چشم انداز ترکیه نوین

رابطه انسان و مکان

چشم انداز ترکیه نوین

رابطه بین انسان و مکان معانی بی نهایت عمیق و قابل تاملی دارد . این رابطه هم رمانتیک بوده و هم جنبه روحانی و معنوی دارد. رمانتیک بودن آن از دلتنگی و حسرت ناشی از دور افتادن انسان از بهشت بوده و جنبه روحانی و معنوی اش نیز با واقعه دفن اولین مردگان بعنوان اولین آزمون ایجاد تغییر و تحول در طبیعت از سوی بشر در ارتباط است. روایت است اولین اندیشه شهر سازی در بشر از این جنبه وجود ارتباط بین انسان و مکان نشات گرفته است . در متون مقدس و یا میتولوژی آمده است که فکر ساختن شهر با واقعه دفن مردگان در پی قتل برادر به ذهن بشر خطور کرده است. زیرا قبری که در نتیجه دفن برادر مقتول کنده شده، اولین آزمون بشر در زمینه ساخت بنا بوده است. رابطه قدیم بناها و یا اماکن و شهرها با رویکردها، هویت ها و نیز فرهنگی که صاحب آن هستیم، از واقعه منشا می گیرد. امروزه صاحب بودن هر حوزه فرهنگی به یک هویت شهری مختص بخود نیز به همین علت است. ولی مدرن شدن و رواج یک نوعی شدن بتدریج هویت شهرها را از بین برده و شهرها در سرتاسر جهان می روند تا به واحدهای مسکونی مشابه هم تبدیل شوند. با توجه به این واقعیت که شهرها نبایستی صرفا هویت مراکز مسکونی و اقامتگاه را داشته باشند، ما بایستی بعنوان یک وظیفه بشری و کشوری رابطه بین شهر و هویت آن را دوباره شکل داده و اهمیت لازمه را بدان مبذول داریم. یعنی دو واژه رومانتیزم و متافیزیک را جان تازه ای بخشیم. اگر شهرها داستانها و میتولوژی های مختص به خود را نداشته باشند، در واقع می توان گفت که هویتی هم نخواهند داشت. در این چارچوب خارج ساختن شهرها از ویژه گی اماکنی که انسانها هویت خود در آنها را گم می کنند، با ساختن یک داستان و تداعی تاریخچه مردمان آن شروع می شود. دوستان عزیز ارزیابی های پرفسور دکتر مظهر باغلی استاد رشته جامعه شناسی دانشکده علوم انسانی و اجتماعی دانشگاه یلدرم بایزید استانبول را به سمعتان می رسانیم.

به صراحت می توان گفت که امروزه شهرها با گذشت زمان هویت خود را از دست داده و به خود بیگانه می شوند. اگر که ما می خواهیم تا شهرهایمان برای خود هویتی داشته باشند، که خواستن این در واقع یک نوع ترجیح نبوده بلکه ضرورت است، باید نخست داستان خود را بنویسیم. قهرمانان داستان ما تنها می توانند شهرهایی مختص به ما بسازند. ترکیه نیز برای رجوع به تاریخ خود باید با دادن هویت به شهرهای خود آغاز بکار بکند. در واقع هر دو حیطه هایی هستند که از یکدیگر تغذیه می کنند. ولی چه حاصل که برای مدتی طولانی موضعی مناسب با اهمیت این موضوع در پیش گرفته نشده بود. حال آنکه اصل کلمه مکان از واژه عربی " کوون " ساخته شده است. واژه " کوون " به معنی " بودن " ، " بوجود آمدن " و " وجود بی نهایت " است. هر اندیشه، ایدئولوژی و دین در رابطه با مکان دارای دیدگاههای کاملا متفاوتی از هم هستند. هر اندیشه، اعتقاد و ایدئولوژی تصور مکان قابل زندگی را دارد. این تصور رابطه مستقیم انسان و مکان را توجیه می کند. از مکان نمی توان تصوری دور از نگرانی ها و تلاش هایمان داشت. بویژه با تخریب بناهای اساسی و مهمی که کمیته معماری ملی متعلق به دوره سالهای نخست تاسیس جمهوریت موجب آن گردید، در این عرصه ویرانی ها بزرگی حاصل شد. برداشت از معماری مدرن که در دوره تاسیس جمهوریت بعنوان الگو پذیرفته شد، شهر سازی را با اتکا به اصل تامین مسکن توسعه داده و چه حاصل که دیگر این طرز اندیشه بافت مختص بخود را متداول ساخت. ترکیه جدید شاید هم بایستی استراتژی و ویزیون مختص بخود را در عرصه شهر سازی رایج سازد. ساختن ویزیون جدید و هویت جدید در عرصه شهر سازی یکی از اهداف غیرقابل انصراف ترکیه نوین است. نبایستی فراموش کرد که شهرها در عین حال ساختارهای اجتماعی و سیاسی مهمی هستند که به لزوم تحقق سازمان دهی و اورگانیزاسیون معاصر صحه می گذارند. بعنوان مثال اسکان گزیدن در یک کشور، شهر ، روستا و حتی خرید خانه مستلزم تصمیمی مهم است. زیرا در اینجا موجودیت شخص انسان مورد بحث است. خانه یک ماده و یا یک ماشین اقامت نبوده بلکه جهانی است که بشر با تقلید خالق متعال آن را برای خود می سازد. نوآوری و تجدد طلبی در شهر سازی به معنی ساختن دوباره هویتی است که از دست داده ایم. یکی از عناصر اساسی ویزیون ترکیه جدید نیز ساختن شهرهایی با هویت مختص به خود است. تنها چیزی که برای ساختن شهرهایی با هویت و فرهنگ مختص بخود لازم است، رجوع به ریشه های تاریخی و داستان زندگی نیاکان مان است.


برچسب ها: انسان , ترکیه

خبرهای مرتبط