Апталық Анализ 54

Коронавирусқа байланысты әлемдегі жағдай.

1560193
Апталық Анализ 54

Коронавирус індеті болмайтын болса, онда 2020 жылы геосаяси тақырыптар емес  Америка Құрама Штаттарының Ауғанстанда 19 жылдан кейін Талибанмен келісім жасауы және Ұлыбританияның Еуроодақтан шығу мәселелері тілге тиек болушы еді.

Індеттің маңыздылығы соншалық жиһандық жүйені дүр сілкіндірді. Індет сонымен бірқатар оқиғаның туылуына себеп болды. Індеттің алғашқы сатысында коронавирустың жиһандық саясатқа қатты ықпал жасайтыны жайлы түсіндірмелер басым болды. Одан кейін осы жайлы түсіндірмелер тұрмыс тіршілікте байқала бастады. Қазір жеткен түйін болса, түрлі түсіндірменің орнын жиһандық қайғы алды. Бұл қайғының үш ерекшелігі бар. Бұлар қауіп, белгісіздік және болашаққа деген күдік.

Жиһандық үш ерекшелікке ие осы қайғы «геосаяси қайғы» деген жаңа қайғының пайда болуына себеп болуда. Бұл қайғы ортақ алаң туғызуда. Қауіпке, белгісіздікке және болашаққа деген күдіктің пайда болуына себеп болды. Бұл қайғының алғашқы түрі болса жиһандық жүйенің болашағына байланысты туындады. Жиһандық жүйенің болашағына бағытталған ең үлкен қайғы батыс әлемінде өрбуде. Батыстың стратегиялық үстімділігінің доғарылатыны, болашақ стратегиялық үстемділіктің күдік тудыруы батыстың қайғысын тіпті өрбітті.

Коронавирустан бұрынғы кезеңде әрі батыстың өз ішінде, әрі жиһандық деңгейде «Батыссыздық» деп аталған бұл қайғы коронавирус індетімен бірге тіпті кең қанат жайғаны байқалуда. Батыстың стратегиялық үстемділігін қайтадан қалыпқа келтіру ізденісі ретінде «Америка қайта келуде» деген тұғырмен Еуропаның «Стратегиялық автономиялық» ізденісі де осылайша бір қайғыдан құтылу ізденісіне дөп келуде.

Жиһандық жүйенің болашағына байланысты қайғыны тереңдеткен басқа бір жағдай да батыстан кейін жүйені орнатуға тырысқан Қытайдың күшеюі. Жүйені орнатуға ең күшті үміткер болған Қытай сынды актордің материалдық жағынан күшті болғанымен жиһандық деңгейде бір көкжиек көрсете алмады. Жиһандық климат өзгерісінен ортақ жиһандық мәселелерге бағылталған Қытайдың «ұстанымдары» тақырыбында үлкен мәселе және күдіктер тілге тиек болуда. Батыстан кейін әлемге дайындық жасау тақырыбында тіпті байсалды болған орта және үстіңгі категориядан өзін көрсеткен актерлердің талпыныстары да орталығы батыс болған бұл геосаяси қайғыны одан ары үлкейтті.

Бұл геосаяси қайғыны өрбіткен бір басқа жағдай да қауіптердің түрленуі. Коронавирус індетінің де кең таралуы жиһандық медицинаға үлкен үрей төндіруде. Бұл үрей террордан тіпті де үлкен. Террор жиһандық бір қауіп. Алайда бір жиһандық вирустан тіпті қауіпті емес. Террор техникалық бір әрекеттену ерекшелігіне ие емес. Бұл белгісіздік қауіптің сатып алу бағасын көтерген кезде барлық жүйенің қайтадан тергелуіне себеп болуда. Шегі белгісіз бір қауіп геосаяси қайғы жиһандық бір жағдайға себеп болуда. Жалғасып жатқан әскери қақтығыстар, мемлекеттер арасындағы дағдарыстар геосаяси қайғыны басқарған кезде қиналуда. Сондықтан мемлекеттердің тәуелсіз түрде саясаттар жүргізуіне апарып соғуда. Коронавирустан кейін әлемде байқалатын ең маңызды рухани жағдай геосаяси ретінде алдыға шығуда.



Ұқсас жаңалықтар