Προσπάθειες εξομάλυνσης των σχέσεων στη Μέση Ανατολή

Μια ανάλυση του ερευνητή θεμάτων εξωτερικής πολιτικής στη SETA, Τζαν Ατζούν

1748616
Προσπάθειες εξομάλυνσης των σχέσεων στη Μέση Ανατολή

Προσεγγίζουμε σε μια περίοδο στη Μέση Ανατολή όπου η ένταση μεταξύ των κρατών έχει σχετικά μειωθεί και έχει ηρεμήσει. Μία από τις σημαντικότερες εξελίξεις αυτής της διαδικασίας ήταν η επίσκεψη του πρίγκιπα διαδόχου Σεΐχη Μοχάμεντ Μπιν Ζαγιέντ Αλ Ναχιάν των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων (ΗΑΕ) στην Τουρκία και η συνάντηση με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. Συνεχίζονται οι διαπραγματεύσεις μεταξύ Τουρκίας, Σαουδικής Αραβίας και Αιγύπτου. Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα προσπαθούν να εφαρμόσουν παρόμοια διαδικασία με το Ιράν. Θα είναι όμως επιτυχής αυτή η προσπάθεια ομαλοποίησης;

Μια ανάλυση του ερευνητή θεμάτων εξωτερικής πολιτικής στη SETA, Τζαν Ατζούν.

Η επίσκεψη του διαδόχου των ΗΑΕ, Μοχάμεντ Μπιν Ζαγιέντ Αλ Ναχιάν στην Άνκαρα και η συνάντηση με τον Πρόεδρο Ερντογάν, η υπογραφή πολλών συμφωνιών και η ανακοίνωση ότι θα πραγματοποιηθεί επενδύσεις 10 δισεκατομμυρίων δολαρίων ήταν ένας σημαντικός δείκτης για την αναζήτηση μιας νέας «ισορροπίας» στη Μέση Ανατολή. Τους τελευταίους μήνες, σχεδόν όλοι οι περιφερειακοί παράγοντες επιδίωξαν διάλογο και συμφιλίωση και όχι σύγκρουση. Τα ΗΑΕ έχουν ξεκινήσει μια παρόμοια αποστολή όχι μόνο με την Τουρκία αλλά και με το Ιράν. Και η Τουρκία προσπαθεί να εξομαλύνει τις σχέσεις με τη Σαουδική Αραβία, την Αίγυπτο και το Ισραήλ.

Τι συνέβη λοιπόν ξαφνικά στην περιοχή που οι ηθοποιοί προσφέρθηκαν εθελοντικά να αλλάξουν θέσεις;

Αρκετοί παράγοντες έρχονται στο προσκήνιο για να εξηγήσουν αυτή την κατάσταση. Το πρώτο είναι η περιφερειακή πολιτική των Ηνωμένων Πολιτειών κατά την εποχή του Μπάιντεν. Τα ΗΑΕ και η Σαουδική Αραβία δεν λαμβάνουν πλέον άνευ όρων υποστήριξη των ΗΠΑ. Τα γεγονότα στο Αφγανιστάν και η εμφάνιση των Ηνωμένων Πολιτειών να αποσύρουν τα στρατεύματά τους από τη Μέση Ανατολή φαίνεται να έχουν ανησυχήσει σοβαρά αυτές τις χώρες. Δημιουργήθηκε η κατάσταση που έγινε ανάγκη να αναθεωρήσουν τις σκληρές θέσεις τους έναντι χωρών όπως η Τουρκία και το Ιράν. Το δεύτερο είναι ότι η Αραβική Άνοιξη και τα λαϊκά κινήματα έχουν χάσει την προηγούμενη ηρεμία τους. Οι κυβερνήτες χωρών όπως οι χώρες του Κόλπου και η Αίγυπτος δεν αισθάνονται καμία απειλή επιβίωσης αυτή τη στιγμή. Δεν κωδικοποιούν την Τουρκία, την οποία βλέπουν ως προστάτη και πρότυπο αυτών των λαϊκών κινημάτων, ως σοβαρή απειλή όπως πριν. Τρίτον, γίνεται κατανοητό ότι καμία χώρα δεν μπορεί να κερδίσει σε περιφερειακές συγκρούσεις και πολέμους δι' αντιπροσώπων  και φαίνεται ότι έχει εισέλθει σε μια σοβαρή σπείρα απώλειας-ήττας. Επιπλέον, το οικονομικό κόστος αυτού του αγώνα αυξάνεται μέρα με τη μέρα.

Όλοι αυτοί οι παράγοντες φαίνεται ότι οδήγησαν τις χώρες της περιοχής να επιδιώξουν την ομαλοποίηση όμως είναι ακόμη πολύ νωρίς για να μιλήσουμε για μόνιμη ομαλοποίηση στη Μέση Ανατολή. Πολλές περιοχές συγκρούσεων από τη Συρία και την Υεμένη μέχρι τη Λιβύη παραμένουν. Και η πραγματιστική φύση των χωρών της περιοχής, η αδυναμία των θεσμικών δομών, οι πιθανές παγκόσμιες αλλαγές, ειδικά η πιθανότητα απόκλισης στην πορεία δράσης των ΗΠΑ συνεχίζουν να δημιουργούν αβεβαιότητα.

 


Λέξεις-κλειδιά: #Ανάλυση

ΣΧΕΤΙΚΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ