نظری به آجندای تورکیه و جهان، مروری بر اجلاس عالی سران ناتو در مادرید

مفهوم استراتژیک جدید پیمان دفاعی ناتو د اجلاس عالی رهبران پیمان در29جون درمادرید تصویب شد

1850844
نظری به آجندای تورکیه و جهان، مروری بر اجلاس عالی سران ناتو در مادرید

در برنامه نظری به آجندای تورکیه و جهان امروزی مان مطلبی داریم در این مورد بقلم پروفیسور دکتور مراد یئشیل‌تاش مدیر بنیاد تحقیقات سیاسی، اقتصادی و اجتماعی تورکیه ستا که تقدیم شما عزیزان مینماییم:

 در اجلاس عالی رهبران پیمان دفاعی ناتو در 29 جون در مادرید، این پیمان مفهوم استراتژیک جدید خود را قبول کرد. تغییر جدی در محیط امنیتی در مقایسه با مفهوم استراتژیک قبلی، مفهوم استراتژیک جدید ناتو را به شدت تغییر داده است. در این چهارچوب، در سند 2010 ضمن اشاره به موجودیت صلح در منطقه یورو آتلانتیک، گفته شده است، این منطقه بدلیل عملکرد خشونت‌آمیز روسیه جو صلح‌آمیز خود را از دست داده و نمی‌توان احتمال حمله به یکی از اعضای ناتو در آینده را نادیده گرفت.

درحالی که در سند قبلی موضوعاتی مانند کاهش تسلیحات هستوی، معاهدات کنترل تسلیحات و خلع سلاح درچهارچوب مشارکت روسیه از جایگاه مهمی برخورداربود، درسند جدید تاکید شده است که این تلاش‌ها به دلیل رفتارروسیه تاحدزیادی کاهش یافته وثبات راهبردی درجهت منفی تحت‌تاثیر قرارگرفته است. ازسوی دیگر، گفته می شود، ایران و کره شمالی برغم اینکه در سند قبلی گنجانده نشده‌اند، همچنان به توسعه برنامه‌های هستوی وبالستیک خود ادامه داده و سوریه، کوریای شمالی و روسیه به همراه بازیگران مسلح غیردولتی از سلاح‌های کیمیاوی استفاده کرده‌اند.

در مفهوم استراتژیک جدید، ماموریت‌های اصلی ناتو حفظ شد. بر این اساس، سه ماموریت اصلی این اتحاد ادامه خواهد داشت. اینها عبارتند از بازدارندگی و دفاع، پیشگیری و مدیریت بحران و امنیت مشارکتی میباشد. با این حال، باید گفت که تاکید بر اهمیت انعطاف‌پذیری اجتماعی به طور قابل توجهی افزایش یافته است، زیرا در سند مفهوم گفته می‌شود که انعطاف پذیری برای تحقق سه وظیفه اصلی، از اهمیت حساسی برخوردار است. با توجه به حمله روسیه به اوکراین، سند جدید بر لزوم تقویت جدی قابلیت‌های دفاعی و بازدارندگی در چهارچوب دفاع جمعی که ماده پنجم پیمان است، تاکید می کند.

از سوی دیگر، این برداشت وجود دارد که تا زمانی که سلاح‌های هستوی وجود داشته باشند، ناتو نیز بعنوان یک پیمان هستوی باقی خواهد ماند. علاوه براین، پس ازتاکید براینکه هدف از سلاح‌های هستوی ناتو، حفظ صلح و جلوگیری از اقدامات تجاوزکارانه و ارعاب است، تاکید می شود که ناتو توانایی و اراده لازم برای تضمین بازدارندگی قابل اعتماد در مقابل هر بازیگر متخاصم را دارد.

همچنین تاکید می‌شود که تکنالوژی‌های پیشرفته و مخرب هم فرصت و هم خطر بوده، این تکنالوژی‌ها ماهیت تضاد را تغییر داده، اهمیت استراتژیک بیشتری داشته و به عرصه‌های اصلی رقابت جهانی تبدیل می‌شوند. یعنی گفته می شود که موفقیت برتری تکنولوژیکی، در میدان نبرد تحت‌تأثیر بیشتری قرار می‌گیرد. بدلیل تبدیل تدریجی محیط تهدید به شکل ترکیبی، به اهمیت انعطاف پذیری تاکید می‌شود. در این زمینه آمده است که ناتو انعطاف‌پذیری و برتری تکنولوژیکی خود را در مقیاس کشوری و جمعی تقویت خواهد کرد. از سوی دیگر بیان می‌شود که دسترسی بی‌وقفه به فضا و فضاهای سایبری در بعد تکنالوژی برای دفاع و بازدارندگی مؤثر ضروری است. گفتن اینکه، حملات در فضای سایبری و فضایی می‌تواند به سطح حمله مسلحانه رسیده و منجر به اجرای ماده پنج پیمان شود، کاملا قابل توجه است.

نقشی که در مفهوم استراتژیک جدید ناتو به روسیه نسبت داده می‌شود، دستخوش تغییر اساسی شده است. گفته می‌شود که روسیه به دلیل سیاست و اقدامات خصمانه‌اش، دیگر نمی‌تواند مانند سند قبلی به عنوان یک شریک مشاهده شود. مفهوم جدید، روسیه را به عنوان یک تهدید مهم و مستقیم برای امنیت متفقین و صلح و ثبات منطقه یورو آتلانتیک ارزیابی می‌کند. همانطوریکه انتظار می‌رفت، در سند جدید جایگاه مهمی برای چین در نظر گرفته شده است. از این نظر می‌توان گفت که علیه چین از یک زبان صریح و خشن استفاده شده است، زیرا گفته می‌شود چین تلاش می‌کند تا نظم بین‌المللی مبتنی بر قواعد از جمله دریا، فضا و فضای مجازی خود را ویران کند.

نویسنده: پروفسور دکتر مراد یئشیل‌تاش مدیر بنیاد تحقیقات سیاسی، اقتصادی و اجتماعی تورکیه



اخبار مربوطه