تبصره ای بر اجندای روز،آغاز دوره جدید در توسعه سازمان کشورهای تورک

سازمان کشورهای تورک نهمین اجلاس سران خود با موضوع "دوره جدید برای تمدن تورک: به سوی توسعه و رفاه مشترک" را در شهر سمرقند اوزبیکستان برگزار کرد

1907950
تبصره ای بر اجندای روز،آغاز دوره جدید در توسعه سازمان کشورهای تورک

سازمان کشورهای تورک نهمین اجلاس سران خود با موضوع "دوره جدید برای تمدن تورک: به سوی توسعه و رفاه مشترک" را در شهر سمرقند اوزبیکستان برگزار کرد. این سازمان که در اجلاس استانبول با میزبانی تورکیه رئیس دوره‌ای سال گذشته،  نام خود را از شورای تورک به سازمان کشورهای تورک تغییر داده و سند چشم انداز 2040 را پذیرفت، در پایان اجلاس سمرقند، بیانیه‌ای در ارتباط به دورنمای خود و گام‌هایی که برای تامین همکاری و یکپارچگی جهان تورک برخواهد داشت، منتشر کرد. در بیانیه 103 ماده‌ای سمرقند جزئیات زیادی وجود دارد.

دربرنامه تبصره ای برآجندای روزاین هفته ای مان مطلبی داریم دراینمورد بقلم پروفیسور دکتور مراد یئشیل‌تاش مدیر بنیاد تحقیقات سیاسی، اقتصادی و اجتماعی تورکیه ستا که تقدیم شما عزیزان مینماییم:

یکی ازمهم‌ترین تحولات دراین اجلاس، بدون شک کسب موقعیت ناظرتوسط جمهوری تورک قبرس شمالی بود. در حالی که درماده هفتم بیانیه بیان می‌کند که "تورک‌های قبرس را بصفت بخشی از جهان تورک مشاهده می‌کنند"، اعطای موقعیت ناظر به جمهوری تورک قبرس شمالی از نظر لغو تجرید این جمهوری مهم بوده و از نظر اعضای سازمان به غیر از تورکیه نیز، گامی جسورانه محسوب می‌شود.

علاوه بر این، پس از اظهارات الهام علی‌اف رئیس جمهور آذربایجان مبنی بر اینکه "مرزهای جغرافیایی جهان تورک گسترده تراست" از جانب اعضا مورد تایید قرار گرفت، فراخوان برای حمایت از موضوعاتی مانند حفاظت ازحقوق، امنیت وهویت ملی هم‌نژادان‌مان درخارج ازکشورهای عضو سازمان کشورهای تورک در بنیه سازمان، از جهت  دیگرنیز از ویژگی پیام واضحی که آذربایجان در پلاتفورم سازمان به ایران داد، برخوردار بود.

دراین بیانیه ضمن دادن پیام‌های حمایت‌آمیز واضح به قرقیزستان بر اساس قوانین بین‌المللی، در خصوص مسئله مرزی قرقیزستان و تاجیکستان که در دوره  های اخیر باعث ایجاد تنش‌هایی شده است، بر بسیاری از موضوعات از مهاجرت‌های غیرقانونی گرفته تا مبارزه با تروریزم و ​​تامین ثبات در افغانستان تاکید صورت گرفت.

از سوی دیگر، عامل مهم در توسعه سازمان کشورهای تورک و تعمیق همکاری، که نباید نادیده گرفته شود، همکاری دوجانبه یا چندین جانبه دیگر کشورهای عضو در خارج از سازمان است. یکجا با موجودیت نمونه‌های زیادی از همکاری‌های دوجانبه و چندین جانبه در این زمینه، صرفا، بررسی روابط تورکیه و آذربایجان کافی خواهد بود. بطوریکه، به راحتی می‌توان گفت، روابط دوجانبه اخیر بین تورکیه و آذربایجان و نتایج ملموسی که در پی این روابط حاصل شد، نقش مشوقی برای همکاری در بنیه سازمان کشورهای تورک ایفا می‌کند.

مضافا براین، ابتکارات دوجانبه و چندین جانبه رهبران کشورهای عضو نیز حائز اهمیت است. حتی رهبران، شاید با دورنمایی که در میان گذاشتند، حیاتی‌ترین عامل در توسعه همکاری در بنیه سازمان کشورهای تورک هستند. بطوریکه، ریاست سازمان کشورهای تورک و هیئت‌های تخنیکی  کشورهای عضو با چشم‌انداز و راهنمایی رهبران، قویا ازدوسیه های خود حمایت کرده و برای اجرای آنها تلاش زیادی بخرج می‌دهند.

در این مرحله، انکار نقش مهم جهش‌های تورکیه و رهبری رئیس جمهور اردوغان در تسریع بخشی فعالیتهای اخیر سازمان کشورهای تورک غیرممکن است. به همین شکل، علی‌اف در آذربایجان، توکایف در قزاقستان، جباروف در قرقیزستان و میرضیایف در اوزبیکستان نقش‌های مهمی در تسریع  فعالیتهای  رو به رشد سازمان کشورهای تورک دارند. همچنین اوربان نخست وزیر مجارستان نیز که کشور ناظر عضو در این سازمان است، در این روند رهبری هماهنگی را از خود نشان می‌دهد.

نویسنده: پروفسور دکتر مراد یئشیل‌تاش مدیر بنیاد تحقیقات سیاسی، اقتصادی و اجتماعی تورکیه



اخبار مربوطه