کمبود دموکراسی تعریف شده و یا هیچ و یا بطور نسبی تاسیس نیافته است. در خارج از چند استثنا، هیچ شکی وجود ندارد که نوع رژیم سیاسی حاکم در سطح منطقه رژیم مستبد می باشد. علیرغم اینکه در برخی از کشورها برتری حقوق بعنوان یک اصل مورد قبول واقع شده است، ولی بروز مشکلات جدی در خلال اجرائیات در آنها واضح و آشکار می باشد. استبداد و عدم تاسیس برتری حقوق در این کشورها ، به تشکیل یک بخش امنیتی با توسل به تشکیلات ضد اطلاعاتی، نظامی و پلیس را بهمراه می آورد. مشاهده می کنیم که این بخش امنیتی نیز قبل از هر چیز سعی می کند تا از دولت در مقابل شهروندان حراست بکند. انتظار نمی رود، رژیمی که به شهروندان خود اعتماد و اطمینان نداشته باشد، بتواند با دیگر رژیمهای منطقه یک نظام همکاری متکی بر اطمینان تشکیل بدهد. درگیری بین بازیگران منطقه نیز یک استثنا نبوده بلکه وضعیتی استاندارد می باشد. برای همین نیز منطقه متمادیا بر روی مداخلات قدرتهای بزرگ جهان باز می ماند. پول هزینه شده برای تسحیلات در سطح جهان بین سالهای 2011 و 2015 کاهش یافته و در سال 2015 افزایش پیدا کرده است. منطقه خاورمیانه نیز در این امر سهم بسزائی دارد. عربستان سعودی در سال 2015 برای تسلیحات 87 میلیارد دلار هزینه کرده و در سطح جهان با بیشترین هزینه در این زمینه  عنوان سوم را بدست آورد. قطر یا 7 میلیارد دلار و کویت نیز با 8 میلیارد دلار قراردادهای خرید هواپیماهای جنگی را امضا کردند. امارات متحده عربی در سال 2014 برای تسلیحات 25 میلیارد دلار هزینه کرده و شکی وجود ندارد که این رقم در سال 2015 افزایش پیدا کرد. عراق که در سال 2014 برای تسلیحات 12 میلیارد دلار هزینه کرده بود، در سال 2015 این رقم را به 18 میلیارد دلار افزایش داد. در حالیکه هزینه کرد اروپای غربی، قاره امریکا و افریقا برای تسلیحات در سال 2015 کاهش یافت، هزینه های منطقه خاورمیانه در همین سال افزایش پیدا کرد. کشورهایی چون مصر، ایران و الجزیره نیز از جمله کشورهای خاورمیانه می باشند که بودجه های کلانی برای تسلیحات اختصاص داده اند.

حال اینکه  خاورمیانه بیشتر از اسلحه به صلح نیاز دارد. صلح نیز مستلزم اعتماد و همکاری متقابل می باشد. عدم تاسیس همکاری نیز راهگشای تداوم مداخله های خارجی در منطقه می گردد. منطقه ای که از مداخله ها رهایی نیابد، با گذشت هر روز موجب شکست یک دولت جدید می شود. در نتیجه این امر نیز واقعیت جنگ داخلی شکل می گیرد.

بافتهایی که به جامعه خود اطمینان نکرده و نتوانند یک دولت پایدار متکی بر حقوق تاسیس بکنند، در مورد احساس اعتماد و اطمینان به یکدیگر با مشکلی مواجه خواهند شد. رژیمهایی که از جوامع خود بهراسند، بهنگام کنترل شهروندهایشان، از یکسو برای کشورهای همسایه مسائل جدیدی ایجاد کرده و از طرف دیگر نیز از این کشورها در راستای تقویت خود استفاده می کنند. زیرا جو تنش مداوم یکی از بهترین راههای این امر می باشد.

امروزه در خاورمیانه بیشتر از هر چیز به تاسیس برتری حقوق در کشورها و در سطح منطقه نیاز وجود دارد.



خبرهای مرتبط