Umumbashariy nuqtai nazar 3-qism

Al-Quds musulmon, xristian va yahudiylarning mushtarak qiblagohidir. Al- Quds boy berilsa?

Umumbashariy nuqtai nazar 3-qism

 

Al- Quds boy berilsa? 

Al-Quds, Musulmon, Xristian va Yahudiylar uchun muqaddas bir shahar. Musulmonlarning ilk qiblagohi bo’lgan va Haz. Payg’ambar bu yerda me’rojga chiqgan shahar. Shoir Sezai Karakashning aygani kabi “Samoda kengaytirlib yerga tushrilgan bir shahar.”

1516- yili Yavuz Sulton Salim bu shaharni fath etgandan keyin 1917 yilgacha Usmoniy Imperiyasining ushbu tinch (Pax Otomana) muhitida farqli dinlar birga gullab-yashnab yashagan bir shahar…

Shunchaki uzoq yillar hukm surgan tinchlik, mana hozirgi kunda tezkari aylangan, Makka va Madina bilan birga, Al-Qudsda yaqin sharqga; yaqin sharqdan esa butun dunyoga huzur-halovat tarqatgan bir yurt bo’lgandir. Endi esa Isroil tomonidan qon ko’liga aylantirilgan va turli hodisalar natijasida ayrimlari Yaqin sharq “Botqoqlik” deb aytilmoqda.

AQShning Al-Quds qarori va norozichiliklar…       

AQShning, o’z siyosiy masalalarining davomi kabi, Al-Qudsni Isroilning poytaxi deb e’lon qilishiga qarshi dunya birlikda oyoqqa turdi. Birlashgan Millatlar Tashkiloti a'zosi (BMT), AQShning qo’pol tahditlariga qaramasdan, barcha davlatlar bu qarorga qarshi chiqib norozichilik ko’rsatdi. Xavfsizlik kengashida, 14 davlat qarshisida AQSh o’zi yolg’iz qoldi. Umumiy Kengashda, AQShdan tashqari, faqat 8 mamlakat bu tahditga bo’yin egdi. Islom dunyosi, Yevropa Ittifoqi davlatlari, Afrika, Lotin Amerika, Uzoq sharq davlatlari bilan birga harakat qildi, AQSh va Isroilga qarshi deyarli barcha davlat va insonlar bu qarori tufayli  norozichilik ko’rsatdi. Bu nuqtai nazardan Islom Hamkorlik Tashkilotining davr rahbari sifatida, Turkiyaning ahamiyatiga diqqat qaratish kerak. Turkiya prezidenti Rejep Tayyip Erdo’g’anning Yevropa Ittifoqi rahbarlari, Putin, Xristian rohuniy rahbari Papa va boshqa vakillar bilan ko’rishib masalani ko’zdan kechirishining ta’sirli bo’lgani o’z samarasini ko’rsatgan.

AQShning Al-Quds qarori Falastin mavzusida global bir ong yaratilishiga ham hissa qo’shdi.

Dunyo qarshi chiqmasaydi, yohut Al-Quds qo’ldan ketsaydi…

AQShning Al-Quds qarorini yomon deb tushuganlar buning ortidan yaxshi bir hodisaning chiqganligiga guvoh bo’ldilar.

Agar qarshi chiqmagan bo’lsaydilar, marhum bosh vazir Erbakanning aytgani kabi, Isroil, hududdagi tuproqlarini kengaytirgan holda Dijla va Furot daryosigacha Arzi Mevud da’vosi uchun jasorat topgan bo’lar edi. Hozirgi kunda bu shaklda mintaqa va insonlik jihatidan tahdit bo’lgani nazarga olinganda “Buyuk Isroil” xavfini yana ham yaxshi tushunib bo’ladi.

Nil daryosidan Furot daryosigacha bo’lgan hududlarda buyuk Isroil davlati qurish ma’nosiga kelgan “Arzi Mevud” da’vosidan voz kechmagan va o’zlarini Tangri tomonidan tanlangan bir millat bo’lganini o’ylagan sionist Yahudiylarning tahditini, fashist bo’lmagan Yahudiylar yaxshi tushunib yetadi. Gitlerning nemislarni “Ustun bir irq” bo’lganiga doir natsis ideologiyasining qanday bir falokat bo’lgani hanuz yoddan chiqmadi. AQShning Al-Quds qaroriga qarshi chiqish bilan, bunga o’xshash hodisaning oldi olingan bo’ldi.

AQShning qaroraga qarshi chiqilmaganda, xaqqoniyatning emas, kuchilining hukum surgani tushunilar edi. Mazlum geografiyalarda haqsizlikka qarshi chiqish jasorati singan bo’lar edi. Al-Quds masalasida global bir g’ayrat bo’lmaganda, nochorlarning umid chirog’i o’chgan bo’lar edi.

Bu qarorga qarshi chiqilmasaydi, Isroil askarlariga qarshi chiqgan, Falastinlik qiz Aheedni ko’ziga qandar qaragan bo’lar edik?

G’azoda Falastinliklarning uyini yiqilishiga qarshilik ko’rsatgan, Isroil buldozeri tagida qolib jon bergan 24 yoshdagi Amerikali tinchliksevar aktivift Rachel Corriengi ismini kim yoda olgan bo’lar edi?

Natsizmning qayta jonlanmasligini muhim, Yahudiy natsizmini oldini olish kerak…

Al-Qudsni boy bermaslik shart, bo’lmasa yuqorida aytib o’tilgan ijobiy o’zgarishlar tezkari aylanadi. Al-Qudsning statuyasining o’zgarishiga erkinlik tarafdori Yahudiylarning qarshi chiqishi kerak. Nemis natsizmida ilk boy berganlar erkinlik tarafdori nemislar bo’lgan edi. Nemis natsizmining insonlar uchun og’ir natijasi bo’ldi. Yahudiy natsizmining ham bunga olib kelmasligi kerak.

Mana Al-Quds masalasi, faqat Musulmon, Xristian Yahudiylar masasli emas. Al-quds masalasi bir insonlik masalasidir.

Chunki Al-Quds  bilan insonlikning, vijdon, adolat kabi qardiyatlar o’zgaradi.

 

Poytaxt Anqarada joylashgan Yildirim Beyazit nomidagi universitetning Siyosiy fanlar fakulteti dekani professor doktor Kudret Bulbulning mavzu haqidagi mulohazasini e’tiboringizga havola qildik.

 


Tanlangan kalimalar: umumbashariy nuqtai nazar

Aloqador xabarlar