ایا تاسې پدې پوهیدلۍ

ایا تاسې  پوهیږۍ  چې  په تورکیې کې د لومړي ځل لپاره سیاسي‌ ټاکنې په  ۱۹۰۹ میلادي‌ کال کې ترسره شوي‌ دي؟

1995118
ایا تاسې پدې پوهیدلۍ

ایا تاسې  پوهیږۍ  چې  په تورکیې کې د لومړي ځل لپاره سیاسي‌ ټاکنې په  ۱۹۰۹ میلادي‌ کال کې ترسره شوي‌ دي؟

په تورکیه کې لومړنۍ ټاکنې چې سیاسي ګوندونو پکې برخه اخیستې وه په ۱۹۰۸ کال کې د عثماني امپراتورۍ پر مهال اعلان شوي د دویم  مشروطیت نه وروسته ترسره شوې.  دا لومړی ځل وو چې د دوو سیاسي‌ ګوندونو په ګډون ټاکنې ترسره شوې. دا لومړی ځل و چې دوه ګوندونو په ټاکنو کې سره سیالي وکړه. د مشروطیت نظام  سره د رامنځته شوو  ازادیو په چوکاټ کې خلکو په ډیره لیوالتیا او پراخه ګډون سره په ټاکنو کې ګډون وکړ. د ټاکنو په ورځ د رایو اچولو او د رایو د صندقونو بهیر لکه د واده د جشن او خوښیو  په څیر ترسره شو. په هغه وخت کې ټاکنې په یوه ورځ کې نه ترسره کیدې لکه اوس چې دي، پایلې به يي څو میاشتې وروسته معلومیدې.

د عثماني دورې ټاکنيز نظام چې په دوو پړاوونو کې جوړ شوی و او يوازې نارينه د رايې ورکولو او ټاکل کېدو حق يې درلود، د تورکيې په جمهوريت کې تر ډېرې مودې پلي کېده. پداسې حال کې چې جمهوري ریاست لا نه و اعلان شوی، د ۱۹۲۳ کال د جون په ۲۸ د دویمې دورې پارلمان د غړیو د  ټاکلو لپاره ټاکنې په تورکیه کې لومړنۍ پارلماني‌  ټاکنې وې. د همدې کال د اکتوبر په ۲۹ د جمهوریت په اعلان سره مصطفی کمال اتاترک د لومړي ولسمشر په توګه وټاکل شو.

که څه هم د لومړي ځل لپاره د سیاسي ګوندونو تاسیس او د ټاکنو ترسره کول په داسې وخت کې ترسره شول چې د نړۍ د هیوادونو په پرتله ناوخته ګڼل کیدی شي، تورکیه جمهوریت یو له مخکښو هیوادونو څخه دی چې ښځو ته یې رای ورکولو حق ورکړی. رایه ورکړئ او وټاکل شي. مصطفی کمال اتاترک هم په ۱۹۳۰ کال کې په محلي ټاکنو کې د ښځو د ګډون ډاډ ورکړی و. په هرصورت، تورکي میرمنو په ۱۹۳۴ کې په اساسي قانون کې د تعدیل سره د رایې ورکولو حق ترلاسه کړ. په دې توګه ۱۸ ښځې چې د ۱۹۳۵ کال په عمومي ټاکنو کې نوماندې وې د پارلمان وکیلانې وټاکل شوې  او پارلمان ته لار پیدا کړه. دا پداسې حال کې چې په ډیری اروپايي او لویدیځو هیوادونو کې ښځو د رای ورکولو او یا ټاکل کیدو حق نه درلود. تورکیه پدې برخه کې یو له مخکښو هیوادونو نه دی چې ښځو ته د رای ورکولو او ټاکل کیدو حق ورکړ.



اړوند خبرونه