Στρατιωτικές συγκρούσεις εν καιρώ κορωνοϊού

Μια ανάλυση του διευθυντή Ερευνών Ασφαλείας στη SETA, αναπληρωτή καθηγητή Μουράτ Γεσίλτας

1414365
Στρατιωτικές συγκρούσεις εν καιρώ κορωνοϊού

Συνεχίζονται οι συγκρούσεις στη Μέση Ανατολή παρόλο που η επιδημία του κοροναϊού  μετατράπηκε σε παγκόσμια κρίση και επηρέασε παγκόσμιους παίκτες όπως οι ΗΠΑ. Παρά τις εκκλήσεις των Ηνωμένων Εθνών για κατάπαυση του πυρός σε περιοχές συγκρούσεων συνεχίζεται η αιματοχυσία στη Λιβύη, Συρία και την Υεμένη. Στον Λίβανο ξεκίνησαν πάλι οι διαδηλώσεις λόγω οικονομικών δυσκολιών και των διαφθορών, ενώ η ιρακινή κυβέρνηση δεν μπορεί να φτιάξει την οικονομία της που εξαρτάται από το πετρέλαιο. Ειδικότερα η Λιβύη, η Συρία και η Υεμένη αντί να καταπολεμούν τον κοροναϊό έχουν παραδοθεί στις εμφύλιες συγκρούσεις. Είναι σχεδόν αδύνατο να αποκτηθούν τα πραγματικά δεδομένα σε αυτές τις χώρες σχετικά με τις διαστάσεις που έχει πάρει η επιδημία του κοροναϊού. Στις περιοχές όπου συνεχίζονται οι συγκρούσεις, η επιδημία και οι εσωτερικές συγκρούσεις φαίνονται να έχουν περιπλεχθεί. Οι δε διεθνείς οργανισμοί δεν λαμβάνουν θέση πέραν προειδοποιήσεων.

Μια ανάλυση του διευθυντή Ερευνών Ασφαλείας στη SETA, αναπληρωτή καθηγητή Μουράτ Γεσίλτας

Στη Συρία τουλάχιστον τέσσερις περιοχές δίνουν μάχη με τον κοροναϊό. Σε περιοχές υπό έλεγχο του συριακού καθεστώτος ανακοινώθηκε ότι υπάρχουν 45 επιβεβαιωμένα κρούσματα του Covid-19. Ενώ στο Ιντλίμπ με την έναρξη του ιερού μήνα του Ραμαζανιού πραγματοποιούνται προσευχές σε τζαμιά με την προσέλευση αρκετών πιστών. Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχουν κρούσματα του κοροναϊού στο Ιντλίμπ. Μπορεί ανά πάσα στιγμή να προκύψει μια τρομακτική εικόνα και στο Ιντλίμπ όπου υπάρχει έντονος πληθυσμός, συνεχιζόμενες δυναμικές συγκρούσεων και αρκετοί προσφυγικοί καταυλισμοί. Στις δε περιοχές που ελέγχονται από τον Εθνικό Στρατό της Συρίας με τη βοήθεια της Τουρκίας καταβάλλονται μεγάλες προσπάθειες για τον περιορισμό της επιδημίας. Ενώ στις περιοχές υπό τον έλεγχο της τρομοκρατικής οργάνωσης YPG-PYD υποστηριζόμενη από τις ΗΠΑ είναι ελάχιστος ο αριθμός των κρουσμάτων. Ίσως και να αποτελεί εύνοια της μοίρας για τη Συρία που βρίσκεται στη δίνη του εμφυλίου πολέμου εδώ και 10 χρόνια, να παραμένει μακριά από την επιδημία του κοροναϊού.

Ενώ σε ολόκληρη την περιοχή υπάρχουν ανησυχίες για τον κοροναϊό στη Συρία οι συγκρούσεις κατά μέρη συνεχίζονται. Μια από τις πιο δυναμικές περιοχές είναι το Ιντλίμπ όπου σημειώνονταν συγκρούσεις και προ επιδημίας.  Το Ιντλίμπ είναι σημαντικό όχι μόνο από την άποψη συνέχισης και αναζωπύρωσης των συγκρούσεων αλλά και από την άποψη πιθανής γρήγορης διάδοσης της επιδημίας. Η Τουρκία μετά τη συμφωνία με τη Ρωσία στη Μόσχα, παρατηρείται ότι συνεχίζει να αυξάνει την στρατιωτική της δύναμη στα βόρεια των αυτοκινητοδρόμων M4 και M5. Αυτό μπορεί μεν να φαίνεται σαν προσπάθεια παρεμπόδισης νέων τετελεσμένων μετά τον κορωνοϊό αλλά φαίνεται ότι η Άνκαρα θα κάνει κάτι περισσότερο από αυτό. Η δημιουργία μιας πιθανής ασφαλούς ζώνης αποτελεί πάντα ένα από τα θέματα της ατζέντας της Άνκαρα. Αλλά γίνεται αντιληπτό ότι η Χαγιάτ Ταχρίρ αλ-Σαμ τις τελευταίες ημέρες έχει σκληρύνει τη στάση της απέναντι στην Τουρκία. Ομάδες εντός της Χαγιάτ Ταχρίρ αλ-Σαμ δεν έχουν αποδεχθεί ακόμα τη συμφωνία της Τουρκίας με τη Ρωσία στη Μόσχα και προσπαθούν να τη χαλάσουν. Μέλη της Χαγιάτ Ταχρίρ αλ-Σαμ πρόσφατα πραγματοποίησαν επίθεση κατά της Τουρκίας με αποτέλεσμα να πέσει μάρτυρας ένας Τούρκος στρατιώτης. Βεβαίως και η Τουρκία στην περίοδο μετά τον κοροναϊό πιθανότατα θα τηρήσει πιο σκληρή στάση απέναντι στην ΧΤΣ. Λόγω των επιθέσεων του συριακού καθεστώτος στο Ιντλίμπ, 1 εκατομμύριο εκτοπισμένοι άνθρωποι έχουν στριμωχθεί στα βόρεια της πόλης. Για τους κατοίκους του Ιντλίμπ δεν είναι λογική επιλογή το να παραμείνουν στα σπίτια τους για να προστατευτούν από τον κοροναϊό επειδή κατά τόπους συνεχίζονται οι αεροπορικές επιθέσεις του καθεστώτος. Από την άλλη στις περιοχές υπό έλεγχο του Εθνικού Στρατού της Συρίας με την υποστήριξη της Τουρκίας συνεχίζονται οι επιθέσεις της τρομοκρατικής οργάνωσης PKK-YPG.  Είναι συχνές οι απώλειες τρομοκρατών της YPG που προσπαθούν να διεισδύσουν στην περιοχή της επιχείρησης Πηγή Ειρήνης ανάμεσα στην Ρασουλάιν και την Ταλ Αμπιάντ. Η YPG στις περιοχές αυτές συνεχίζει έναν τρομοκρατικό πόλεμο κατά αμάχων και δίνοντας την εντύπωση ότι η πόλη δεν είναι ασφαλής προσπαθεί να παρεμποδίσει την εξασφάλιση σταθερότητας. Ενώ στο Αφρίν η PKK-YPG φαίνεται να ακολουθεί μια διαφορετική μέθοδο. Πάνω από 50 άμαχοι σκοτώθηκαν στην βομβιστική επίθεση που πραγματοποίησε στις 28 Απριλίου με όχημα παγιδευμένο με εκρηκτικά. Η τρομοκρατική οργάνωση PKK που συνεχίζει τις επιθέσεις στις περιοχές υπό τον έλεγχο της Τουρκίας αντιμετωπίζει δυσκολίες στα βόρεια της Συρίας. Στις περιοχές αυτές τις τελευταίες εβδομάδες αυξήθηκαν οι τρομοκρατικές επιθέσεις της ΝΤΑΕΣ. Η ΝΤΑΕΣ κρύβεται ειδικότερα στις περιοχές της ερήμου κατά μήκος των συνόρων της Συρίας και του Ιράκ και συνεχίζει τις τρομοκρατικές επιθέσεις. Λόγω αυτών των εξελίξεων ο συνασπισμός υπό την αιγίδα των ΗΠΑ παρέχει περισσότερη στήριξη προς την τρομοκρατικήη οργάνωση YPG κατά της ΝΤΑΕΣ. Από την άλλη το συριακό καθεστώς που προσπαθεί να κρύψει την επιδημία του κοροναϊού αντιμετωπίζει μεγάλη οικονομική εξάντληση. Ενώ η μείωση των τιμών του πετρελαίου και οι κυρώσεις που συνεχίζονται έχουν αγανακτήσει οικονομικά τη Ρωσία και το Ιράν. Δεν είναι γνωστό εάν θα ξεκινήσει μια νέα διαδικασία στη Συρία μετά τον κοροναϊό αλλά όλες οι πλευρές πιθανόν να το δουν ως ευκαιρία για να πάρουν νέα θέση μετά τον κοροναϊό.

Στη δε Λιβύη η κατάσταση είναι πιο κρίσιμη. Στις 22 Μαρτίου λόγω της επιδημίας, ο ΟΗΕ έκανε έκληση για κατάπαυση του πυρός αλλά ο πραξικοπηματίας Χαφτάρ δεν τήρησε την κατάπαυση του πυρός και συνέχισε τις επιθέσεις στην Τρίπολη όπου συνειδητά στόχευσε τα υγειονομικά συγκροτήματα. Όμως ο στρατός της Λιβύης δεν επέτρεψε στον Χαφτάρ υποστηριζόμενο από τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα να καταλάβει την Τρίπολη. Το σημαντικότερο είναι ότι ο Χαφτάρ αναγκάστηκε να αποσυρθεί από κάποιες περιοχές με μεγάλες απώλειες. Παρ' όλα αυτά συνεχίζει να ελέγχει τις νότιες συνοικίες της Τρίπολης. Ο Χαφτάρ που δεν κατάφερε να αποκτήσει αυτό που ήθελε, στις 28 Απριλίου ανακοίνωσε ότι διέλυσε τη βουλή με κέντρο το Τομπρούκ επίσης αυτοανακηρύχθηκε ως πρόεδρος ολόκληρης της Λιβύης. Μετά από δηλώσεις από τη Μόσχα ο Χαφτάρ κατάλαβε ότι το βήμα που έκανε δεν θα είχε αποτελέσματα. Ο υπουργός Εξωτερικών της Ρωσίας Λαβρόφ σχετικά με την πρωτοβουλία του Χαφτάρ είπε ότι δεν την θεωρούν σωστή. Ο λαός και η Βουλή στη Βεγγάζη αντέδρασαν έστω και με χαμηλό τόνο στα όσα προσπάθησε ο Χαφτάρ αναφέροντας ότι δεν θέλουν έναν νέο Καντάφι. Ο Χαφτάρ μετατράπηκε σε αδύναμο ηθοποιό που δεν μπόρεσε να πάρει αυτό που ήθελε. Όλα αυτά δεν σημαίνουν ότι είναι καλή η κατάσταση στη Λιβύη. Έχασε δύναμη η αντίσταση του λαού λόγω του κοροναϊού, των συγκρούσεων, λόγω των τιμών του πετρελαίου, της κρίσης με τα σκουπίδια και του προβλήματος ηλεκτροδότησης. Αυτό έχει δημιουργήσει πίεση που θα πυροδοτήσει την κοινωνική αναταραχή. Δεν έχει εφαρμοστεί κανένας οδικός χάρτης που προβλέπεται από διεθνείς συμφωνίες. Για αυτόν τον λόγο, τα πράγματα έχουν γίνει όλο και πιο περίπλοκα στη Λιβύη.

Στην Υεμένη και πριν την επιδημία η δημόσια υγεία ήταν μεταξύ των χειροτέρων ανάμεσα στις χώρες όπου συνεχίζονται οι συγκρούσεις. Στην Υεμένη προς το παρόν καταγράφηκε μόνο ένα κρούσμα του νέου κοροναϊού και είναι η χώρα μεταξύ των υπολοίπων με ελάχιστο αριθμό κρουσμάτων.

Η Σαουδική Αραβία στην πρώτη σειρά των προτεραιοτήτων έβαλε την καταπολέμηση του κοροναϊού και αυτό δείχνει πως έχει σταματήσει έστω και προσωρινά την στρατιωτική κινητικότητα στην Υεμένη. Αλλά αυτό δεν σημαίνει πως σταμάτησαν οι στρατιωτικές συγκρούσεις.

Η επιδημία του κοροναϊού δεν σταμάτησε τις συγκρούσεις στη Μέση Ανατολή αλλά είναι πιθανόν να αλλάξει την κατεύθυνση των συγκρούσεων.  

 

 


Λέξεις-κλειδιά: #Ανάλυση

ΣΧΕΤΙΚΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ