Turkiya mudofaa sanoatida milliy loyihalar 11- qism

Turkiya mudofaa sanoatida ketma ket muhim qadamlar tashlamoqda. Deyarli har oy juda muhim loyihalardan ba’zilarida katta  muvaffaqiyatga erishganini ko'rmoqdamiz.

Turkiya mudofaa sanoatida milliy loyihalar 11- qism

 

Turkiya mudofaa sanoatida ketma ket muhim qadamlar tashlamoqda. Deyarli har oy juda muhim loyihalardan ba’zilarida katta  muvaffaqiyatga erishganini, ba’zi mudofaa  mahsulotlari sinovdan muvaffaqiyat bilan o’tganini, ba’zi loyihalar uchun  imzo marosimlari o’tkazilganini ko’ryapmiz. Joriy noyabr oyining dastlabki 10 kunida  juda ko’p sonda mudofaa loyihasiga guvoh bo’ldik. 2018- yili 1- noyabrda Prezident Erdo’g’an rahbariyatida, TUBİTAK SAGE harb zıvana raylı tizimi (HABRAS) sinovi bo’lib o’tdi.  PULAT  zarba tizimi faoliyati sinovi va nur loyihasi sinovi muvaffaqiyat bilan  bo’lib o’tdi. Prezident Rajab Tayyib Erdo’g’an ushbu sinovlar o’tkazilgan Milliy texnologiyalarni  rivojlantirish infratuzilmaning  ochilish marosimida mudofaa sanoati bilan aloqali muhim  xush xabarlar berdi.

2018- yilli 4- noyabr kuni  MİLGEM loyihasi doirasida ishlab chiqarilgan korvet sinfidan uchinchisi bo’lgan TCG Burgazada F-513 dengiz kuchlariga topshirildi. 2018- yili 8- noyabrda mudofaa sanoat rahbariyati esa o’lkamizning o’ziga xos mahsuloti bo’lgan milliy harbiy samolyot uchun o’ziga xos motor rivojlantirish dasturi bitimini imzolab o’ziga xos bir turbofan jangovar samolyot motorini  rivojlantirish jarayonini  boshlatib yubordi.

2018- yili, 9- noyabr kuni esa dastlabki  18 oydan keyin  topshiriladigan 25ta ALTAY asosiy harbiy tank  esa ketma- ket ishlab chiqarish bitimi imzolandi. Qisqa muddat ichida amalga oshirilgan ushbu faoliyatlar Turkiyaning mudofaa sanoatidagi faoliyati bilan nimalarga erishganlarini  ko’rsatmoqda.

Turk Harb ish uyushmasi  ta’lim n bo’yicha  mudiri Tarkan Zenginning  mavzu bilan aloqali fikr va mulohazalarini e’tiboringizga havola qilamiz....

ABRASH, PULAT,  Nur  loyihasi va SIPER

Prezident Rajab Tayyib Erdo’g’an, milliy texnologiyalarni rivojlantirish infratuzilmani ochilish marosimiga ishtirok etib ko’plab sinovning  muvaffaqiyatiga guvohlik qilish bilan bir qatorda bu yerda muhim bayonotlar ham berdi. Prezident Erdo’g’an bergan izohida: Bugun bu yerda bir- biridan muhim  milliy texnologiyani  rivojlantirish  infratuzilma va sanoat loyihalarini sinovdan o’tkazish uchun uchrashib  kritik loyihalar, ma’lumot tajribalaridan va to’lagan yuksak miqdordagi mablag’larning mamlakatda qolishini ta’min etamiz. HARBASning ishlash  qobiliyati bilan bir qatorda  mudofaa sanoatimiz chegarali sonda o’lkaning ega bo’lgan bir xususiyatga ega.  ushbu milliy  tashkilot ishlab chiqargan mahsulotlarning birida PULAT faoliyat va  himoya tizimidir. Ushbu texnologiya bilan qurollarimizni yana ham rivojlantirib  eng hayoti birliklardan birovi bo’lgan tanklarimiz uchun katta ahamiyat kasb etmoqda. Mudofaa sanoatimiz va mahalliy texnologiyalarimizning o’ziga xos turi esa kuchli lazar tizimini rivojlantirish  qisqa nomi bilan nur tizimidir. Dastlabki sinovlarda katta muvaffaqiyat bilan o’tgan tizim, kelgusi davrlarda havo vositalarida va kemalarda ham  foydalana oladi.” Prezident Erdo’g’an qilgan ma’ruzasida milliy uzoq manzilli mintaqaviy havo mudofaa tizimi tashkil  etilishiga tegishli  faoliyatlar boshlatildi deb xabar berdi. Nomini SIPER deb izoh etilgan   dastlab mahsulot  topshirish  ishlari  2021 yilining  oxirida bo’ladi deb qayd etdi.

Yangi rusum dengiz osti Aydinresining dastlabki manbasi tashkil etildi.

MİLGEM loyihasi doirasida Turkiyaning dastlabki mahalliy  jangovar kemalari davlat ish o’rni bo’lgan Istanbul kemasoz xonasida ishlab chiqarildi. Bu kemalardan uchuvchisi bo’lgan TCG Burgazada F-513, Turkiya Prezidenti Rajab Tayyib Erdo’g’an ham ishtirok etgan  marosim bilan 2018- yili 4- noyabr kuni  dengiz kuchlariga  topshirildi. 99,5 metr bo’yida va 14, 5 metr kenglikda bo’lgan kemaning og’irligi 2 ming 400 tonna vaznida, Yetkazib berish va yoqilg'isiz 6 ming 485 kilometrlil manzilga ega bo'lgan kema, 10 kun dengizda qola olish xususiyatiga ega. Burgazada Korveti, suv usti harbiy, dengiz osti harbiy, havo mudofaa harbiy kashf nazorat, qo'mondonlikni nazorat qilish va assimetrik himoya qilishni  bajar oladi.

Burgazada kemasi taslim marosimi amalga oshirilar ekan, Prezident Erdo’g’an bu yerda amalga oshiriladigan yangi rusum dengiz osti Aydinresining dastlabki manbasini ta’min etdik dedi. Yangi rusumdagi dengiz osti Aydinreis, yoqilg’i olmasdan turib okeanni oshib AQShga borib qaytib kelish xususiyatga ega. Bundan tashqari jim ravishda yo’l olishi qobiliyati bilan Turk dengiz kuchlari harbiy salohiyatimizga  katta hissa qo’shmoqda. Dengiz ostining  68 metr bo’yi  bo’lib 13 metr balandlik va ming 850 tonna vaznga ega deb ma’lum qilindi.

Milliy jangovar  samolyoti o’ziga xos  motor rivojlantirish dasturi

Ma’lum bo’lganidek mahalliy sanoat mahsulotini  eng yuqori saviyada  foydalanish  o’lkamizga xos bir loyiha bilan milliy jangovar samolyot loyihasidan  foydalanib  o’lkamizga xos bir loyiha bilan milliy jangovar samolyot loyihasini  davom ettirmoqda.

Loyiha bilan havo kuchlari qo’mondonligi 2030  yillardan keyingi jangovar samolyot ehtiyojini  qondirib  mamlakat  bo’ylab loyiha modeli ta’min etishga harakat qilmoqda. Hozir esa bu samolyotga xos motor rivojlantirish uchun Mudofaa sanoat rahbariyatida o’tkazilgan imzo marosimi bilan

milliy jangovar samolyot o’ziga xos motor rivojlantirish kelishuv bitimi imzolandi.

Imzolangan kelishuv bilan o’ziga xos bir turbofan jeti va  urush vositasi ishlab chiqarish jarayoni boshlatildi. Milliy jangovar samolyotining motori mahalliy bo’ lib  va butunlay o’ziga xos bir motor rivojlantirishni  maqsad  qilib olmoqda. Loyihaning yakuni maqsadi  o’ziga xos motor hech bir xorijiy o’lka chekloviga  bog’liq bo’lmaydi . Motorni  milliy ravishda rivojlantirish  va fikri  haqlari jihatidan ham butunlay Turkiyaga oid bo’lishi maqsad qilib olinmoqda.

Altay tankining  ketma ket ishlab chiqarilishi

            Turk quruqlik kuchlari kunimizning  ehtiyojlariga javob bergan zamonaviy bir milliy tankka ega bo’lish uchun uzoq zamondir faoliyatlar yuritmoqda. Mudofaa sanoat rahbariyati, 2018- yili 9- noyabrda Altay tankini  ketma- ket ishlab  chiqarish uchun bitim imzolandi. Kelishuv doirasida ketma- ket  ishlab chiqarish  va 250ta Altay tankni  ishlab chiqarish uchun  qarori olindi. Ilk tank quruqlik kuchlariga 18 oydan  keyin  topshirilishi  maqsad qilib olinmoqda. Altay tanki bilan aloqali bergan ma’lumotlarda ba’zi xususiyatlari shu shaklda  ma’lum qilindi: Turkiyaning dastlabki mahalliy asosiy jangovar tanki bo’lgan Altay esa ega bo’ladigan ajoyib  o’q otish kuchi va isbot nisbati oliy harakat qobiliyati TQKning sohadagi eng muhim vositalaridan biri bo’ladi deyiladi.  Altay, har tur tahdidga qarshi himoya qilish uchun loyihalashtirilgan modellar kompozitli  zirhlar va ekipajga ega  kimiyoviy, biologk, radyoaktif  va yadroviy  tahdidlar bo’lgan sharoitlarda ham  vazifalarini amalga oshirish  imkoniyatini  ta’min etgan yordamchi tizimlar bo’ladi.

Turk Harb İsh uyushmasi  ta’lim mudiri Tarkan Zengin mavzu bilan aloqali fikr va mulohazalarini e’tiboringizga havola qildik.  

 

 

 


Tanlangan kalimalar: Sanoat , Mudofaa , Turk

Aloqador xabarlar