پذیرایی جمهوری تورکیه ازمهاجرین از کشورها ی مختلف در دوره های اخیر تاریخی

تورکیه در طول تاریخ طولانی خود، هم در زمان امپراتوری عثمانی و هم در دوره جمهوری، با دو نوع متفاوت از مهاجرت ها در ابعاد و کیفیت های مختلف روبرو شده است

1382890
پذیرایی جمهوری تورکیه ازمهاجرین از کشورها ی مختلف در دوره های اخیر تاریخی

تورکیه در طول تاریخ طولانی خود، هم در زمان امپراتوری عثمانی و هم در دوره جمهوری، با دو نوع متفاوت از مهاجرت ها در ابعاد و کیفیت های مختلف روبرو شده است.

در این نوشته میخواهیم دررابطه با سیاست مهاجرت پس از تاسیس جمهوری نوین تورکیه گفتگو کنیم.

تورکیه در طول تاریخ طولانی خود هم درزمان امپراتوری عثمانی وهم دردوره جمهوری با دونوع متفاوت از مهاجرت ها درابعاد وکیفیت های مختلف روبرو شده است. ناآرامی های سیاسی ودرگیری های مسلحانه درکشورهای همسایه تورکیه عامل مهمی دربروزمهاجرت است. ازسوی دیگرتورکیه همانندیک "پل" درنقطه تلاقی قاره های آسیا، اروپا وآفریقا قرارگرفته که این امرنیز یکی دیگرازعوامل مهم رویارویی تورکیه با پدیده مهاجرت میباشد.

پس از جنگ جهانی اول، با فروپاشی امپراتوری عثمانی، موج بزرگ مهاجرت ها به سمت جمهوری تورکیه ادامه یافت و جمهوری تورکیه همانند امپراتوری عثمانی میزبان بسیاری از پناهندگان و مهاجران شد. مطابق ماده 1 قرارداد و یادداشت تفاهم امضا شده بین یونان و جمهوری تورکیه مبنی بر مبادله اتباع یونانی و تورک که در تاریخ 30 جنوری سال 1923 به امضا رسید، "رومی های ارتدوکس ساکن تورکیه و نیز مسلمانان تبعه و ساکن یونان از مه 1، 1923 وادار به مهاجرت اجباری شدند.

درسال 1930 یهودیان به ویژه یهودیان آلمان واتریش با فراراز رژیم نازی به تورکیه پناه آورده ویا از تورکیه به عنوان کشورترانزیت استفاده کرده وبه فلسطین مهاجرت کردند. درطی این مدت، نه تنها یهودیان به تورکیه پناهنده شدند، بلکه شهروندان بسیاری ازکشورهای دیگرنظیرایتالیا، بلغارستان ویونان که به اشغال آلمان نازی درآمده بود، نیزبه تورکیه مهاجرت کردند.

با سقوط امپراتوری عثمانی، اقلیت تورک ومسلمان ساکن شبه جزیره بالکان نظیریونان، بلغارستان، رومانیا و یوگسلاویا به تورکیه مهاجرت کردند. بین سالهای 1923 الی 1950 در حدود 850.000 تن از این کشورها به تورکیه آمدند.

مهاجرت ازبالکان به تورکیه پس ازجنگ جهانی دوم نیز ادامه یافت. در اوایل دهه 1950 ونیزدرسال 1989 موج مهاجرت بزرگی از بلغارستان به تورکیه مشاهده شد. پس ازجنگ جهانی دوم تاسیس رژیم کمونیستی به رهبری یوسیپ بروز تیتو دریوگسلاوی سابق باعث شد تا مسلمانان تورک ساکن بوسنیا، کوساوا و آلبانیا وادار به مهاجرت به تورکیه شوند. علاوه بر این، جنگ بوسنیا بین سال های 1992 الی 1995 و جنگ کوساوا بین سالهای 1998 الی 1999 باعث مهاجرت های گسترده یی ازاین مناطق به تورکیه  شد.

غیرازاین مهاجرت ها، تورکیه پذیرای تعداد زیادی مهاجرازکشورهای خاورمیانه نیزشده است. به طورمثال، پس از وقوع انقلاب اسلامی ایران درسال 1979 بسیاری ازایرانی ها با بهره مندی از قانون معافیت ویزه که بین دو کشور حاکم بود، بین سال های 1980 الی 1991 به تورکیه مهاجرت کردند. تعداد ایرانیانی که با بهره مندی از قانون معافیت ویزه به تورکیه مهاجرت کردند، بین 500 هزار تا 1 میلیون تن تحمین زده میشود. برخی براین باورندکه تعداد این افراد به 1.5 میلیون تن میرسد. اگرچه سیاستهای تورکیه درمورد ایرانیان دراین دوره بسیار"سخاوتمندانه" بوده، اما تورکیه برای حفظ روابط خود با ایران، شهروندان ایرانی را تشویق میکرد تا به شکل موقت درتورکیه اسکان کرده وبیشتربه شکل ترانزیت از آن استفاده کرده و به کشورهای ثالث بروند.

تورکیه همچنین بین سال های 1980 الی 1988 درهای خود را بر روی مهاجرت پیشمرگه که در طول جنگ ایران وعراق درحلبچه قتل عام میشدند، بازکرد. موج دوم مهاجرت عراقی ها به تورکیه در جریان جنگ خلیج وبا اشغال کویت ازسوی صدام حسین در تاریخ 2 آگست سال 1990 آغاز شد. از تاریخ 2 آگست، 1990 الی 2 اپریل 1991 درمجموع 7.489 عراقی به تورکیه پناهنده شدند. در 14 اپریل 1991 نیز تعداد پناهجویان به 460.000 تن رسید.

تورکیه همچنین در جریان اشغال افغانستان از سوی اتحاد جماهیر شوروی سابق و بروز جنگ بین این دو کشور در سال 1982 درهای خود را بر روی افغان هایی که اصالتا تورک بودند، بازکرد.

البته سیاست پناهندگی درهرکشوری با توجه به موقعیت جغرافیایی آن کشورو واقعیتهای سیاسی و اقتصادی که با آنها روبروست، درطول زمان میتواند تغییرکند. اما تغییردرسیاست پناهندگی اتحادیه اروپا وتورکیه درسالهای اخیر به دلیل جنگهای داخلی درخاورمیانه شتاب بیشتری گرفته است. میتوان گفت که سیاست پناهندگی تورکیه درروند پیوستن به اتحادیه اروپا به سیاست پناهندگی این اتحادیه بیشتر نزدیک شده است. اما پناهجویان سوریه باعث به وجود آمدن خط گسل وبروزاختلاف های عمیق در سیاست این دودرقبال پناهندگان شده است. درنوشته های بعدی درمورد این خط گسل و اختلافاتی که عمیق شده به ارائه اطلاعات به شما عزیزان خواهیم پرداخت.

به طور خلاصه اگر چه جمهوری تورکیه در اجرای سیاست خود در قبال پناهندگان، به دلایل امنیتی و نیز به عنوان بخشی از فلسفه وجودی و ملی خود، برخی  محدودیت های جغرافیایی را در نظر گرفته، اما در طول تاریخ خود همواره درهای خود را بر روی مهاجرانی که از کشورهای مختلف، مذاهب گوناگون و نژادهای متفاوت به آن پناه آورده اند باز کرده است. این رفلکس جمهوری تورکیه در واقع ادامه سیاست پناهندگی اجرا شده توسط امپراتوری عثمانی است.

 

 



اخبار مربوطه