Нова фаза во тензијата меѓу Кина и САД

Коментар на проф. д-р Мурат Јешилташ, директор за студии за надворешна политика при Фондација за политички, економски и општествени истражувања (СЕТА)

1710009
Нова фаза во тензијата меѓу Кина и САД

 

Новиот безбедносен пакт потпишан меѓу САД, Велика Британија и Австралија може да се смета за нова фаза во кинеско-американската тензија.

Новиот безбедносен пакт, АУКУС, пред се нуди важна индикација за тоа како ќе се формира воениот фронт на глобалната конкуренција за моќ. Се разбира, воениот фронт е само еден дел од борбата. Иако продолжуваат напорите за помирување на економскиот фронт, на воениот фронт, никој не сака ништо да препушти на случајноста. Поради оваа причина, на прво место многу е важно како ќе реагира Кина. Иако е тешко да се предвиди дали Пекинг ќе се залага за смирување или контра-балансирање, можеме да кажеме дека голема е веројатноста да ги спроведе двата методи. Бидејќи ова разбирање е исто така столбот на стратегијата за подемот на Кина: Да се ​​издигне без застрашување, заплашување и конфликт. Реакцијата на Кина во врска со АУКУС беше очекувана и ја сметаше за „неодговорна“.

Стекнувањето на нуклеарна подморска способност на Австралија е важно и ризично за Кина од неколку аспекти. Прво, ограничување на мобилноста на Пекинг со преместување на разузнавачката и воената моќ на САД и Британија во индо-пацифичкиот регион. Второ, забавување на кинеската проекција за воена моќ од океанот со зголемување на одбранбениот капацитет на Австралија и консолидирање на нејзината воена рамнотежа против Кина. Трето, со АУКУС, спречување на стратешките размери спрема Кина, спречување на формирање агресивна кинеска стратегија. Четврто е можноста Австралија да се претвори во нуклеарна сила. Ова очигледно значи и ограничување/опкружување на Кина и предмет на сеопфатна стратегија за балансирање, со оглед на присуството на регионални играчи како Јапонија и Јужна Кореја. Во таква средина на напнатост, прашањето за Тајван исто така се премести во покритична точка, што може да ги доведе Кина и АУКУС во воена конфронтација.

Со оглед на таквата стратегија, се разбира, Кина има многу можности и предности. Меѓу најважните од нив е спроведувањето на агресивна политика на местото на контра-вооружувањето, активирање на потези против вооружување преку несистемски актери како Северна Кореја и забрзување на потрагата по надворешни сојузи и сојузници за пополнување на празнините оставени од САД во оддалечените области. Не е случајно што не е позната објавата дека Иран е прифатен како полноправен член на Шангајската организација за соработка веднаш по АУКУС, но сигурно е дека го олесни Техеран, што беше главоболка за Вашингтон.

Поважна алтернатива е да се насочи кон најслабата алка во алијансата; односно Австралија. Всушност, Кина без задоцнување, испрати неофицијална порака до Австралија, „Биди претпазлив“. Во едиторијалната евалуација објавена во Глобал тајмс, која ги објави ставовите на кинеската влада за меѓународните прашања, беше наведено дека ако Австралија во стратегијата предводена од САД против Кина, заземе агресивна позиција, особено воена, тоа нема да остане без одговор.

Во највпечатливиот дел од статијата, беше поставено следното клучно прашање: Кој може подолго да го издржи глобалниот хаос? Дали се тие или Кина? Се чини дека тензијата САД-Кина ќе го доведе ривалството за моќ во меѓународниот систем во нова фаза. Меѓународниот систем се менува и се случува транзиција на моќта. Вистинското прашање е: Дали оваа транзиција ќе се оствари со голем конфликт или без војна? Историјата е полна со крвави примери!

 



Слични вести