აქტუალური თემის ანალიზი 50-2022

ალ-ქაიდა ზავაჰირის სიკვდილის შემდეგ

1867201
აქტუალური თემის ანალიზი 50-2022

აქტუალური თემის ანალიზი 50-2022

ალ-ქაიდა ზავაჰირის სიკვდილის შემდეგ

აშშ-ს სადაზვერვო სამსახურის მიერ ავღანეთის დედაქალაქ ქაბულში ალ-ქაიდას ლიდერის ზავაჰირის ნეიტრალიზაცია გასული კვირის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი თემა იყო. საკითხი განხილული იქნა 11 სექტემბრის თავდასხმებთან და გლობალური ტერორიზმის წინააღმდეგ ბრძოლასთან კავშირში, რომელიც აშშ-მა გამოაცხადა. თუმცა, აუცილებელია საკითხის სხვადასხვა განზომილებიდან და ზავაჰირის კონტექსტში დაკონკრეტებასთან ერთად მის აბსტრაქტულ მხარესთან და უკანა ფონთან ერთად განხილვა. - ამ თემაზე გთავაზობთ პოლიტიკური, ეკონომიკური და საზოგადოებრივი კვლევის ცენტრის SETA-ს უსაფრთხოების კვლევების დირექტორის, პროფესორ მურათ იეშილთაშის სტატიას, რომელშიც იგი წერს:

ზავაჰირზე თავდასხმის იმ ფარგლებში მოხდენის ვარაუდმა, რომ ალ-ქაიდა კვლავ აქტიურია თუ არა და დარტყმა მიაყენა ორგანიზაციას, შეიძლება შეცდომაში შეგვიყვანოს. აუცილებელია განვიხილოთ იდეოლოგიები, რომლებიც ძალას იძენენ რელიგიური მითითებებით, არა ინდივიდებთან არამედ ინტელექტუალურ ინფრასტრუქტურასთან ერთად. წარსულში ზარქავის, ლადენის, ბაღდადის ან ყურეიშის მკვლელობით შეუძლებელი გახდა რელიგიით ნაკვები ტერორის დასრულება. ამ შემთხვევაში, ზავაჰირის „განადგურებაც“ სხვა სიტუაციას არ შექმნის.

აღსანიშნავია, რომ ალ-ქაიდამ უკან დაიხია 11 სექტემბრის თავდასხმების შემდეგ და გახდა არა აღმასრულებელი ორგანიზაცია, არამედ მიჰყვა ინტელექტუალური გავრცელების სტრატეგიას. ამ კონტექსტში მას შეუძლია სხვადასხვა რადიკალური ტენდენციების შეჯერება მხარდამჭერი, ხელმძღვანელობითი და მართვითი გაგებით. ალ-ქაიდა, რომელმაც შთააგონა სხვა რადიკალური ორგანიზაციები 11 სექტემბრის ფსიქოლოგიური პოზიციონირებით, თავისი თავი მიმთითებელ სტრუქტურად აქცია. სხვა სიტყვებით რომ ვთქვათ, მან მიიღო ხასიათი, რომელიც ახსენებს მოძრაობების მთავარ მიზანს, რომლებსაც აქვთ ინტელექტუალური კონფლიქტები ერთმანეთთან და რომლებიც ადვილად იყოფა.

ალ-ქაიდას მომავალთან დაკავშირებით რამდენიმე განსხვავებული ფაქტორი არსებობს. ერთ-ერთი მათგანია მეთოდი, რომელსაც მიჰყვება სათავეში ჩამდგარი სახელი. სეიფ ალ ადლის, ეგვიპტის სპეცრაზმის ყოფილი პერსონალის სახელი, რომელიც ხელმძღვანელობდა ორგანიზაციის სამხედრო ოპერაციებს, მოხსენიებულია როგორც შემდეგი ლიდერი როგორც კვლევებში, ასევე ამერიკელი ოფიციალური პირების და გაეროს ანგარიშებში. აშშ-ს სახელმწიფო დეპარტამენტის ძებნილთა სიაში მყოფი ზავაჰირის ადგილზე ადლის დაყენების საწინააღმდეგოდ სირიაში მყოფი ალ ქაიდას მომხრე პირების ტელეგრამის არხებით სეიფ ალ ადლის ირანში პატიმრობაში ყოფნის თაობაზე გავრცელებული ინფორმაციები სხვა ლიდერის განხილვას მოითხოვს. 

მეორე სახელია ზავაჰირის სიძე, აბდურაჰმან ალ-მაღრიბის სახელით ცნობილი მუჰამედ აბატაი, ალ-ქაიდას ავღანეთ-პაკისტანის ემირი და მედიასაშუალება ეს-საჰაბის მმართველი, რომელიც გაეროს ანგარიშში მესამე ადგილზეა.

კიდევ ერთი ფაქტორი თალიბანია. ცნობილია, რომ მოძრაობა ავღანეთში სხვა ჯგუფებს აკონტროლებს. არსებობს დიდი შესაძლებლობა, რომ აიმენ ეზ-ზავაჰირის საპირისპიროდ ახალი ლიდერი ევროპასა და ამერიკის კონტინენტებსა და მათ ახლო რეგიონენში მყოფ სამიზნეებზე თავდასხმის სურვილის საკითხში დაუპირისპირდეს თალიბანს და ხელიც კი შეუშალოს. ამ შესაძლებლობის განხორციელება კი პირდაპირ კავშირშია ახალი ლიდერის სურვილთან, ან გამოიყენოს სამხედრო პოლიტიკა, რომელიც გამოიწვევს ძალადობრივ და სწრაფ რეაქციას ამერიკელების წინააღმდეგ აიმან ეზ-ზავაჰირის მკვლელობაზე შურისძიების მიზნით, ან დარჩნენ დიდი ხნით ტერიტორიაზე, სადაც მუსლიმები ცხოვრობენ და იარსებონ უსაფრთხო პირობებში ავღანეთ-პაკისტანის რეგიონში.



მსგავსი ინფორმაციები