xitayning herbiy jehette küchiyishi we amérikaning endishisi

doktor erkin ekremning témigha munasiwetlik analizi

xitayning herbiy jehette küchiyishi we amérikaning endishisi

xitayning herbiy küchining küchiyishi we amérikaning endishisi

amérika mudapie ministirliqi-péntagon «xitayning xelqarada herbiy küchini kéngeytishining amérika mudapiesige körsitidighan tesirliri üstide muhakime»namida doklat élan qildi. amérika mudapie ministirliqi-péntagonning xitayning herbiy küchige munasiwetlik élan  qilghan  bu doklatida, xitayning jibutidin bashlap pütkül afriqa miqiyasida herbiy bazilar qurushining «xitayning  özge döletlerni herbiy küch ishlitishtin waz kechtürüsh, özining chet eldiki herbiy heriketlirini tamamlash we istratégiyelik iqtisadi karidorlirini qoghdash qabilyitini ashurghanliqi»eskertildi.  

xitayning atlantik okyan, ottura déngiz, shundaqla  sherqiy we sherqiy jenubiy asiyadiki herbiy küchini kücheytiwatqanliqi eskertilgen doklatta, béyjing hökümitining afriqadiki herbiy heriketlirini kücheytishining endishe peyda qilghanliqi bildürüldi.

péntagonning doklatida munulargha orun ajritildi: «mumkin bolidighan her qandaq yol arqiliq téxnologiyege ériship kéliwatqan xitay herbiy paraxot layihelesh, ottura we uzun musapilik bashqurulidighan bomba we awaz tézlikidinmu téz bolghan qorallar bolup nurghun herbiy téxnikida aldinqi orungha ötti. téxnologiye türtkiside xitay xelq azadliq armiyesi nöwette eng ilghar zamaniwi qorallargha ige, hetta bezi sahelerde dunyada birinchi orunda turidu.» doklatta xitayning rayon we xelqaradiki nishanlirini weyran qilalaydighan, radargha chüshmeydighan ottura we uzun menzillik urush ayropilanliri yasap chiqqanliqi, bu ayropilanlarning 2025-yilghiche herbiy jehette toluq kargha kélidighan haletke keltürülidighanliqi bildürüldi.

xitay shirketlirining «bir belbagh we bir yol layihesi» dairiside chet döletlerde nurghun layihelerni wujudqa chiqiriwatqanliqi bildürülgen doklatta, chet döletlerdiki bu layihelerning xitaygha herbiy jehettin üstünlük élip kelgenliki eskertildi.

doklatta yene xitayning éhtiyaj hés qilghan teqdirde hindi okyan, aq déngiz we atlantik okyangha oxshash yiraq déngizlardiki kündin-künge küchiyiwatqan menpeetlirini qoghdash üchün, bu rayonlardiki herbiy baziliridin paydilinip herbiy lazimetliklerni yötkesh arqiliqmu herbiy üstünlükke érishiwalidighanliqi bildürüldi.

doklatta «xitay chet döletlerdiki sélinmiliri we paaliyetliridin paydilinip siyasiy küchini ashurushi mumkin, bir tereptin xitayning nurghun séxi karxaniliri sahibxan döletlerge meblegh sélip iqtisadni güllendürüsh toghrisida wede bériwatidu yene bir tereptin sahibxan döletlerge nurghun shertni qoyuwatidu»déyildi.

xitayning nurghun dölettiki sélinmilirining sistémiliq bazar tüzülmisige ziyan séliwatqanliqi ilgiri sürülgen doklatta, xitayning bezi döletlerde siyasiy gherizige yétish üchün iqtisadiy nopuzidin paydilinip bu döletlerge tehdit salghanliqimu eskertildi.

amérika mudapie minsitirliqi-péntagonning xitayning herbiy küchi we chet döletlerdiki herbiy baziliri toghruluq élan qilghan bu doklati qandaq  ehmiyetke ige? bu xildiki doklatlar xitay-amérika munasiwitining yönilishini békishte muhim rol oynamdu? xitay amérika dégendek chet ellerde herbiy baza qurushining meqsitining iqtisadiy menpeetini qoghdash üchünmu? xitayning chet ellerdiki herbiy bazilirini kücheytishtiki meqsiti bilen hazirqi iqtisadiy küchi otturisida parallil munasiwet bar?


خەتكۈچ: amérika , xitay

مۇناسىۋەتلىك خەۋەرلەر