ارزیابی نتایج انتخابات در مراکش

ارزیابی نتایج انتخابات در مراکش

592545
ارزیابی نتایج انتخابات در مراکش

ارزیابی نتایج انتخابات در مراکش

به تاریخ ۷ ام اکتبر در مراکش انتخابات عمومی برگزار شد. حزب عدالت و توسعه بزرگترین شریک ائتلاف با افزایش دادن آراء خود، بعنوان اولین حزب، ۱۲۵ نماینده وارد مجلس این کشور ساخت. حزب عدالت و توسعه یک حزب دموکرات مسلمان می باشد. تعداد نمایندگان دیگر سه شریک ائتلاف کاهش یافت. انتخابات عمومی نسبتا شفاف و همگون با استانداردهای دموکراتیک برگزار گردید.

ولی فیصدی اشتراک در انتخابات نسبت به انتخابات سال گذشته ۲ پاینت کاهش یافته و در ۴۳ درصد باقی ماند.

حزب دوم انتخابات یعنی حزب اصالت و معاصر بیشترین افزایش را نشان داده و شمار نمایندگان خود در مجلس را از ۴۷ به ۱۰۲ نماینده رساند. الیاس العمری رهبر این حزب که در گذشته مشاور پادشاه بود، در عین حال دوست دوران کودکی وی می باشد. این حزب بدلیل موارد سیاسی بعنوان حزب کاخ شناخته می شود. این حزب استراتژی انتخابات را بطور کامل بر روی پلاتفورم ضد حزب عدالت و توسعه طرحریزی کرده و شعار سیاسی خود را نیز بر پایه سیکیولاریزم – اسلامگرایی تاسیس نمود. علاوه براین، راندن حزب عدالت و توسعه از مرکز را مورد هدف قرار داده بود.

به منظور ارزیابی نتایج انتخابات، باید در وحله نخست کاهش میزان اشتراک را مد نظر قرار داد. ضمناً حدود ۵ میلیون رای دهنده، برای استفاده از آرائ خود ثبت نام نکردند. در این وضعیت تنها یک سوم جمعیت صاحب حق رای دادن، از آراء خود استفاده نمودند.

نتیجه مذکور نشانگر عدم موفقیت احزاب سیاسی مراکش در زمینه جلب توده ها برای اشتراک در روند سیاسی می باشد. علاوه براین به عدم اعتماد و اطمینان بخش بزرگی از مردم به سیاسیون دلالت می کند. اکثر مردم براین باورند که انتخابات از نظر زندگی خود چیزی را تغییر نمیدهد.

ضمناً انتخابات نشان داد که عمر انتظارات خوش بینانه در مراحل اولیه بهار عربی کوتاه بوده است. در خلال قیامهای مردمی عربی در سال ۲۰۱۱ ، در مراکش نیز تظاهرات برپا شده و پادشاه با دادن قول اصلاحات، تظاهرات را فرونشانده بود. متعاقب این امر پادشاه با انجام اصلاحات در قانون اساسی، برخی از صلاحیتهای خود را به مجلس واگذار کرد. ضمناً بجای دادن وظیفه تشکیل حکومت به یکی از اعضای پارلمان، انتخاب نخست وزیر از گروه پارلمانی حزب اول انتخابات را قبول کرد. علاوتا، صلاحیت فسخ پارلمان به نخست وزیر داده شد. فقط اصلاحات این برداشت را که هر چیزی در جامعه به پادشاه وابسته می باشد، تغییر نداده و این اندیشه که تصمیمات اتخاذ شده در پارلمان در اصل تصمیم پادشاه می باشد، ادامه یافت. در نزد یک اکثریت بزرگ، این برداشت که پارلمان مکانی ورای مباحثه احزاب پیرامون موضوعات معین نمی باشد، از پایداری خود حراست نمود.

پس، در حالیکه شرکای کوچک حکومت ائتلاف آراء خود را از دست دادند، حزب عدالت و توسعه مراکش چگونه توانست آراء خود را افزایش دهد ؟

در دوره نخست وزیری عبد الاله بنکیران بین سالهای ۲۰۱۱ و ۲۰۱۶ ، با رهبری حزب عدالت و توسعه دو حکومت ائتلافی تشکیل یافت. حکومتهای مذکور در اجرای تعهدات خود چندان موفق نشدند. رشد اقتصادی ۷ درصدی پیش بینی شده زیر دو درصد باقی ماند. در این چهارچوب حکومتهای این حزب مجبور به اجرای سیاست ریاضت اقتصادی که مردم با آن مخالف بودند، گردیدند. بیکاری و فساد مالی بعنوان مسائل بنیادی به موجودیت خود ادامه داد.

ولی در حالیکه حزب عدالت و توسعه بزرگترین شریک حکومتها آراء خود را افزایش داد، توجیح کاهش آراء شرکای کوچک با عملکرد ضعیف حکومت کمی سخت می باشد. بدون دو حزبی که اراء خود را افزایش داده اند، ارزیابی احزابی که آراء آنها کاهش یافته است، در دو کتگوری امکان پذیر می باشد. تمامی احزاب چپگرا در ساحه سیاست مراکش در مقیاس وسیعی آراء خود را از دست دادند. بطوریکه، حزب فدراسیون چپگرای دموکرات که قبل از انتخابات با یکجا شدن سه حزب چپگرا تشکیل یافته و در رسانه ها جایگاه گسترده ای بدست آورده بود، تنها ۲ نماینده وارد پارلمان کرد. در اولین کتگوری احزابی نیز قرار دارند که مدت طولانی در ساحه سیاست مراکش جای داشته و زیر سقف کاخ فعالیت می کنند. کاهش آراء این احزاب دو علت دارد:

۱ – احزاب مذکور که چهره هایشان دیگر کهنه شده و عاری از یک مفکوره تازه می باشند، قابلیت قناعت خود را از دست داده اند.

۲ – وصایت کاخ برای خود یک حزب سیاسی جدیدی با آدرس اصالت و معاصر تعیین کرده است. برای همین بخش بزرگی از آراء صداقت برای پادشاه به سوی حزب اصالت و معاصر سوق یافت. علاوه براین حزب مذکور با پی ریزی استراتژی خود در محور سیکیولاریزم – اسلامگرایی، توانست قسمتی از رای دهندگان برخی از احزاب دیگر را نیز بسوی خود جذب بکند. سه حزب از احزاب حکومتهای ائتلاف حزب عدالت و توسعه جزو احزاب مورد بحث است.

باید گفت، ضعف حکومت از نظر اجرائیات بر دوش سیستم انداخته شد. این باورداشت که تعهدات کاخ چیزی بجز تزئین نظام قبل از بهار عربی نمی باشد، مورد دیگری ست که موجب بی علاقه ماندن رای دهندگان نسبت به این انتخابات شد.

پس, چگونه می توان با توجه به نتایج انتخابات، آراء و موقعیت حزب عدالت و توسعه را ارزیابی نمود؟

ارزیابی افزایش آراء با ۱۸ کرسی بدین صورت که اسلام سیاسی مهر خود را بر دولت زده است، اشتباه محض می باشد. بدست آوردن ۳۲ در صد آراء در یک انتخابات با میزان اشتراک کم، معادل حدود ۱۰ درصد کل رای دهندگان می باشد. ولی می توان گفت که حزب دیگر صاحب یک توده اجتماعی با ثبات می باشد.

ضمناً همانگونه که در دیگر کشورهای مسلمان مشاهده می کنیم، بعنوان یک بازیگر سیاسی قدرتهای اجتماعی را به مرکز انتقال می دهد. حزب عدالت و توسعه در سیاست بسته با مرکزیت کاخ، بدون برهم زدن تعادلات سیاسی، اقشار اجتماعی  را به خود جذب می کند. وظیفه تمثیل کننده چپ دموکراتیک در سالهای بین ۱۹۹۸ و ۲۰۰۷ ، در حال حاضر در بنیه حزب عدالت و توسعه جای دارد. استراتژی انتخاباتی حزب اصالت و معاصر که بعنوان حزب پادشاه شناخته می شود، حول محور ضد حزب عدالت و توسعه، از این نظر معنی دار است.

باوجود اصلاحات در مراکش ، پادشاه و محافل نزدیک وی به در دست گرفتن قدرت سیاسی ادامه می دهند. بدلیل ادامه نفوذ پادشاه در سیستم، موجودیت یک رژیم اتوریتر رقابت گرا مورد بحث می باشد. براساس یک همه پرسی که در این اواخر انجام گرفته است، ۸۲ درصد مردم براین عقیده اند که دولت اختلاس گرا می باشد. ضمناً، ۹۱ درصد مراکشی ها براین باورند که یافتن کار بدون داشتن واسطه در کشور ممکن نیست.



اخبار مربوطه