از اقدام به کودتا در ترکیه چهار سال گذشت

مردم بودند که موفق شدند و این کودتاچیان بودند که شکست خوردند

1457131
از اقدام به کودتا در ترکیه چهار سال گذشت

4 سال از تلاش برای کودتای نظامی سازماندهی شده توسط فتو برای سرنگونی حکومت منتخب ترکیه در روز 15 جولای 2016 گذشت.

دلایل زیادی در عدم موفقیت کودتای انجام شده توسط فتو وجود داشت. مهمترین این موارد این بود که مردم برای جلوگیری از تحقق کودتا ضمن مقاومت در برابر توطئه کنندگان به خیابانها سرازیر شدند. در نتیجه این مردم بودند که موفق شدند و این کودتاچیان بودند که شکست خوردند. رویکرد نهاد سیاسی نیز در برابر کودتاها یکی دیگر از دلایل مهم عدم موفقیت کودتا بود. در واقع ، در 27 اپریل 2007 ، دولت غیرنظامی به بیانیه شدید الحن نیروهای مسلح ترکیه علیه دولت واکنش شدیدی نشان داد و اظهار داشت كه این بیانیه اقدامی فراتر از اختیارات ارتش است. این نگرش باعث شد سیاست گزاریهای غیرنظامی قوی تر شود و به این ترتیب یک دوره تاریخی از نظر دموکراتیزه شدن روابط غیرنظامیان و نظامیان گشوده شود.

بعد از 15 جولای ، تحولات مهم بسیاری در سیاست داخلی و خارجی ترکیه اتفاق افتاد. روند پاکسازی فتو که بلافاصله پس از اقدام به کودتا در سیاست داخلی آغاز شد ، با موفقیت مدیریت شد. افرادی که با فتو در موسسات حساس کشور مانند امنیت ، عدالت ، سلامت و آموزش و پرورش رابطه داشتند از پستهای خود حذف شدند. بسیاری از آنها در خلال محاکمه مقصر شناخته شدند. مهمترین این افراد کسانی بودند که از میان نیروهای مسلح ترکیه شناسایی و تعلیق شدند. همچنین پرسنل نظامی  ای که در پستهای مهم بودند از پستهای خود در ارتش اخراج شدند. به همین ترتیب ، هزاران مامور پلیس که با فتو رابطه داشتند نیز اخراج شدند.

اصلاحات در بخش نهادهای امنیتی ترکیه پس از 15 جولای نیز از اهمیت حیاتی برخوردار بود. در همین زمینه ، فرماندهان ژاندارمری و گارد ساحلی وابسته به وزارت امور داخله شدند و با تغییر نقش رئیس ستاد کل بر فرماندهان نیرو ، وزارت دفاع ملی از نقش بیشتری برخوردار شد. اولین نتیجه حذف فتو از بوروکراسی امنیتی و اصلاح بخش امنیتی در مبارزه با تروریسم مشاهده شد. به این ترتیب که استراتژی مؤثرتری علیه پ.ک.ک اجرا شد و عملیات سپر فرات علیه تروریستها در سوریه آغاز شد و در منطقه میزان توانایی هر دو گروه تروریستی به حداقل رسید.

یکی از مهمترین تحولات در سیاست داخلی برگزاری همه پرسی  در 16 اپریل 2017 که در ترکیه برگزار شد ، در نتیجه این همه پرسی سیستم پارلمانی به سیستم ریاست جمهوری تغییر یافت.  با این تغییر ، سیستم پارلمانی به پایان رسید. سپس متعاقب برگزاری اولین انتخابات، سیستم جدید در ترکیه به اجرا گذاشته شد.

در سیاست خارجی ، حوادث 15 جولای تقریباً سبب ایجاد یک نقطه عطف شد. دولت ، که هنوز هم در استفاده از ارتش قدرتمند خود برای به حداقل رساندن مشکلات امنیتی ناشی از بحران سوریه قبل از 15 جولای، مردد بود ، یک ماه پس از تلاش به کودتا ، یک عملیات نظامی را علیه سازمان تروریستی داعش در سوریه انجام داد. این اقدام نشانه آن بود که رفتار ترکیه در سوریه نیز وارد دوره جدیدی شده است. با اجرای عملیات سپر فرات ترکیه توانست داعش را پاکسازی و امکان حضور گروه تروریستی پ.ک.ک را در غرب فرات غیرممکن کند. در واقع ، درست بعد از عملیات سپر فرات ، این بار هدف مستقیماً پ.ک.ک بود. با آغاز عملیات عفرین که از 20 جنوری 2018 آغاز شد ، پ.ک.ک از عفرین اخراج شد. بنابراین ترکیه شروع به ایفای نقشی فعال تر در بحران سوریه ، کرد. سپس عملیات چشمه صلح در اکتبر سال 2019 علیه  پ.ک.ک در شرق فرات ترتیب یافت.  ترکیه با این عملیات توانست تاثیر پ.ک.ک را در شمال سوریه از بین ببرد و مانع از تشکیل یک نظام تروریستی در این منطقه شود.  ترکیه در حال حاضر ابتکار عمل را برای حل بحران ادلب در دست گرفته است ، در ادلب ، رژیم سوریه در مارچ 2020 ضربه بزرگی متحمل شد. از سوی دیگر تمامی این عملیاتهای نظامی پس از 15 جولای ترکیه را قادر ساخت تا در صحنه دیپلماسی فعال تر عمل کند.

لیبیا از جمله دیگر مناطقی بود که تحت تاثیر این رویداد قرار گرفت. از زمان بحران لیبیا در سال 2011 ترکیه که همواره بر راه حلهای دیپلماتیک پای می فشرد اقدام به حمایت از دولت وفاق ملی لیبیا در برابر نیروهای وابسته به جنرال حفتر کودتاچی کرد. دولت وفاق ملی در طرابلس در روز 4 جولای 2019 از سوی سازمان ملل متحد به عنوان دولت مشروع شناخته شده است. در این زمینه ، با امضای توافق نامه میلن ترکیه و لیبیا، از سقوط طرابلس توسط نیروهای حفتر جلوگیری شد و مانع از تحقق رویاهای حفتر و پشتیبانان وی گردید.

در نتیجه ، 15 جولای از بسیاری از جنبه ها برای ترکیه نقطه عطف مهمی بود. با افزایش مقاومت در سیاست های داخلی مقاومت ترکیه در بعد سیاست خارجی نیز افزایش یافت و آنرا فعال تر و مستقل تر کرد. البته این روند سبب شد تا رقبای ترکیه بیشتر کنار هم جمع شوند که این امر نیز به افزایش فشارهاي ژئوپلتيك در خاورميانه علیه تركيه انجامید.  از سوی دیگر ترکیه پس از 15 جولای با غرب به خصوص با ایالات متحده ، بحرانهای سختی را تجربه کرد.

جمهوری ترکیه  4 سال پس از 15 جولای با چالشهای متعددی روبرو شد ، اما تلاشهای چهار سال گذشته  انرژی لازم را برای عبور از این چالشها برای ترکیه فراهم کرده است. این انرژی امن باید به عنوان فرصتی برای سیاست خارجی مؤثر برای ترکیه دموکراتیک تر تلقی گردد.



اخبار مربوطه