Η Τουρκική Μειονότητα της Δυτικής Θράκης (36-2021)

Νέα εποχή στις Μουφτείες της Θράκης;

1708852
Η Τουρκική Μειονότητα της Δυτικής Θράκης (36-2021)

 

 

 

Τον Ιανουάριο του 2018 το Ελληνικό Κοινοβούλιο υπερψήφισε το νόμο του τότε Υπουργείου Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων για την κατάργηση της υποχρεωτικής εφαρμογής της Σαρίας. Ήταν ένας νόμος σταθμός για τα ζητήματα θρησκευτικής ελευθερίας που συνάντησε ποικίλες αντιδράσεις τόσο από τον πολιτικό κόσμο της χώρας όσο και από την πλευρά της Μειονότητας.

 

Ο Κωνσταντίνος Γαβρόγλου,  τότε Υπουργός Παιδείας, που έφερε το νομοσχέδιο προς ψήφιση, μίλησε από το βήμα της Βουλής για ένα σύνολο βημάτων που στόχο έχουν την «πλήρη ορθολογικοποίηση των Μουφτειών». Εκείνη την περίοδο ωστόσο πρωτεύον ήταν η κατάργηση της υποχρεωτικής εφαρμογής της Σαρίας και κανείς δεν έδωσε ιδιαίτερη βαρύτητα στα επερχόμενα βήματα που προανήγγειλε ο Υπουργός.

 

Για την εφαρμογή του νόμου για τη Σαρία εκκρεμούσε η έκδοση Προεδρικού Διατάγματος που θα καθόριζε τους αναγκαίους δικονομικούς κανόνες για την συζήτηση των υποθέσεων δικαιοδοσίας του Μουφτή και την έκδοση των αποφάσεών του. Κι ενώ ο νόμος για την κατάργηση της υποχρεωτικής εφαρμογής του Ισλαμικού Νόμου ψηφίστηκε τον Ιανουάριο του 2018, το Προεδρικό Διάταγμα έφτασε προς ψήφιση στη Βουλή στο τέλος του Αυγούστου της ίδιας χρονιάς, κάτι που επίσης αποτέλεσε αντικείμενο κριτικής από κύκλους που προασπίζονταν την κατάργηση της Σαρίας.

 

Σε εκείνο τον νόμο υπήρχε ένα ξεχωριστό κεφάλαιο με το οποίο συστηνόταν στις τρεις Μουφτείες της Θράκης Διευθύνσεις Υποθέσεων Δικαιοδοσίας Μουφτή και ρυθμιζόταν όλα τα θέματα οργάνωσης, σύστασης και η διαδικασία πλήρωσης θέσεων προσωπικού. Αυτό προφανώς ήταν ένα από τα επόμενα βήματα που είχε προαναγγείλει ο Υπουργός και το οποίο αγνοούσε παντελώς η κοινότητα.

             

Αντανακλαστικά, οι φορείς της Μειονότητας αντέδρασαν άμεσα συγκαλώντας συσκέψεις με νομικούς, παρουσία των μειονοτικών βουλευτών, στην έδρα του Συλλόγου Επιστημόνων Μειονότητας Δυτικής Θράκης στην Κομοτηνή. Οι φορείς της Μειονότητας αμφισβήτησαν τις όποιες καλές πολιτικές προθέσεις και άσκησαν δριμεία κριτική στην ηγεσία του Υπουργείου κατηγορώντας την για κατάργηση της αυτονομίας του θεσμού του Μουφτή και της ευρύτερης λειτουργίας των Μουφτειών και την υπαγωγή τους στον απόλυτο έλεγχο του Υπουργείου.

 

Με τις ρυθμίσεις που εισηγούνταν, οι φορείς της Μειονότητας εξέφρασαν το φόβο ότι οι Μουφτείες μετατρέπονται σε κρατικές υπηρεσίες, γεγονός που παραβιάζει τις βασικές αρχές της Συνθήκης της Λωζάνης. Ακολούθησαν κινητοποιήσεις, συνεντεύξεις τύπου, ανακοινώσεις και όλα τα συναφή. Για την ιστορία να αναφέρουμε ότι ενώ και οι τέσσερις τότε εκλεγμένοι βουλευτές της Μειονότητας υπερψήφισαν την κατάργηση της υποχρεωτικής εφαρμογής της Σαρίας, σε δεύτερο χρόνο εναντιώθηκαν στο προεδρικό διάταγμα με το οποίο συστήνονταν οι Διευθύνσεις και συντάχθηκαν με τη θέση των υπολοίπων φορέων της Μειονότητας.

 

Αυτό είναι σε περίληψη το ιστορικό ενός νόμου που ‘τάραξε τα θεμέλια’ της Σαρίας, αλλά μαζί με αυτό προκάλεσε αλλαγές και στον τρόπο οργάνωσης και λειτουργίας των Μουφτειών. Είναι μια ιστορία που ξεκίνησε το 2018 και βρίσκεται σε εξέλιξη. Θα είχε κάποια στιγμή ενδιαφέρον να δουν το φως της δημοσιότητας στοιχεία, αλλά και ποιοτικά δεδομένα, για τα αποτελέσματα από την εφαρμογή του.

 

Πριν λίγες μέρες προστέθηκε μία ακόμα σελίδα σε αυτήν την ιστορία. Το Υπουργείο Παιδείας εξέδωσε δύο προκηρύξεις για την πλήρωση θέσεων ειδικών συνεργατών και μετακλητών υπαλλήλων στις τρεις Μουφτείες της Θράκης, κατ’ εφαρμογή του νόμου που προαναφέραμε.  

 

Οι ειδικοί συνεργάτες θα προσληφθούν με σύμβαση εργασίας ιδιωτικού δικαίου ορισμένου χρόνου, διάρκειας ενός έτους και με δυνατότητα ανανέωσης ανά έτος. Αντικείμενό τους θα είναι η παροχή νομικών συμβουλών στον Μουφτή, η επεξεργασία και κωδικοποίηση των αποφάσεών του και οποιαδήποτε συναφή εργασία αφορά τις εργασίες της Μουφτείας ή τους ανατίθεται. Οι μετακλητοί υπάλληλοι θα προσληφθούν για μία πενταετία με δυνατότητα ανανέωσης για ίσο χρονικό διάστημα μέχρι δύο φορές το ανώτερο και θα συντονίζουν, θα ρυθμίζουν όλα τα σχετικά με την Διεύθυνση Υποθέσεων Δικαιοδοσίας Μουφτή που συστήθηκε με τον νόμο που προαναφέραμε.

 

            Για την επιλογή μεταξύ των υποψηφίων ακολουθείται για μία ακόμα φορά η πεπατημένη οδός της σύστασης τριμελούς Επιτροπής και των συνεντεύξεων, μία πρακτική που τείνει να γίνει θεσμός αναφορικά με τα μειονοτικά.

 

            Ένα από τα σημεία κριτικής της Μειονότητας είναι ότι η πολιτεία μετατρέπει τις Μουφτείες σε κρατικές υπηρεσίες. Οι Μουφτείες της Θράκης έχουν ως προς τη λειτουργία τους και κρατικό χαρακτήρα, είναι δηλαδή δημόσιες υπηρεσίες.

 

Παρόλα αυτά, η βασική συνιστώσα της ταυτότητας των Μουφτειών της Θράκης είναι ότι αποτελούν τον θρησκευτικό πυρήνα της Μειονότητας. Θα έπρεπε να είναι σημείο αναφοράς όλων των θρησκευτικών ζητημάτων.

 

Δυστυχώς αυτό δεν συμβαίνει στην Θράκη. Ιστορικά, οι Μουφτείες δεν αποτέλεσαν πυρήνα ενότητας της κοινότητας και δεν κατόρθωσαν να συσπειρώσουν στους κόλπους τους το σύνολό της. Η πολιτεία φέρει μερίδιο ευθύνης ως προς αυτό καθώς οι όποιες πολιτικές πρωτοβουλίες υιοθετούνταν κατά καιρούς στόχευαν πρωτίστως στον περαιτέρω έλεγχο με αποτέλεσμα να απομακρύνουν μερίδα των μελών της κοινότητας.  Η ενίσχυση του ελέγχου από την πλευρά της πολιτείας ίσως να είναι το ζητούμενο και με τις συγκεκριμένες προσλήψεις, όπως υποστηρίζει η Μειονότητα στην κριτική της, ενώ μακροπρόθεσμα ίσως οδηγεί στην υιοθέτηση και άλλων πρωτοβουλιών που θα οδηγήσουν σε κάτι μεγαλύτερο, όπως είναι η ανάδειξη του Μουφτή.

 

Γεγονός είναι ότι η Μειονότητα αντιδράει στις παραπάνω πρωτοβουλίες και χαρακτηρίζει τον θεσμό των Μουφτειών ως «τον πιο ευαίσθητο θεσμό της κοινότητας». Πράγματι, ο χώρος των Μουφτειών και όλα τα ζητήματα που άπτονται της θρησκείας είναι ευαίσθητα για την κοινότητα θέματα, ενώ ρητορικό παραμένει το ερώτημα αν τελικά όλες αυτές οι πρωτοβουλίες οδηγούν σε κάποιου είδους «ορθολογικοποίησης των Μουφτειών».  Οι Μουφτείες της Θράκης μπαίνουν σε μία νέα εποχή λειτουργίας με νέα δεδομένα, νέα πρόσωπα και απομένει να δούμε εν τέλει ποιος θα είναι ο χαρακτήρας που θα προσλάβουν μετά τις όποιες αλλαγές.



ΣΧΕΤΙΚΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ