Досие анализа: Политиката на САД кон Кина

Анализа на проф. д-р Мурат Јешилташ, директор за безбедносни истражувања од Фондацијата за политички, економски и општествени истражувања (СЕТА)

1613432
Досие анализа: Политиката на САД кон Кина

 

Сметајќи ја Кина за најважниот стратешки противник, САД се свесни дека американската надмоќ се соочува со кинески ориентиран предизвик. Сепак, постојат важни прашања за тоа како ќе се спроведе стратегијата „азиски стожер“, чии темели беа фрлени во периодот на Обама и ставена во пракса со цел да се балансира Кина. Разбирливо е дека администрацијата на Бајден продолжува да ја ограничува и балансира Кина како стратешка цел, но се подразбира дека ќе има разлики во методите на оваа стратегија. Посетите на Блинкен и Остин на Јапонија и Јужна Кореја, како и посетата на Остин на Индија ја формираат основата на најистакнатите оски на чекорите што треба ќе се преземат против Кина. Првата цел е да се изгради силна политичка врска за зајакнување на традиционалните сојузни врски. Потоа, оваа демократска и политичка врска да се зајакне економски и воено против геополитичката експанзија на Кина.

Јазикот што го употреби Блинкен во Јапонија покажува дека администрацијата на Бајден смета дека Кина не е само економска и воена закана, туку и закана за нормативниот централен либерален поредок. Новата администрација, која повеќе е насочена кон Кина во области како што се демократијата, човековите права и владеењето на правото, исто така е свесна дека ова прашање ќе биде спор за иднината на меѓународниот поредок.

Друга цел на администрацијата на Бајден во контекст на промената на меѓународниот поредок, која се обидува да создаде глобален фронт против Кина, е да направи геополитичко прилагодување во западното крило за да се поправи традиционалниот систем на алијансата. Гледано од тој аспект, меѓу приоритетите на Бајден е да се отстрани штетата што беше доживеана во периодот на Трамп во трансатлантските врски и брзо да се затворат пукнатините пред тие да се претворат во длабоки геополитички раседни линии.

Овој пристап стана појасен во Брисел, каде што отиде Блинкен како дел од Министерскиот состанок на НАТО посветен на Балканот. Администрацијата на Бајден тука има две цели. Првата е редефинирање на стратешката мисија на НАТО, која функционира како најважен столб на трансатлантскиот геополитички блок. Поправањето на раштиманите гласови во НАТО кои почнаа да се слушаат како и гласовите распаѓање кои беа забележани во периодот на Трамп,  претставуваат приоритет за администрацијата на Бајден.

Нагласувајќи дека алијансата не е само одбранбена и безбедносна организација, Блинкен во Брисел, го истакна идентитетот на НАТО каде нејзината политичка страна е поизразена. Што е позначајно пак, односот на НАТО кон Кина е една од најозборуваните теми на трансатлантската геополитичка оска. Наведувајќи дека тие се во фаза на „разбирање на Кина“ како организација, генералниот секретар Столтенберг сега започна почесто да го користи концептот на „закана“ кон Кина. Всушност, на состанокот на високиот претставник на ЕУ Борел со Блинкен, беше забележано дека овој пристап се претвори во повторувачки дискурс.

Знаејќи дека постојат можности за соработка со Кина, Европа е исто така свесна дека овој бизнис стана стратешки предизвик. Затоа, за Бајден, НАТО се чини дека е најтешкиот столб во новиот трансатлантски ангажман што ќе се гради против Русија и Кина.

Втората цел на администрацијата на Бајден е да ја поправи фрагментираната структура на западниот геополитички фронт на трансатлантската оска. Покрај Блинкен, кој присуствуваше на Министерскиот самит на НАТО во Брисел посветен на Балканот, учеството на Бајден на самитот на лидерите на ЕУ преку видео конференција, привлекувањето внимание кон Кина и Русија имаше одлика на предупредување и прилагодување за Европа.

Иако Блинкен изјави дека тие на Европа не и понудија избор од видот „со нас или со нив“ во борбата на САД против Кина, се подразбира дека тие постепено ќе ја принудат Европа да направи избор во врска со Кина. Кина  е една од загриженоста за обликување на новата стратешка автономна стратегија што ЕУ се обидува да ја спроведе деновиве. Од оваа причина, постои Европа што ќе му каже да на раководството на САД со цел да се создаде стратешки интегритет против Кина, вели авторот на програмата проф. д-р Мурат Јешилташ, директорот за безбедносни истражувања од Фондацијата за политички, економски и општествени истражувања (СЕТА).



Слични вести