Σύνοδος κορυφής ηγετών της ΕΕ και η Τουρκία

Μια ανάλυση του καθηγητή Μουράτ Γιεσίλτας, διευθυντή Ερευνών Ασφαλείας στη SETA

1673049
Σύνοδος κορυφής ηγετών της ΕΕ και η Τουρκία

Οι ηγέτες των χωρών της ΕΕ τον Ιούνιου πραγματοποίησαν Σύνοδο κορυφής. Η Σύνοδος πραγματοποιήθηκε μετά από έντονη διπλωματική κινητικότητα που διήρκησε τον Ιούνιο.

Μια ανάλυση του καθηγητή Μουράτ Γιεσίλτας, διευθυντή Ερευνών Ασφαλείας στη SETA.

Τον Ιούνιο του 2021 μαζί με Συνόδους κορυφής της G-7, του ΝΑΤΟ επίσης τη Σύνοδο κορυφής ΗΠΑ-ΕΕ, οι διατλαντικές σχέσεις με την περίοδο της προεδρίας του Αμερικανού προέδρου Τζο Μπάιντεν έχουν επιταχυνθεί. Συνεχίζονται ακόμα οι καταστροφικές συνέπειες της κληρονομιάς του πρώην προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ αλλά η Ουάσινγκτον έχει δείξει τη θέληση για να συνεργαστεί με τους συμμάχους της στην ευρωπαϊκή ήπειρο. Στην Ευρώπη υπάρχουν ανάμικτα συναισθήματα για την ενίσχυση της συνεργασίας με την Ουάσινγκτον στην Ευρώπη, ιδίως στους τομείς της ασφάλειας και της εξωτερικής πολιτικής. Φαίνεται ότι οι προσπάθειες του Μπάιντεν μέχρι στιγμής δεν ήταν αρκετές για την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης και της αλληλεγγύης μεταξύ των ΗΠΑ και της ΕΕ μετά την αρνητική κληρονομιά της προεδρίας του Τραμπ και του COVID-19. Ορισμένα αμφιλεγόμενα ζητήματα όπως το πώς να δημιουργηθεί μια σχέση με την Κίνα, πώς να υιοθετηθεί μια στάση για τη Ρωσία, η οικονομική συνεργασία και ο συντονισμός για την αποκατάσταση μετά τον κορωνοϊό φαίνεται να αναβάλλεται για τη διατήρηση της θετικής ατμόσφαιρας στις διατλαντικές σχέσεις. Η τελευταία Σύνοδος κορυφής των ηγετών δεν έχει υποσχεθεί εποικοδομητικά βήματα για την Τουρκία. Πράγματι, η Σύνοδος κορυφής ήταν μια μεγάλη απογοήτευση για την Άνκαρα, η οποία ετοιμάζεται να αναζωογονήσει τις σχέσεις με τις Βρυξέλλες. Ο θετικός διάλογος με την Τουρκία δεν οδήγησε σε συγκεκριμένα αποτελέσματα. Είναι σαφές σε πολλούς στην Τουρκία ότι η λεγόμενη «θετική ατζέντα» είναι πραγματικά ανέντιμη και χρησιμοποιείται μόνο για τον περιορισμό των αυτόνομων προσπαθειών της Άνκαρα. Η τελική δήλωση περιελάμβανε εννέα άρθρα σχετικά με την Τουρκία αλλά κανένα από αυτά τα άρθρα δεν ανέφερε την Τουρκία ως υποψήφια χώρα. Δεν ελήφθησαν συγκεκριμένα μέτρα για τη βελτίωση των σχέσεων με την Τουρκία ακόμη και ο διάλογος με την Τουρκία συνδέθηκε με ορισμένες προϋποθέσεις.

Η βοήθεια στους πρόσφυγες από τη Συρία αναφέρθηκε στην τελική δήλωση, αλλά η συνεργασία για τη μετανάστευση δεν αφορά συγκεκριμένα την Τουρκία. Παρά τη «θετική ατζέντα» που διαρκεί εννέα μήνες, δεν έχουν ληφθεί συγκεκριμένα μέτρα για την εξομάλυνση των σχέσεων με την Τουρκία.

Οι υποσχέσεις της Ευρώπης ήταν: Απελευθέρωση των θεωρήσεων, εκσυγχρονισμός της τελωνειακής ένωσης, αναζωογόνηση της διαδικασίας προσχώρησης, καλύτερος συντονισμός και συνεργασία στην άμυνα και την εξωτερική πολιτική.  Η συζήτηση της θετικής ατζέντας έχει ενθουσιάσει τους υποστηρικτές της ατζέντας της ΕΕ στις κοινωνίες των πολιτών καθώς και τους επίσημους φορείς. Αυτή η σύντομη περίοδος αισιοδοξίας μετατρέπεται γρήγορα σε απογοήτευση λόγω καθυστερήσεων της ΕΕ. Ορισμένα κράτη μέλη της ΕΕ μπορεί να είναι ικανοποιημένα με την επιδείνωση των σχέσεων ΕΕ-Τουρκίας αλλά η διατήρηση του αρνητικού αδιέξοδο θα αποδυναμώσει επίσης τη μακροπρόθεσμη στρατηγική στάση της ΕΕ. Οι δύσπιστες και επικριτικές φωνές στην Τουρκία θα κερδίσουν ακόμη περισσότερο έδαφος μετά τις άδικες αποφάσεις των Ευρωπαίων ηγετών σχετικά με την Τουρκία.

Η επίσημη στάση στην Τουρκία είναι ότι η «θετική ατζέντα» της ΕΕ σχετικά με την Τουρκία είναι «ανέντιμη». Αυτό θα κάνει τη συνεργατική προσέγγιση στις σχέσεις Τουρκίας-ΕΕ πιο δύσκολη από ό, τι πριν από έξι μήνες, όταν υπήρχε ελπίδα στον ορίζοντα. Οι κερδισμένοι αυτής της ανέντιμης προσέγγισης είναι οι τουρκοφοβικοί κύκλοι στην Ευρώπη και ο διευρυμένος ευρωσκεπτικισμός στην Τουρκία. Οι ηγέτες της ΕΕ θα πρέπει να σταματήσουν να κρύβονται πίσω από ισχυρισμούς των Ρωμιών ως δικαιολογία για καθυστέρηση της βελτίωσης των σχέσεων με την Τουρκία. Με όλα αυτά διακυβεύεται η αξιοπιστία της «θετικής ατζέντας». Εάν συνεχιστεί αυτή η ανέντιμη επίσημη στάση, η Άνκαρα και το ευρύτερο τουρκικό κοινό ενδέχεται να χάσουν το ενδιαφέρον και τον ενθουσιασμό τους για ανάπτυξη διαλόγου και συνεργασίας με την ΕΕ.


Λέξεις-κλειδιά: #Ανάλυση

ΣΧΕΤΙΚΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ