qurulmiliq tüzümning kishilik kirimni ashurush roli barmu?

jumhur reislik hökümet türkiyening milliy kirimi alahide yuqiri eller qataridin orun élishida türtkilik rol oynaydu.

qurulmiliq tüzümning kishilik kirimni ashurush roli barmu?

qurulmiliq tüzümning kishilik kirimni ashurush roli barmu?

türkiye awazi radiyosi: jumhur reislik hökümet tüzümige ötüsh harpisida iqtisadiy jehettin islahat élip bérishning eng halqiliq we eng sezgür nuqtiliridin birini teshkil qilidighan qurulmiliq tüzüm, maslashturush komitétlirining qurulushi bilen teng yéqindin buyan küntertiptin keng dairide orun almaqta. herqaysi organlar qaytidin islah qilinidighan bu basquchta, yéngi tüzümning eng yaxshi shekilde ijra qilinishi we iqtisadni janlandurushta muhim rol oynishi üchün zémin hazirlinidu.

 ishqa ashurulushi kütülüwatqan bu islahatlar we qaytidin tengshesh paaliyetliri eslide qanunni ijra qilishqa tosalghu boluwatqan, qarar chiqarghuchilargha qiyinchiliq tughduruwatqan we köp bashliqliq qalaymiqanchiliqigha sewebchi boluwatqan qanun – belgilimilerni tamamen bikar qilishni nishan qilidu. yeni bügünki kündiki tüzümni ijra qilishning aldidiki barliq tosalghularni bir – birlep pachaqlap tashlash arqiliq téximu ammibab bir tüzümge ötüshni nishan qilidu.

qurulmiliq tüzümning eng muhim halqiliridin birini elwette iqtisadiy organlarda élip bérilidighan islahatlar teshkil qilidu. bu nuqtidin élip éytqanda, hem pütkül dölet orunlirida hemde iqtisadiy organlarda élip bérilidighan islahatlar türkiyening iqtisadiy jehettin keng kölemlik tereqqiy qilishida muhim rol oynaydu.

mesilen. dunya elliri arisida kirim teqsimatida ottura halliq döletler qataridin orun alidighan türkiyening yéngi tüzümge ötüsh bilen teng kirimi yuqiri iqtisadiy küchler qataridin orun élishi mumkinmu? yeni türkiyede herqaysi organlarning qaytidin özgertip teshkil qilinishi  kishilik kirimni ashurushqa qanchilik tesir körsitidu?

 ochuqraq qilip éytqanda, herqaysi orunlar we organlarni qaytidin tengshesh arqiliq mewjut tüzümdiki mesililerning asasliq sewebini tépip chiqip, bu mesililerni üzül - késil hel qilghili bolidighan chare – tedbirlerni qollanghan teqdirde, türkiyening yer shari xaraktérlik iqtisadiy küchler qataridin orun élishining aldida héchqandaq tosalghu qalmaydu.

buningdin bashqa yene, yéqinqi yillardin buyan xelqaraliq iqtisadiy küchlerning eng téz sürette islahat élip bériwatqanliqi, buning netijiside uchqandek tereqqiy qiliwatqanliqi, bolupmu tereqqiy qiliwatqan ellerning yer shari xaraktérlik iqtisadiy sahede söz sahibi bolush üchün nahayiti zor tirishchanliq körsitiwatqanliqi hemmige besh qoldek ayan. bularning hemmisini nezerde tutqinimizda, türkiyening pursetni qoldin bérip qoyushining mumkin emeslikini, ene shundaq yer shari xaraktérlik téz we keng kölemlik özgirishler yüz bériwatqan xelqara jemiyetning bir parchisi bolush üchün, türkiyening aldi bilen biyurokratiyelik tosalghularni pachaqlap tashlishigha toghra kélidu.

 türkiyening tarixtin buyan iqtisadiy tereqqiyat jehettin qolgha keltürgen muweppeqiyetliri nahayiti köp bolup, bu heqte otturigha chiqqan hékayilirimu adettin tashqiri derijide köptur. bu hékayilerning ichide yéqinqi 15 yil ichide qolgha keltürgen muweppeqiyetlerni misalgha alghinimizda, aq partiye hakimiyet béshighan chiqqandin kéyin siyasiy we iqtisadiy muqimliq jehettin qolgha keltürülgen alemshumul muweppeqiyetler ashu hékayilerning asasliq dinamikiliridin birini teshkil qilidu.

 qurulmiliq tüzüm arqiliq qolgha keltürülgen muweppeqiyetning hékayisi bolamdu?

2002 – yili 3.500 dollar arqiliq töwen ottura derijilik kirimge ige eller qataridin orun alghan türkiye bügünki künde 10 ming dollardin artuq kishi béshigha toghra kélidighan milliy kirimi bilen ottura derijilik milliy kirimge ige döletler qataridin orun almaqta. bashqiche éytqanda, yéqinqi 15 yil ichide dunyadiki iqtisadiy küchler arisida nahayiti zor tereqqiy qilghan türkiyening milliy kirimining otturiche 12 ming 235 dollardin éship kétishidin qarap, türkiyening aldimizdiki mezgilde kirimi yuqiri iqtisadiy küchler qataridin orun élishining tamamen mumkin ikenlikini körüwalghili bolidu.

«undaqta, muweppeqiyet hékayilirining izchil dawamlishishini qolgha keltürüshning birdinbir yoli qaysi?» dep soraydighan bolsaq, buning birdinbir yolining yene yéngi islahat tüzümi ikenlikini roshen halda körüwalalaymiz. eger islahat basquchida jiddiy qedem tashlinip, közligen nishangha yétilgen teqdirde, türkiyening milliy kirimi yuqiri eller qataridin orun élishimu shunche tézlishidu. jümlidin, bu bizge alemshumul muweppeqiyet hékayisining sirini échip béridu.

 yene bir tereptin, qurulmiliq tüzümni yolgha qoyush bilen teng, tesir dairisi küchlük iqtisadiy organlar bixeter meblegh sélish muhiti yaritish arqiliq hem dölet orunliridiki iqtisadiy israpchiliqning aldini alalaydu hem ünümlük xizmet qilish zémini hazirlap béreleydu hemde iqtisadiy sahediki naéniqliqlarni közge körünerlik derijide azaytalaydu.

buningdin bashqa yene, iqtisadiy tereqqiyat jehettin melum sewiyege yétishi bilen teng türkiye xelqaraliq sélinmilarning jezbidarliq merkizige aylinidu. jümlidin, bu islahatlar yene bir tereptin, milliy kirimni eng yüksek sewiyege yetküzüshte türtkilik rol oynaydu.

buning netijiside türkiye tesiri eng küchlük, eng téz qararlarni chiqiralaydighan mixanizmlargha ige bolaylaydu. bu bolsa nishanlargha téximu saghlam we ishenchilik qedemler bilen yétishning perde arqisidiki eng muhim küchtur. bu nuqtidin élip éytqanda, jumhur reislik hökümet tüzümi we bu tüzüm bilen teng yolgha qoyulidighan qurulmiliq tüzüm, yer shari xaraktérlik iqtisadiy tereqqiyatqa maslishish we milliy kirimi alahide yuqiri eller qataridin orun élishning eng muhim wasitiliridin birini teshkil qilidu.

 



مۇناسىۋەتلىك خەۋەرلەر