tarixtiki bügün: 16.01.2019

feray uz teripidin teyyarlanghan «tarixtiki bügün» namliq pirogrammimizni huzurunglargha sunimiz.

tarixtiki bügün: 16.01.2019

 

  • osmanli impériyesining 12- padishahi 3-murat istanbulda palech bolup qélip 1595-yili 16-yanwarda wapat boldi, atisi 2-selim wapat bolghandin kéyin 1574-yili textke olturup 21 yil höküm sürgen 3-murat dewride, osmanli impériyesining térritoriyesi kéngiyip 20 milyon kwadrat kilométirgha yetti.
  • joséf liyus gay-lussak firansiyelik fizika we ximiye alimidur. atmosféra qatlimidiki hawaning nem we gradusi üstide tetqiqat élip barghan gay-lussak 1804-yili 16-yanwarda bir hidrogin sharchisigha olturup 7 kilométir hawagha kötürülüp atmosféra qatlimidiki hawaning nem we gradusini ölchep chiqti. gay-lussakning hidrogin sharchisigha olturup hawagha kötürülüsh rékorti kéyinki 50  yil chidimu buzup tashlanmidi.
  • 1923-yili türkiyede jumhuriyet élan qilinghandin kéyin  zamaniwi döletler sewiyesige yétish üchün her sahede zamaniwilishish islahatliri élip bérilishqa bashlighan bolup, bu sahelerdin birsi muzikidur. gherb muzikisini ögitish, omumlashturush we köp awazliq muzikini qobul qilish asasliq nishanlardin biri idi. u dewrning eng dangliq muzikantliridin biri bolghan jemal reshit rey ependining «12 anadolu naxshisi»namliq esiri tunji qétim 1928-yili 16-yanwarda ijra qilindi.
  • 1952-yili 16-yanwarda osmanli edebiyatining meshhur namayendiliridin bolghan rejayzade mehmut ekremning oghli zhurnalist we yazghuchi erjümet ekrem talugha, firansiye teripidin sherep médali bérildi. yazghuchi ekrem talu bu mukapatqa türkiye- firansiye medeniyet munasiwetlirige qoshqan töhpisi seweblik layiq körüldi.
  • uzun mezgil dawamlashqan qalaymiqanchiliqlardin kéyin inqilab meydangha kelgen iranda, shah muhemmed riza pehliwi 1979-yili 16-yanwarda iranni tashlap qéchishqa mejbur boldi. padishahliqqa xatime bérilip humeyni bashchiliqida jumhuriyet élan qilinghan iranda ölümge höküm qilinghan shah rizah pehliwi,  misirda 1980-yili öldi.

hörmetlik radiyo anglighuchilar! yuqirida tarixtiki bügün namliq pirogrammimizni anglidinglar.


خەتكۈچ: tarixtiki bügün

مۇناسىۋەتلىك خەۋەرلەر